اینلایتنمنت (مدیر پنجره)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اینلایتنمنت
E17 enlightenment logo shiny black curved.svg
E17 bw screenshot.png
نمایی از اینلایتنمنت DR17
توسعه‌دهنده(ها) Carsten Haitzler و دیگران
انتشار پایدار ۰٫۱۷٫۱(ئی۱۷) / ۳۱ ژانویه ۲۰۱۳؛ ۶۲۸ روز پیش
انتشار پیش‌نمایش ۰٫۱۷٫۹۹٫۸۳۴۷۸(ئی۱۸) / ۳۱ ژانویه ۲۰۱۳؛ ۶۲۸ روز پیش
نوشته‌شده به C
سیستم‌عامل شبه یونیکس
گونه مدیر پنجره
پروانه بی‌اس‌دی
وب‌گاه http://www.enlightenment.org


اینلایتنمنت (به انگلیسی: Enlightenment) که به اختصار E نامیده می‌شود، یک مدیر پنجره پشته‌ای برای سیستم پنجره ایکس است که می‌توان از آن بطور مستقل و یا همراه با سایر محیط‌های میزکار، مانند گنوم و KDE استفاده نمود.

نمی‌توان اینلایتنمنت را فقط یک مدیر پنجره ساده برای سیستم پنجره ایکس در نظر گرفت زیرا E مجموعهٔ کتابخانه‌ای کاملی است که شما را در ساخت واسط‌های کاربری زیبا، با کمترین اضافه کاری و بدون استفاده از روش‌های قدیمی، یاری می‌کند؛ اینلایتنمنت با ابزارهای قدیمی بخوبی مقابله می‌کند؛ کلمه اینلایتنمنت که به معنی متجدد است نیز اشاره بر همین موضوع دارد؛ اینلایتنمنت طیف وسیعی از دستگاه‌ها را، از موبایل گرفته تا دسکتاپهای چند هسته‌ای، پشتیبانی می‌کند.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

اولین نسخه اینلایتنمنت توسط Carsten Haitzler در سال ۱۹۹۷ معرفی شد.[۲]

نسخه ۰٫۱۷ که با نام‌های DR17 و یا E17 نیز شناخته می‌شود، از دسامبر سال ۲۰۰۰، در حال توسعه بوده است.[۳] این نسخه یک بازنویسی کاملاً جدید از DR16 بود که به منظور ایجاد یک پوسته گرافیکی تمام عیار برای سیستم پنجره ایکس طراحی شده است و از کتابخانه‌های بنیاد اینلایتنمنت، استفاده می‌کند.

توسعه دهندگان اینلایتنمنت، لقب مدیر پنجرهٔ دلربا را بدان داده‌اند.

DR مخفف Developer Release می‌باشد که به معنی نسخه ارائه شده از طرف توسعه دهندگان نرم‌افزار است و معنی غیر رسمی و آزمایشی به نسخه ارائه شده می‌دهد.

امکانات[ویرایش]

E16[ویرایش]

  • E به کاربران اجازه می‌دهد که یک مدل مشبّک از فضاهای کاری (معروف به میزکارمجازی) داشته باشند. با حرکت دادن موشواره به کناره‌های سمت چپ و راست صفحه نمایش، می‌توان به میزکارهای بعدی و یا قبلی رفت و به اینگونه بین آنها حرکت کرد. این مدل مشبّک می‌تواند حداکثر ۸ سطر و ۸ ستون داشته باشد که در نتیجه ۳۲ تا میزکار مجازی فراهم می‌شود که هر یک از این میزکارهای مجازی تصویر زمینهٔ مختص به خود را دارند. ولی حداکثر تا ۲۰۴۸ تا فضای میزکار می‌توان ساخت. (کاربران برای اینکه این صفحات را گم نکنند، می‌توانند یک نقشه از آنها درست کرده و از طرق آن به هر صفحه (که اصطلاحاً Pager نامیده می‌شود) دسترسی داشته باشند).
  • بوسیله dragbar می‌توان یک میزکار را به کناره‌های صفحه راند تا چیزهای زیر آن پیدا شوند. تیم E از یک سامانهٔ طبقه بندی پُشته‌ای برای صفحه‌ها استفاده می‌کند به این صورت که صفحات درون یک پُشته بر روی هم قرار می‌گیرند و به این صورت می‌توان یک قسمت را کنار زد و زیر آن را دید.
  • گروه بندی پنجره‌ها: E قابلیتی دارد که از طریق آن می‌توان پنجره‌های مشابه را در یک گروه قرار داد و کارهایی از قبیل تغیر اندازه، جابجایی، بستن و غیره را روی یک گروه از پنجره‌ها انجام داد.
  • Iconification قابلیتی هست که فقط نقشک پنجره‌ها را در جعبه نقشک ذخیره می‌کند و امکان جابجایی این جعبه نقشک را در سطح صفحه نمایش به ما می‌دهد.
  • می‌توان لبه‌های پنجره‌ها را تغییر و یا حذف کرد، حتی می‌توان نوار عنوان در پنجره‌ها را نیز حذف کرد.
  • کاربران می‌توانند به هر کلید از روی صفحه کلید وظیفه‌ای از قبیل اجرای برنامه‌ها، بزرگ کردن پنجره‌ها، حرکت بین میزکارها و حتی حرکت موشواره را (به منظور فراهم کردن یک محیط بی نیاز به موشواره و فقط بااستفاده از صفحه کلید) محول کنند. یک ابزار گرافیکی باسم e16keyedit این وظیفه را انجام می‌دهد.
  • E یک رابط متنی به نام eesh دارد که می‌تواند بروی وظایف مدیر پنجره، تاثیر گذارد و اجازه نوشتن اسکریپت‌های قدرتمند، برای تک تک اجزای روی صفحه، به ما می‌دهد، از تنظیمات کلی گرفته تا دستکاری یک پنجره خاص.
  • نسخه‌های جدیدتر امکان استفاده از افکت‌های ترکیبی مثل Fading و Transparency را نیز فراهم می‌کنند.

