از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حَرف رَبط یا پیوندواژه واژه‌ای است که دو عبارت یا دو واژه را به یکدیگر پیوند دهد و از جهت ساختار بر دو گونه‌است: مفرد و مرکب.^[۱]

[ویرایش] از دید ساختار

حروف ربط مفرد: نمونه‌ها: و، یا، پس، اگر، نه، چون، چه، تا، اما، باری، پس، خواه، زیرا، که، لیکن، نیز، ولی، هم.

حروف ربط مرکب مجموعه‌ای از دو یا چند واژه‌است که معمولاً یکی از آن‌ها حرف ربط یا حرف اضافه ساده‌است و اغلب علاوه براین که کار حرف ربط را انجام می‌دهند نقش قیدی هم دارند: نمونه‌ها: چون که، چندان که، زیرا که، همین که، همان که، بلکه، چنانچه، چنان که، تا اینکه.^[۲]، آن‏جا که، آن گاه که، از آن‏جا که، از آن‏که، از این روی، از بس، از بس که، از بهر آن‏که، اکنون که، اگر چه، اگر چنان‏چه، الا این‏که، با این حال، با این‏که، با وجود این، بس که، به شرط آن‏که.^[۳]

[ویرایش] از دید کارکرد

حرف‌های ربط واژه‌هایی هستند که دو واژه یا دو جمله را به‌هم پیوند می‌دهند و آن‌ها را هم‌پایه یکدیگر می‌سازند و یا جمله‌ای را به جمله‌ای دیگر ربط می‌دهند و یکی را وابسته دیگری قرار می‌دهند.

الف - حروف ربط هم‌پایه‌ساز: :اما ، و ، یا ، لیکن و ولی و ...

ب- حروف ربط وابسته‌ساز: که بر سر جمله پیرو می‌آیند در جملات مرکب: تا نکوشی موفق نمی‌شوی.^[۴]

[ویرایش] انواع دیگر

[ویرایش] حروف ربط تضاد

هرگاه بخواهیم دو جمله را که از لحاظ معنایی مخالف و متضاد یکدیگرند در قالب یک جمله با هم ادغام کنیم از پیوندواژه‌های تضاد استفاده می‌کنیم. این حروف ربط بر سه نوع هستند: برای ربط دو جمله‌ای که در آن مفهوم جملهٔ پایه دور از انتظار و غیر منتظره نباشد از پیوندواژه‌هایی مانند «در حالیکه» استفاده می‌شود.

برای ربط دو جمله‌ای که در آن مفهوم جملهٔ پایه دور از انتظار و تا حدی عجیب باشد، از پیوندواژهایی مانند «اگر چه» و «هر چند» و «علیرغم اینکه» استفاده می‌شود.^[۵]

این نوشتار دربارهٔ زبان و زبان‌شناسی خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

[ویرایش] منابع

‎