انقراض هولوسن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از انقراض هولوسین)
پرش به: ناوبری، جستجو
شدت انقراض دریایی در طول زمان، نمودار آبی درصد حیوانات دریایی منقرض شده در طول سالها را نشان می‌دهد. این نمودار به انقراض گونه‌های دریایی که فسیل آنها کشف شده اشاره دارد.

انقراض هولوسین که گاه ششمین انقراض بزرگ نیز نامیده می‌شود، یک رویداد انقراض با ابعاد متوسط یا بزرگ است که از حدود دوازده هزار سال پیش با شروع دوران زمین شناسی هولوسین و همزمان با گرم شدن زمین و گسترش و افزایش جمعیت انسان آغاز شده است و همچنان ادامه دارد. این انقراض در نتیجه تغییرات آب و هوایی، تصرف و تغییر زیست بوم جانداران توسط انسان و نیز کشتار بیش از اندازه آنها توسط بشر تشدید شده است. مهم ترین جلوه این انقراض از بین رفتن جانوران بزرگ بوده است. اما محدود به این گروه نشده و گروه‌های دیگری از جانداران از جمله دوزیستان را نیز مورد تهدید قرار داده است.

در سال1993 ادوارد ویلسون، استاد زیست شناس دانشگاه هاروارد، تخمین زد سیاره زمین گونه هایش را با سرعت 30 هزار گونه در سال از دست می دهد.[۱] در تخمین‌های بدبینانه سرعت انقراض ده هزار برابر نرخ طبیعی انقراض جانوران است که معادل با یک انقراض جمعی بزرگ می‌باشد،[۲][۳] اما برخی دانشمندان سرعت انقراض را صد برابر نرخ طبیعی است که منجر به یک رویداد انقراض متوسط می‌شود.[۴][۵] عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونی جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند.[۶][۷] اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست در گزارش سال ۲۰۱۱ خود اعلام کرد که ۲۵٪ از پستانداران زمین در شرف نابودی و انقراض هستند.[۸]

همچنین توافقی وجود ندارد که آیا این رویداد انقراض متمایز از رویداد انقراض کواترنری است که از ۵۰ هزار سال پیش آغاز شده یا ادامه آن رویداد است.

عوامل[ویرایش]

انقراض هولوسین در اثر عوامل مختلفی رخ داده است، که برخی از آنها طبیعی است و برخی دیگر به اقدامات انسان مربوط می‌شود. در حال حاضر پنج عامل بر انقراض گونه ها تأثیر می گذارد که عبارتند از تخریب زیست بوم ها، آلودگی محیط زیست، شکار و بهره برداری بی رویه از گونه ها، گونه های مهاجم و تغییر آب وهوا. </"ref name= "zistnews>

گرم شدن زمین[ویرایش]

نوشتار اصلی: گرم‌شدن زمین
تغییرات دمایی دوره هولوسین از ۱۲ هزار سال پیش تا کنون.

از حدود ۱۲ هزار سال پیش با آغاز دوره هولوسین و پایان آخرین عصر یخ، دمای هوای کره زمین افزایش قابل توجهی یافت. طی آخرین سال‌های دوره پلیستوسن یعنی ۱۵۰۰۰ هزار پیش تا نخستین سال‌های دوره هولوسین یعنی ۱۰۰۰۰ هزار سال پیش متوسط دمای زمین ۶ درجه سانتیگراد افزایش یافت و بسیاری از یخچال‌های آخرین عصر یخبندان] شامل یخچال‌های اروپا و آمریکای شمالی ذوب شد. بسیاری از جانوران بخصوص پستانداران بزرگ نظیر ماموت نتواستند با این تغییر آب و هوا سازگار شوند و منقرض شدند.

نخستین دوره گرمایش زمین که بین ده تا پنج هزار سال پیش به حداکثر خود (دمایی به طور متوسط نزدیک به دمای فعلی زمین) رسید، به طور طبیعی رخ داد، اما از میانه قرن نوزدهم گرمایش زمین در اثر فعالیت های صنعتی و انتشار گازهای گلخانه ای توسط انسان، به وقوع پیوسته و همچنان ادامه دارد. طبق چهارمین گزارش ارزیابی IPCC که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد "با اطمینان متوسط می توان گفت چنانچه متوسط گرمایش جهانی از ۱٫۵ تا ۲٫۵ درجه سانتیگراد (نسبت به بازه ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۹) فراتر رود، تخمینا ۲۰ تا ۳۰ درصد گونه هایی که تا کنون تشخیص داده شده‌اند احتمالاً در معرض خطر افزایش یافته انقراض هستند. چنانچه افزایش متوسط دمای جهانی از حدود ۳٫۵ درجه سانتیگراد فراتر رود، مدل های ارزیابی انقراض قابل ملاحظه ای (۴۰ تا ۷۰ درصد گونه های تشخیص داده شده) را در سرتاسر جهان پیش بینی می کنند " [۹]

شکار[ویرایش]

ببر ایرانی در دوران معاصر در اثر شکار بیش از حد منقرض شده است.

