حبس خانگی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همسرانشان

میر حسین موسوی و همسرش، زهرا رهنورد

تصویری از مهدی کروبی

حبس خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی و همسرانشان (زهرا رهنورد و فاطمه کروبی^{[ظاهرا ایشان آزادند]}) از اوایل اسفند سال ۱۳۸۹ آغاز گردیده و تاکنون ادامه دارد.

روز یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۸۹ در پی حبس خانگی موسوی و کروبی، مجمع روحانیون مبارز خواستار پایان یافتن آن شد. در تاریخ ۹ اسفند ۱۳۸۹، سایت کلمه، وب گاه مرتبط با میرحسین موسوی، گزارش داد که میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همچنین همسران ایشان یعنی زهرا رهنورد و فاطمه کروبی دستگیر شده‌ و به زندان حشمتیه تهران منتقل شده‌اند. اردشیر امیرارجمند مشاور موسوی و مجتبی واحدی مشاور کروبی نیز این خبر را تأیید کرده و خبرگزاری‌های دیگر نظیر بی‌بی‌سی فارسی، بخش فارسی صدای آمریکا و یورونیوز آن را به نقل از وب‌گاه کلمه و مشاوران ایشان بازگو کردند. اما غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضائیه، آن را تکذیب کرد. پیش‌تر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۹ کمپین بین المللی حقوق بشر به نقل از یک منبع محلی خبر از تخلیه خانه مهدی کروبی داده بود. این خبر یکی از عوامل موثر در برگزاری تجمعات اعتراضی در ۱۰ اسفند نیز این اتفاق بوده است.

زمینه دستگیری

• احمد جنتی امام جمعه تهران در روز ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ گفت:

کاری که قوه قضاییه می‌تواند انجام دهد و من فکر می‌کنم که در اندیشه است که انجام بدهد، این است که ارتباط اینها را به کلی از مردم قطع کند . در خانه آنها باید بسته شود، رفت و آمدهایشان محدود شود، نتوانند پیام بدهند و پیام بگیرند و تلفن و اینترنت آنها باید قطع شود و در خانه خود باید زندانی شوند.

• سازمان بسیج اساتید دانشگاه‌های کشور طی نامه‌ای میرحسین موسوی و مهدی کروبی را آلت دست آمریکا خواند و حوادث ۲۵ بهمن را سازمان‌یافته در خارج از کشور اعلام کرد و در ادامه خواستار محاکمه موسوی و کروبی شد.
• پس از تظاهرات ۲۵ بهمن، نمایندگان مجلس ایران شعار «مرگ بر موسوی» و «مرگ بر کروبی» سر دادند و خواستار اعدام این دو رهبر اصلاح طلب شدند. نمایندگان نوشته‌ای بر روی جایگاه هیات رئیسه نصب کرده بودند بدین شرح:

  «ما نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواستار محاکمه و اشد مجازات موسوی و کروبی به جرم افساد فی الارض و اقدام علیه امنیت ملی کشور هستیم.»

• رئیس مجلس نیز دستور تشکیل کمیته «بررسی افراد ضد انقلاب» را صادر کرد.
• در تحصنی که در ساعات پایانی ۲۶ بهمن در میدان ارک تهران از جانب هواداران جمهوری اسلامی برگزار شد، مخالفین میر حسین موسوی و مهدی کروبی با نصب طناب داری در مقابل دادسرای عمومی و انقلاب تهران مترسک میرحسین موسوی را به دار آویخته و آتش زدند و با سر دادن شعارهای «مرگ بر موسوی»، «مرگ بر خاتمی»، «مرگ بر کروبی» از دستگاه قضایی، خواستار محاکمه سران جنبش سبز شدند.

واکنش ها

• حصر خانگی مهدی کروبی و میر حسین موسوی با اعتراض های زیادی از سوی احزاب و شخصیت های سیاسی مواجه شد. از جمله این واکنش ها می توان به مخالفت های جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، گزارشگران بدون مرز، مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی، سازمان عفو بین الملل، نهضت آزادی، شورای فعالان ملی مذهبی، مجمع روحانیون مبارز، حزب اعتماد ملی، محمد خاتمی، محمد رضا خاتمی، احمد منتظری، ابوالحسن بنی صدر، عزت الله سحابی، مصطفی تاج‌زاده، محسن میردامادی، عبدالله رمضان‌زاده، علی شکوری‌راد، عبدالکریم سروش، عبدالکریم لاهیجی، شیرین عبادی، اکبر گنجی، عبدالعلی بازرگان، آیت الله صانعی، آیت الله دستغیب، آیت الله موسوی اردبیلی، آیت الله شبیری زنجانی، آیت الله بیات زنجانی و علی مطهری با حصر خانگی رهبران جنبش سبز اشاره کرد.

• پس از اعتراضات جنبش سبز در روز ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ و حصر خانگی رهبران جنبش سبز، هواداران جنبش سبز در اعتراض به این حصر خانگی در روزهای ۱ اسفند ۱۳۸۹، ۱۰ اسفند ۱۳۸۹، ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ و ۲۴ اسفند ۱۳۸۹ دست به اعتراض و تظاهرات زدند.

