گنوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
پروژه گنوم (GNOME)

تصویر میز کار فارسی گنوم در توزیع اوبونتو در حال اجرای فایرفاکس و جی‌ادیت
اطلاعات برنامه
تولیدکننده توسعه‌دهنگان گنوم
آخرین نسخه 2.26  (۱۵ آوریل ۲۰۰۹)
سیستم عامل شبه‌یونیکس
سکو بین‌سکویی (Cross-platform)
گونه میز کار
اجازه‌نامه جی‌پی‌ال و ال‌جی‌پی‌ال
وب‌گاه http://www.gnome.org

‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍گِنوم یک میز کار کامل - رابط گرافیکی کاربر که روی سیستم‌عامل قرار می‌گیرد - از نرم‌افزارهای آزاد است. گنوم یک پروژهٔ جهانی است و شامل ساخت مجموعه‌ای از ابزارهای توسعهٔ نرم‌افزار، تعدادی نرم‌افزار برای کامپیوترهای رومیزی، مدیریت فایل‌ها، وظیفه‌ها و پنجره‌ها است.

گنوم بخشی از پروژه‌ی گنو است و می‌تواند با سیستم‌عامل‌های مختلف شبه‌یونیکس استفاده شود، که جالب توجه‌ترین آنها لینوکس و سیستم میزکار جاوا در سولاریس است.

تلفظ رسمی گنوم /gəˈnoʊm/ است، که با "گ" قوی تلفظ می‌شود، البته نوم /ˈnoʊm/ (مانند کلمه انگلیسی "gnome" با یک "G" صامت) نیز معمولا استفاده می‌شود.

در اصل این نام مخفف GNU Network Object Model Environment بود، که این مخفف اکنون منسوخ شده است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] اهداف

بر طبق وب‌گاه رسمی پروژهٔ «گنوم»[۱]، هدف اصلی این پروژه تأمین یک میزکار جذاب است که در عین حال به سادگی قابل استفاده باشد. علاوه بر این گنوم یک چهارچوب برای توسعهٔ نرم‌افزارهای کاربردی ایجاد نموده است.

اهداف دیگر پروژه عبارتند از:

  • آزادی - یک میز کار کاملا آزاد (مطابق تعریف نرم‌افزار آزاد )
  • قابل استفاده برای همگان - این میز کار باید برای همگان، بدون توجه به مهارت‌های فنی یا محدودیت‌ها و ناتوانی‌های جسمی قابل استفاده باشد.
  • بومی سازی و جهانی سازی - در حال حاضر گنوم به بیش از یک صد زبان ترجمه شده است.[۲]
  • توسعه دهنده پسند - حصول اطمینان از اینکه توسعه دهندگان می‌توانند به سادگی نرم‌افزارهایی را بنویسند که با این میزکار هماهنگ هستند. همچنین به توسعه دهندگان این آزادی داده شود که از هر زبان برنامه‌نویسی که می‌خواهند برای این منظور استفاده کنند.
  • سازمان‌دهی - چرخهٔ انتشار منظم و جامعهٔ کاربران ساخت یافته
  • پشتیبانی

[ویرایش] تاریخچه

در سال ۱۹۹۶ پروژه کی‌دی‌ای آغاز شد. کی‌دی‌ای از همان آغاز یک نرم‌افزار آزاد بود اما اعضای پروژه گنو نگران وابستگی کی‌دی‌ای به QT بودند. QT یک کتابخانه از ویجت‌ها بود که در آن زمان تحت اجازه‌نامهٔ غیر آزاد انتشار می‌یافت. در پاسخ به این مسئله در سال ۱۹۹۷ دو پروژه به طور همزمان آغاز به فعالیت کردند: هارمونی که جایگزینی آزاد برای QT بود، و گنوم که یک میز کار کاملا متفاوت و بر پایهٔ نرم‌افزارهای آزاد بود.[۳] اولین رهبران پروژه [Miguel de Icaza] و [Federico Mena] بودند.