طبق شواهد جانوران بزرگ با فاصله زمانی نسبت اندکی در حدود هزار سال پس از ورود انسانبه هر سرزمینی، جز آفریقا، آسیا و اروپا، منقرض شده‌اند.[۱۰] انسان‌ها نزدیک به ۱۲۵۰۰ سال پیش به آمریکای شمالی رسیدند و ماموت‌ها و ماستودون‌ها در اندک زمانی بعد منقرض شدند. در کارائیب نیز شماری از گونه‌های بزرگش را پس از رسیدن انسان به آنجا در حدود ۸ هزار سال پیش منقرض شدند. انسان برای نخستین بار حدود ۲۰۰۰ سال پیش به ماداگاسکار وارد شد و در این جا نیز گونه‌های بزرگ تر نظیر فیل مرغ، گونه‌ای از اسب آبی و نیز لمورهای بزرگ اندکی پس از ورود انسان منقرض شدند.[۱۱]

پس از گسترش تمدن صنعتی و به کارگیری سلاح گرم برای شکار شدت انقراض بیشتر شد و علاوه بر حیوانات بزرگ، پرندگان، پستاندارن و ماهیان با ابعاد کوچک نیز شکار و منقرض شدند.

نابودی زیست بوم ها[ویرایش]

سیر عقب نشینی ساحل دریاچه ارومیه بین سالهای ۱۳۶۳ و ۱۳۹۳ (براساس تصاویر ماهواره‌ای ناسا) به علت فعالیت های انسانی وکاهش بارندگی

در دوره هولوسین انسان شروع به کشاورزی نمود. معدودی از حیوانات و گیاهان را برای استفاده خود اهلی کرد و با سایر جانداران را عمدتاً به عنوان آفت یا حیوان وحشی مقابله کرد. تدریجاً زمین‌های بیشتری را به کشت چند محصول خاص اختصاص داد. بدین ترتیب زیست بوم‌های طبیعی را دگرگون کرد. جاندارانی که نتوانستند زیست بوم دیگری بیابند و یا خود را با تغییر زیست بوم سازگار کنند، تدریجاً منقرض شدند.

امروزه روند گسترش کشاورزی به پدیده جنگل زدایی منجر شده است. بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ در حدود ۳٫۴ درصد از جنگلهای جهان معادل ۱٫۴ میلیون کیلومتر مربع – یعنی سطحی برابر کشور مکزیک – از بین رفته است. در بیشتر موارد نیز جنگلها برای تامین غذا به اراضی کشاورزی تغییر کاربری پیدا می‌کنند.[۱۲]

برخی گونه های منقرض شده[ویرایش]

فهرست ذیل شامل برخی از گونه های شناخته شده و معروف منقرض شده در این دوره است. در هر مورد آخرین سال های تقریبی که در آخرین زیستگاه احتمالی زندگی می کرده ذکر شده است. [۱۳]

منابع[ویرایش]

  1. بررسی انقراض ها
  2. Wilson, Edward O. (2003). The Future of life. (1st Vintage Books ed. ed.). New York: Vintage Books. ISBN 9780679768111. 
  3. C.Michael Hogan. 2010. Edenic Period. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and Environment. ed. Galal Hassan, ed in chief Cutler Cleveland, Washington DC
  4. Has Plant Life Reached Its Limits? September 20, 2012
  5. J.H.Lawton and R.M.May, Extinction Rates, انتشارات دانشگاه آکسفورد, Oxford, UK
  6. Wilson, O. E. The Future of Life. Knopf, 2002. ISBN 0-679-76811-4. 
  7. Leakey, Richard. The Sixth Extinction: Patterns of Life and the Future of Humankind. Anchor Books, 1996. ISBN 0-385-46809-1. 
  8. «۲۵ درصد از پستانداران در معرض خطر انقراض». رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۱. 
  9. "There is medium confidence that approximately 20-30% of species assessed so far are likely to be at increased risk of extinction if increases in global average warming exceed 1.5-2.5 °C (relative to 1980-1999). As global average temperature increase exceeds about 3.5 °C, model projections suggest significant extinctions (40-70% of species assessed) around the globe.[۱]"
  10. Human Mediated Extinction on Four Continents
  11. http://tarahomi.blogsky.com/1386/09/29/post-21/
  12. [۲]
  13. ویکی‌پدیای انگلیسی 227 مارچ 2013

پیوند به بیرون[ویرایش]