• بخش فارسی صدای آمریکا، به نقل از سایت کلمه گزارش کرده‌است که در واکنش به این خبر در برخی از شهرهای ایران، در ساعت ۲۲ روز ۹ اسفند، صدای «الله اکبر» و برخی شعار‌های دیگر شنیده شده‌است.

• مجتبی واحدی، مشاور مهدی کروبی در مصاحبه با بی‌بی‌سی فارسی گفته‌است که دستگیری موسوی و کروبی، بعد از کسب تکلیف صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه از سید علی خامنه‌ای انجام شده‌است.

• جی کارنی، سخنگوی کاخ سفید و باراک اوباما نیز در واکنش به خبر دستگیری میرحسین موسوی و مهدی کروبی خواستار آزادی رهبران مخالفان در ایران شد.

• گروهی از رهبران سابق کشورهای جهان طی نامه ای به علی خامنه ای نسبت به «ناپدید شدن» میرحسین موسوی و مهدی کروبی ابراز نگرانی کرده و نسبت به خطر بی اعتباری نهادهایی که زیر نظر او هستند هشدار دادند. ویلیام کوک، نخست وزیر سابق هلند، سزار گاویریا، رئیس جمهوری سابق کلمبیا، لیونل ژوسپن، نخست وزیر سابق فرانسه، عبدالکریم ال ایریانی، نخست وزیر سابق یمن، والدیس بیرکاوس، نخست وزیر سابق لتونی، کجل ما ینی بوندویک، نخست وزیر سابق نروژ، شاندریکا کوماراتونگا، رئیس جمهور سابق سریلانکا و کسام ئوتیم، رئیس جمهور جمهوری سابق موریسامضا کنندگان این نامه هستند.

• رئیس اتحادیه بین المجالس (سازمان بین المللی که از نمایندگان مجالس کشورهای جهان تشکیل شده) طی نامه ای به علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران، از بازداشت یا حصر مهدی کروبی رئیس اسبق مجلس و همسرش فاطمه کروبی ابراز نگرانی کرد.

• یرژی بوزک، رئیس پارلمان اروپا با محکوم کردن دستگیری میرحسین موسوی و مهدی کروبی خواستار آزادی بدون قید وشرط رهبران مخالفان در ایران شده‌است.

• وزیر امور خارجه فرانسه نیز به دستگیری رهبران جنبش سبز و سرکوب معترضان اعتراض کرد.

• مجمع نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی در محکومیت زندانی کردن رهبران جنبش سبز ملت ایران و حمایت از تظاهرات جنبش سبز بیانیه ای صادر کردند.

• گزارشگران بدون مرز خواستار اعلام محل بازداشت موسوی و کروبی شد.

• وزیر امور خارجه آلمان همچنین در دیدار خود با علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران در ژنو نیز به این موضوع پرداخته و خواستار تضمین سلامت رهبران مخالفان حکومت در ایران شد.

• حزب سوسیالیست فرانسه، قدرتمند ترین تشکل اپوزیسیون دولت فرانسه در پارلمان، نیز با انتشاربیانیه ای دستگیری رهبران نمادین جنبش سبز را محکوم کرد.

• هیلاری کلینتون همچنین پس از دستگیری رهبران جنبش سبز در مجمع حقوق بشر سازمان ملل در ژنو با انتقاد از سیاست های دولت ایران گفت: جمهوری اسلامی ایران سیاست خشونت در خارج از مرز و حکومت استبدادی در درون مرز را دنبال می کند.

• شورای امنیت ملی آمریکا پس از دستگیری رهبران جنبش سبز با صدور بیانیه ای دستگیری فعالان سیاسی، دانشجویان و روزنامه نگاران را به شدت محکوم کرد.

• روزنامه آلمانی (دنیا Die Welt) پس از دستگیری رهبران جنبش سبز نوشت : رهبران اپوزیسیون ایران ربوده و زندانی شدند.

• سفیر ایران در سوئد در اعتراض به بازداشت موسوی و کروبی احضار شد.

• مارکوس لئونینگ کمیسر حقوق بشر آلمان، در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۱، ضمن درخواست آزادی میرحسین موسوی و مهدی کروبی، افزود که آن‌ها «بدون مبنای حقوقی در مکانی نامعلوم نگاهداری می شوند و هیچ تماسی با جهان خارج ندارند».

• علی مطهری، نماینده اصولگرا مجلس شورای اسلامی علاوه بر درخواست آزادی زندانیان سیاسی، خواستار مشخص شدن وضع میرحسین موسوی و مهدی کروبی شد و اعلام کرد «حتی تکلیف آقایان موسوی و کروبی هم باید در دادگاه صالح تعیین شود نه اینکه بدون محاکمه محصور شوند. من با این برخورد مخالفم».