میز کار گنوم بر پایهٔ کتابخانه‌های GTK+ ساخته شده است. GTK+ مطابق اجازه‌نامهٔ کوچکترِ جامع و عمومی گنو (ال‌جی‌پی‌ال) منتشر می‌شود.

در سال ۱۹۹۸ QT متن‌باز شد و به صورت موازی تحت دو اجازه‌نامهٔ کیو‌پی‌ال و جی‌پی‌ال منتشر گشت. با انتشار QT تحت مجوز جی‌پی‌ال، پروژهٔ هارمونی در سال ۲۰۰۰ متوقف شد. اما توسعه دهندگان گنوم همچنان ادامه می‌دهند.

[ویرایش] تشکیلات پروژه

همانند پروژه‌های نرم‌افزار آزاد دیگر، گنوم نیز کمتر مدیریت شده و بحث‌های مربوط به آن از طریق لیست‌های پستی صورت می‌گیرد.[۴]

در سال ۲۰۰۰ بنیاد گنوم شکل گرفت تا مدیریت این پروژه را به عهده گیرد و با شرکت‌هایی که به مشارکت در توسعهٔ گنوم علاقه دارند مذاکره کند. با وجود اینکه وظیفهٔ انتشار نسخه‌های جدید بر دوش بنیاد گنوم است، و بنیاد تصمیم می‌گیرد کدام نرم‌افزار بخشی از گنوم باشد، دخالت مستقیمی در توسعه و مسائل تکنیکی مربوط به گنوم ندارد. عضویت در بنیاد آزاد بوده و تمام افرادی که مشارکتی در توسعهٔ گنوم داشته‌اند می‌توانند عضوی از بنیاد باشند.[۵] اعضای بنیاد هر ساله در ماه نوامبر برای انتخاب هیئت مدیرهٔ بنیاد رای گیری می‌کنند. کاندیداها باید از قبل عضو بنیاد بوده باشند.

توسعه دهندگان و کاربران گنوم هر ساله در یک گردهم‌آیی که به نام GUADEC شناخته می‌شود به دور یکدیگر جمع می‌شوند تا دربارهٔ وضعیت کنونی پروژه و طرح آیندهٔ آن بحث کنند.[۶]

گنوم اغلب استانداردهای freedesktop.org را درون خود پیاده سازی می‌کند تا اطمینان حاصل کند که گنوم با دیگر میزکارها هماهنگ و سازگار است.

[ویرایش] میز کارهای دیگر

در حال حاضر از مشهورترین میز کارهای لینوکس می‌توان از گنوم و کی‌دی‌ای یاد کرد. اما در مواردی که افراد دنبال میزکارهای سبکتری می‌گردند، شاهد استفاده از Fluxbox یا IceWM یا XFce نیز هستیم. گنوم توسط زبان برنامه نویسی سی و کی‌دی‌ای توسط زبان برنامه نویسی سی‌پلاس‌پلاس نوشته شده‌است.

[ویرایش] ترجمهٔ فارسی

ترجمهٔ فارسی این پروژه نیز اکنون به ترجمه‌های پشتیبانی‌شدهٔ پروژه افزوده شده و به حدنصاب لازم آن رسیده‌است.

[ویرایش] منابع

  1. http://www.gnome.org
  2. زبان‌های گنوم. بازدید در تاریخ ۱۳ می ۲۰۰۹.
  3. ریچارد استالمن. Stallman on Qt, the GPL, KDE, and GNOME. بازدید در تاریخ ۱۳ می ۲۰۰۹.
  4. لیست‌های پستی گنوم، قوانین و سوالات رایج.
  5. عضویت در بنیاد گنوم. بازدید در تاریخ ۱۳ می ۲۰۰۹.
  6. دربارهٔ GUADEC.

[ویرایش] پیوند به بیرون