یکی از خصوصیات این مدیر پنجره این می‌باشد که دارای توانایی پیکربندی بالایی است و کادرهای محاوره‌ای زیادی برای سفارشی کردن سیستم در اختیار کاربر می‌گذارد. تنظیماتی از قبیل جابجای پنجره‌ها، تغییر اندازه آنها، گروه بندی و تعیین جای آنها، تنظیمات صدا، چند میزکاری، تنظیمات مربوط به تصویر زمینه میزکارها، تولتیپ‌ها، Pager و غیره. همچنین افکت‌هایی مانند افکت ripple برای کادرهای محاوره‌ای ارائه می‌کند.

E17[ویرایش]

DR17 هنوز در حال توسعه است، ولی ویژگی‌های اصلی آن عبارت اند از:

  • کاملاً پوسته (Theme) پذیر است، هم از طریق منوها و هم از طریق رابط خط فرمان.
  • یک مدیر پرونده همراه خود دارد.
  • قابلیت نمایش نقشک بر روی میزکار.
  • ویژگی مدل مشبّک از میزکارهای مجازی.
  • یک طراحی پیمانه‌ای (Modular) دارد و بصورت پویا پیمانه‌ها (Module) را بار گذاری می‌کند. هم اکنون پیمانه‌های زیر را شامل می‌شود:
    • Pager - جابجایی بین میزکارهای مجازی.
    • iBar - اجراکننده برنامه‌های کاربردی.
    • iBox - نگهداری از برنامه‌های کاربردی کوچک (Minimize) شده. (فقط نقشک‌های آنها را نشان می‌دهد).
    • Engage یا iTask - یک نوار وظیفه شبیه به نوار وظیفه سیستم عامل اواس‌ده.
    • Dropshadow - برای هر پنجره سایه برجسته فراهم می‌کند.
    • Clock - ساعت عقربه‌ای و دیجیتال.
    • Battery - نظارت بر باتری لپ تاپ.
    • CPUFreq - نظارت بر پردازندهٔ لپ تاپ.
    • Temperature - نظارت بر دمای لپ تاپ.
    • Illume - دستکاری رابط E تا در دستگاه‌های موبایل درست کار کند.
    • Composite - به کاربران این اجازه را می‌دهد تا E را با افکت‌های ترکیبی اجرا کنند.
  • یک یا چند صندوغچه (Shelve) برای نگهداری ابزارهای کوچک (Gadget) و حرکت آنها در سطح صفحه.
  • استفاده از تصاویر متحرک در میزکار، منوها، ویجت‌های میزکار، نقشک‌های iBox و غیره.
  • سایه زنی پنجره‌ها، اطلاع رسانی از طریق نقشک ها(Iconification)، تنظیمات بزگنمایی (Maximising) و چسبانکی(sticky).
  • مقید کردن کلیدهای صفحه کلید به وظایف متنوع.
  • پشتیبانی از چند ملیتی و چند زبانی.
  • استاندار شده - پشتیبانی از استاندارهایی مانند NetWM، ICCCM، XDG و غیره.

توسعه دهندگان[ویرایش]

سرکارگرها[ویرایش]

  • کارستن هیتزلر(Rasterman) - هدایت کننده تیم توسعه
  • کیم ولدرز (kwo) - نگهدارنده E16
  • هشام ماردام بِی (CodeWarrior)
  • کریستفر میشل (devilhorns)

بازنشسته‌ها[ویرایش]

ژئوف هریسون (Mandrake)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Enlightenment window manager»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۷ فروردین ۱۳۹۲ ~ ۰۶ آوریل ۲۰۱۳).

پیوند به بیرون[ویرایش]