سدیم استات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سدیم استات
نام‌های دیگر Hot ice (Sodium acetate trihydrate)
شناساگرها
CAS 127-09-3 YesY, 6131-90-4 (trihydrate)
پاب‌کم 517045
کم‌اسپایدر 29105 YesY
UNII NVG71ZZ7P0 YesY
ChEBI CHEBI:32954 YesY
ChEMBL CHEMBL1354 YesY
شماره RTECS
AJ4300010 (anhydrous)
AJ4580000
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C2H3NaO2
جرم مولی ۸۲٫۰۳ g mol−1
شکل ظاهری White deliquescent powder
odorless
چگالی 1.528 g/cm3
1.45 g/cm3 (trihydrate)
دمای ذوب
‎324 °C (anhydrous)
58 °C (trihydrate)
دمای جوش
‎881.4 °C (anhydrous)
122 °C (trihydrate)(decomposes)
محلول در آب 36.2 g/100 ml (0 °C)
46.4 g/100 mL (20 °C)
139 g/100 mL (60 °C)
170.15 g/100 mL (100 °C)
محلول soluble in اتانول (5.3 g/100 mL (trihydrate)
خاصیت بازی (pKb) 9.25
ضریب شکست (nD) 1.464
ساختار
ساختار بلوری دستگاه بلوری مونوکلینیک
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده External MSDS
خطرات اصلی Irritant
لوزی آتش
NFPA 704.svg
1
1
0
دمای اشتعال 250 °C
دمای
آتش‌گیری خودبه‌خود
607 °C
ترکیبات مرتبط
آنیون‌های دیگر سدیم فرمات
سدیم پروپیونات
کاتیون‌های دیگر پتاسیم استات
استات کلسیم
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

استات سدیم، با فرمول CH۳COONa، اغلب با علامت اختصاری NaOAc و همچنین سدیم اتانات، نمک سدیم استیک اسید است.

موارد استفاده[ویرایش]

این نمک بی رنگ دارای موارد استفاده وسیعی است. از جمله‌ی استفاده‌هاي آن مي‌توان به استفاده در صنعت نساجي برای خنثی سازی ضایعات اسید سولفوریک اشاره کرد. در توليد لاستيک مصنوعي، براي جلوگيري از حرارت زياد از سديم استات استفاده مي‌شود. در توليد لباس‌هاي پنبه‌اي (کتان) سديم استات براي جلوگيري از تجمع الکتريسيته‌ي ساکن به کار ميرود. اين نمک در عکاسي و رنگ نيز کاربرد دارد.

اين نمک به دليل کارايي بهتر و ارزانتر بودن، در پوشش و درزگيري بتن براي جلوگيري از صدمه خوردن در برابر آب مورد استفاده قرار مي گيرد.

سديم استات در خوراکي‌ها براي طعم دهي به کار ميرود که مشهور ترين استفاده‌ي آن در مزه‌ي چيپس سرکه نمکي است.

کيسه‌هاي گرمايي و گرم کننده‌هاي دست از ديگر موارد استفاده‌ي اين نمک است. به دليل گرماده بودن فرايند کريستاليزه شدن محلول سديم استات در آب، هنگام تبديل شدن به جامد و "يخ گرم"، که با لمس کردن آغاز مي‌شود، از اين محلول براي گرمايش استفاده مي‌شود. با قرار دادن کيسه در آب گرم محلول که به حالت جامد و بلوري در آمده بود، به مايع تبديل مي‌شود و مي‌توان دوباره از آن استفاده کرد. اين محلول در دماي اتاق خود به خود منجمد نمي‌شود.

ساختن[ویرایش]

اين نمک از واکنش سديم بيکربنات در سرکه به صورت محلول سديم استات در آب به دست مي‌آيد. به بيان ديگر جوش شيرين با سرکه واکنش مي‌دهد و تبديل به محلول سديم استات در آب مي‌شود که با آزاد سازي کربنيک اسيد به صورت گاز کربن دي اکسيد و آب همراه است.

معادله‌ي شيميايي[ویرایش]

CH3COOH + NaHCO3 → CH3COONa + H2CO3

کربنيک اسيد + سديم استات → سديم بيکربنات + اسيد اسِتيک

کریستال سدیم استات با سه مولکول آب تبلور

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیای انگلیسی

تيم ترجمه‌ي انجمن تاريخ رايش