رویداد انقراض

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شدت انقراض دریایی در طول زمان، نمودار آبی درصد حیوانات دریایی منقرض شده در طول سالها را نشان می‌دهد. این نمودار به انقراض گونه‌های دریایی که فسیل آنها کشف شده اشاره دارد.

رویداد انقراض که انقراض جمعی و بحران زیستی هم نامیده می‌شود، کاهش گسترده و سریع گونه‌های حیاتی در کره زمین است. چنین رویدادی با تغییر شدید تنوع و فراوانی حیات ماکروسکوپی مشخص می‌شود. البته با توجه به آنکه بخش عمده حیات بر زمین مربوط به گونه‌های میکروسکوپی است که با گذر زمان قابل شناسایی نیست، این رویداد بر مبنای جنبه‌های زیست شناختی قابل مشاهده زیست کره انجام می‌شود و نه کل حیات بر روی زمین. انقراض بر روی زمین با نرخی غیریکنواخت رخ داده است و سنجش آن بر اساس فسیل‌های جانداران دریایی انجام می‌شود. طی ۵۴۰ میلیون سال حیات بر روی زمین، پنج رویداد انقراض بزرگ شناسایی شده است که طی هر دوره آن بیش از نیمی از جانداران از میان رفته‌اند. البته با توجه به تعریف انقراض جمعی و تغییر عوامل سنجش آن، تا ۲۰ مورد انقراض قابل شناسایی است.

پنج رویداد انقراض بزرگ[ویرایش]

پنج رویداد انقراض بزرگ عبارتند از:

رویداد انقراض ششم[ویرایش]

برخی از دانشمندان این فرض را طرح کرده‌اند که اکنون زمین در دوران ششمین انقراض بزرگ دسته جمعی است که اصطلاحاً انقراض هولوسین نامیده می شود و از ده هزار سال پیش آغاز شده است. اجماعی وجود ندارد که آیا این انقراض متمایز از رویداد انقراض کواترنری است یا بخشی از آن است.

عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونی جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند.[۱][۲] اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست در گزارش سال ۲۰۱۱ خود اعلام کرد که ۲۵٪ از پستانداران زمین در شرف نابودی و انقراض هستند.[۳] عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونی جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند. بر اساس یافته‌ها که در نشریه ساینس آمده از سال ۱۵۰۰ میلادی تا ۲۰۱۴ بیش از ۳۲۰ مهره‌دار ساکن خشکی‌ها منقرض شده‌اند. به علاوه مهمتر اینکه جمعیت کلیه گونه‌های باقی مانده به طور میانگین شاهد افتی ۲۵ درصدی در شمار آنها بوده است. ۲۵ درصد میزان گونه های رایج مهره‌داران و ۴۵ درصد بی‌مهره‌گان افت کرده. سالانه ۱۱ هزار تا ۵۸ هزار گونه منقرض شده و از بین می‌روند اما علاوه بر آن جمعیت گونه‌هایی که رایج هستند هم به شدت افت می‌کند.[۴] انسان‌ها مسول این وضع هستند، پنج انقراض انبوه پیشین ناشی از پدیده‌هایی مثل برخورد سیارک‌ها به زمین یا در اثر فعالیت شدید آتشفشانی بود، پدیده‌هایی که این بار در انقراض نقشی ندارند و معلوم است که روند کنونی ناشی از فعالیت انسان است، بنابراین این نخستین بار در تاریخ زمین است که یک گونه عامل انقراض انبوه سایر موجودات است. این روند در واقع به خاطر الگوهای مصرفی بشر است.[۵]

رویدادهای انقراض کوچک[ویرایش]

علاوه بر پنج انقراض بزرگ تعدادی انقراض در مقیاس کوچک تر نیز رخ داده است که عبارتند از:

منابع[ویرایش]