تصحیح خبر سایت کلمه

سایت کلمه در روز سه شنبه ۱۷ اسفند خبر قبلی خود مبنی بر بازداشت موسوی و کروبی به همراه همسرانشان را تصحیح کرد و گفت آقای موسوی و خانم رهنورد در حصر خانگی هستند و نه در پادگان حشمتیه. سایت کلمه به وضعیت آقای کروبی و همسرش اشاره‌ای نکرد.

وضعیت سلامت

احترام السادات نواب صفوی، مادر زهرا رهنورد پس از دیداری که در تیرماه ۱۳۹۰ با دخترش و میرحسین موسوی داشت از رنگ پریدگی و لاغری شدید آنها ابراز نگرانی کرده بود. در ماه مرداد، برخی از منابع خبری نزدیک به جمهوری اسلامی با انتشار گزارشی حال میرحسین موسوی را وخیم توصیف کرده و اعلام کرده بودند که پزشکان بر بالین وی حاضر شده‌اند. اما وبسایت کلمه ضمن رد این ادعا اعلام کرده است که وی تا روز ۲۷ مرداد ۱۳۹۰ حال عمومی رضایت بخشی داشته و روزده دار بوده است. در این راستا اردشیر امیرارجمند، مشاور میرحسین موسوی نیز با رد وخامت حال وی اعلام کرده بود که نزدیکان وی از انتشار اخبار «ضد و نقیض» در مورد سلامت او نگران هستند.

حصر انفرادی کروبی

در پنجم شهریور، سایت سحام نیوز با درج مصاحبه‌ای با فاطمه کروبی، خبر از انتقال مهدی کروبی به محلی دیگر داد. در این مصاحبه ایشان از حصر انفرادی مهدی کروبی از ابتدای ماه رمضان خبر داده بود.

سرانجام با پافشاری آقای کروبی، از اول ماه رمضان، ایشان را به آپارتمانی بسیار کوچک منتقل نمودند و در حال حاضر ایشان به همراه ماموران امنیتی در آن واحد آپارتمانی مستقر گردیده‌اند و با این اقدام عملا از ورود من نیز به آپارتمان جلوگیری شد؛ زیرا حضور و زندگی من در آن آپارتمان کوچک یک خوابه با حضور ماموران امنیتی میسر نبود. این در حالیست که طبق هماهنگی صورت گرفته با ماموران، قرار بود آقای کروبی را به منزل خودشان که توسط فرزندانم در منطقه جماران تهیه شده بود، منتقل نمایند و به دلایل نامعلومی، نیروهای امنیتی حاضر نشدند ایشان را به این ساختمان که تنها منزل مسکونی ایشان است، منتقل کنند

بدنبال این مصاحبه، روزنامه کیهان با اعلام تغییر محل حصر مهدی کروبی، به حضور یک مامور امنیتی در این آپارتمان اشاره کرد.

اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۹۰

نوشتار اصلی: اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۹۰

شورای هماهنگی راه سبز امید و فعالان جنبش سبز نظیر اردشیر امیرارجمند، مجتبی واحدی، شیرین عبادی، عیسی سحرخیز، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و نمایندگان ادوار مجلس در بهمن ماه ۱۳۹۰ در آستانه سالگرد تظاهرات ۲۵ بهمن ۱۳۸۹، فراخوان هایی را منتشر کردند که در آن از معترضان خواسته شد در اعتراض به ادامه حبس خانگی میرحسین موسوی، مهدی کروبی و همسرانشان به خیابان ها بیایند.

جستارهای وابسته

• اعتراضات جنبش سبز در ۱۰ اسفند ۱۳۸۹
• پیامدهای اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)
• جنبش سبز
• اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹
• اعتراضات جنبش سبز در ۱ اسفند ۱۳۸۹
• اعتراضات جنبش سبز در ۲۲ خرداد ۱۳۹۰

تظاهرات بازاریان در مهر 91

دوازدهم مهر 91 جمعی از بازاریان در شهرهای بزرگ ایران نظیر تهران اصفهان و مشهد برای اعتراض به اوضاع نابسامان اقتصادی به خیابان ها آمدند . آن ها ضمن گلایه از حمایت حاکمیت ایران از بشار اسد ریاست جمهوری سوریه بار دیگر خوهان رفع حصر فوری آقایان موسوی و کروبی شدند .

اصرار احمدی نژاد بر رفع حصر

احمدی نژاد در بهمن 91 در آستانه دومین سالگرد حصر موسوی و کروبی اصرار بر رفع حصر آنان نمود اما به شدت با این کار مخالفت شد . ابوالحسن بنی صدر اولین رئیس جمهور ایران نیز به واقعه موضوع اشاره کرده و اذعان کرد : به طبع این مخالفت از جانب آیت الله خامنه ای بوده است . پیش از آن نیز احمدی نژاد در مصاحبه خود با واشنگتن پست در 2011 گفته بود من از وضعیت آنها اطلاعی ندارم . طرفداران آقای خامنه ای رهبر ایران نیز بارها بر این امر تاکید کرده اند که موسوی و کروبی اجازه حضور در انتخابات 92 را ندارند و حصر آنان بایستی ادامه داشته باشد .