مدیر پنجره (به انگلیسی: window manager) نرمافزار سیستمی میباشد که وظیفه کنترل ظاهر و مکان پنجرههای سامانه پنجره ای را در واسط گرافیکی کاربر بر عهده دارد.[۱] اغلب مدیر پنجرهها به منظور کمک برای ساخت محیط میزکار طراحی شدهاند. مدیر پنجره در ادامه رابطهای گرافیکی سطح پایین تر خود فعالیت میکند و ملزومات پشتیبانی از سخت افزارهای گرافیکی مانند وسایل اشارهای (مثلاً موشواره) و صفحه کلید را فراهم میاورد و برای ساخت و نوشتن این ملزومات از ابزار ویجت بهره میبرد.[۲]
تعداد کمی از مدیر پنجرهها هستند که به منظور نمایش تمایز بین مدیر پنجره و سامانه پنجرهای طراحی شدهاند. همه واسطهای گرافیکی کاربر که بر مبنای windows metaphor ساخته شدهاند از نوعی مدیر پنجره نیز بهره میبرند. در عمل، این قابلیتها عناصر گوناگونی دارد.[۳] عناصر مرتبط با مدیر پنجره، به کاربر اجازه میدهند تا پنجرهها را بازکند، ببندد، کوچک کند، بزرگ کند، تغیر اندازه دهد و یا پنجرههای در حال اجرا را تزیین کند. اغلب مدیر پنجرهها با برنامهها و ویژگیهای سود مندی از قبیل داک ها(به انگلیسی: dock)، نوار وظیفه ها، اجرا کنندههای برنامه(به انگلیسی: program launcher)، آیکنهای میزکار و کاغذ دیواری ها(به انگلیسی: wallpaper) ارائه میشوند.
جستارهای وابسته[ویرایش]