ابرماه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

وقتی ماه در حالت بدر به نزدیک ترین فاصله خود از زمین می‌رسد و درخشان تر و بزرگتر از همیشه دیده می‌شود، ماه افروختگی یا ابَرماه (سوپرمون) [۱] روی می‌دهد. این اتفاق در هر ۴۱۲ روز یکبار پیش می‌آید. [۲]

فاصله زمین از ماه[ویرایش]

ماه، هر چهار هفته (دقیقتر، هر ۲۷ روز و ۷ ساعت و ۴۲ دقیقه و ۲۴ ثانیه یکبار (27.321 روز)، فاصله اش با زمین به نزدیکترین حّد می‌رسد. البته در دوره فوق، یکبار هم از زمین دور دور می‌شود.

اگرچه ماه هر چهار هفته یکبار به حضیض مداری [۳] می‌رسد و به زمین نزدیک نزدیک می‌شود اما همیشه در حالت بدر نیست که ماه افروختگی یا ابرماه روی دهد.

گردش ماه در مدار بیضوی است[ویرایش]

چون گردش ماه به دور زمین نه دایره وار، بلکه در مداری بیضوی [۴] است، فاصله اش تا زمین متفاوت است. در نزدیکترین فاصله ۳۵۶۵۰۰ کیلومتر و در دورترین فاصله، ۴۰۶۷۰۰ کیلومتر از زمین دور است.

ستاره شناسان نزدیکترین فاصله را نقطه حضیض (فرود) [۵] و دورترین فاصله را نقطه اوج مداری (فراز) [۶] نام نهاده اند. [۷]

ماه افروختگی و تأثیر آن در زمین[ویرایش]

وقتی ماه افروختگی یا ابرماه روی می‌دهد٬ جزر و مّد بیشتری صورت گرفته و بالا آمدگی آب چیزی حدود ۱ تا ۲ سانتی متر بیشتر می‌شود که بنا بر موقعیت جغرافیایی این مقدار می‌تواند کم و زیاد گردد.

دانشمندان تأثیر نزدیک و نزدیکتر شدن ماه به زمین را تنها تغئیرات اندک در جزر مّد دریاها و اقیانوس ها می‌دانند و بر خلاف طالع بینان و خرافه پرستان حوادثی چون زلزله و طوفان و... به ماه افروختگی یا ابرماه نسبت نمی‌دهند.

طوفان کاترینا و زلزله عشق آباد و فعالیت کوههای آتشفشان و گردباد برف در شمال شرقی آمریکا و زلزله ژاپن و...هیچ ربطی به ابرماه یا ماه افروختگی نداشته و ندارد.

باورها و خرافات درباره ابرماه[ویرایش]

  • ماه قمری یا یک دور گردش ماه به دور زمین تقریبا ۲۸ روز طول می‌کشد و عادت ماهانه زنان بطور متوسط هر ۲۸ روز یکبار اتفاق می‌افتد، بنابراین تصور می‌شد بین باروری و ماه کامل ارتباطی وجود دارد که فعلا هیچ دلیل علمی در تایید آن در دست نیست.

در مورد در برخی آبزیان ممکن است ارتباطی وجود داشته باشد چون تخم‌ریزی و زاد و ولد این موجودات به جزر و مد ممکن است ربط داشته باشد که محصول مستقیم تاثیر جاذبه ماه بر کره زمین است.

  • درمورد تاثیر ماه کامل بر رفتار افراد مبتلا به بیماری‌های روانی از دیرباز باورهای زیادی وجود داشته اما در این مورد هم شواهد علمی وجود ندارد.

در مورد تاثیر ماه کامل بر حمله صرع هم دلیل علمی وجود ندارد.

  • با اینکه تحقیقاتی نشان داده‌اند رفتارهای خشن و مجرمانه در شب ماه کامل بیشتر می‌شوند، اما تحقیقات دیگری هم هستند هیچ رابطه‌ای در این مورد پیدا نکرده‌اند.
  • این که خودکشی در شب‌های ماه‌ کامل بیشتر می‌شود باوری است قدیمی اما تحقیقات متعدد هیچ رابطه‌ای بین خودکشی و ماه کامل پیدا نکرده اند.

تحقیقات همچنین رابطه‌ای بین شمار مراجعات و بستری در بیمارستان، حوادث رانندگی، و سوء مصرف مواد مخدر با ماه کامل پیدا نکرده‌اند.[۸]



منابع[ویرایش]

  1. واژه Supermoon (ابَرماه) را سال ۱۹۷۹ میلادی، ستاره شناسی به نام «ریچارد نول» Richard Nolle بر سر زبانها انداخت. در زبان فارسی، ابَرماه، از سوی یورونیوز فارسی به «ماه افروختگی» ترجمه شده است.
  2. شنبه ۱۶ اردیبهشت سال ۱۳۹۱ ماه، خیلی به زمین نزدیک شد و در ظاهر، بزرگتر و برافروخته تر از همیشه بر بام آسمان ایستاد و نسبت به نمونه مشابه در سال ۱۲۹۱ شمسی حدود چهارده درصد بزرگتر و سی درصد درخشان‌تر دیده شد. این اتفاق سال پیش یکی دو روز مانده به عید نوروز روی داد (۲۸ اسفند ۱۳۸۹) و سال پیش تر ۱۰ بهمن ۱۳۸۸
  3. Perigee of the Moon
  4. Elliptic orbit
  5. Perigee
  6. Apogee
  7. حضیض در لغت به معنی سنگ و نشیب زمین و دامنه کوه است...اما در علم فیزیک، (حضیض) به نزدیک‌ترین نقطه در مدار بیضوی نسبت به گرانیگاه گفته می‌شود. (دورترین نقطه در مدار بیضوی یک شئی از گرانیگاه را هم اوج می‌گویند. اوج و حضیض را اهل نجوم و اسطرلاب، از قدیم و ندیم به کار برده اند. مولوی از زبان آنها گفته است:
    گه حضیض و گه میانه گاه اوج
    اندر آن از سعد و نحسی فوج فوج
  8. بی‌بی‌سی فارسی. «ماه کامل؛ باورها و خرافات»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۲۰ مرداد ۱۳۹۳.