طوفان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

طوفان[۱] عبارت است از آشفتگی شدید جوی و اختلال شدید فشار هوا. گاه بر اثر برخورد دو جبهه هوای سرد و گرم، طوفانی به وقوع می‌پیوندد که می‌تواند موجب قطع درختان، خرابی ساختمانها و شکستن شیشه‌ها شود. گردباد در نقاط مختلف به صورت تندباد، گردباد دریایی یا گردباد خشکی ظاهر می‌شوند. وقوع طوفان اغلب با باران‌های شدید و سیل‌آسا همراه‌است.[۲] طوفان‌های عظیم و گردبادهای دریایی معمولاً در عرض‌های نزدیک به استوا رخ می‌دهند و از قدرت تخریب زیادی برخوردارند.[۳]

واژه‌شناسی[ویرایش]

بنا بر لغتنامه دهخدا طوفان در لغت به معنی انقلابات سخت هوا و باران سخت است. همچنین به هرچیزی که بسیار بزرگ و غالب باشد و همه را فروگیرد گفته می‌شود.[۴] واژه «طوفان» معرب از ریشهٔ یونانی اسـت.

واژه توفان در معنای واژه فارسی‌شده "طوفان" امروز در زبان فارسی جا افتاده است. این واژه از واژگان مصوب در "فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان" است که برابرنهاده‌ای برای واژهٔ storm برگزیده شده است و در توضیح آن آمده است: "[علوم جَوّ] حالت آشفتگی در جوّ که بر سطح زمین تأثیر بگذارد و نشان‌دهندهٔ هوای نامساعد و احتمالاً مخرب باشد"[۵] در "فرهنگ نام‌ها"، توفان (= "طوفان" (تلفظ: tufān))، جریان هوایی بسیار شدید معمولاًَ همراه باران، برف، تگرگ یا رعد و برق؛" و نیز "غوغا ، هیاهو" تعریف شده است.[۶] در فرهنگ عمید با اشاره به ریشه‌شناسی آن از واژگان یونانی آن را مترداف با "طوفان" معرفی کرده است.[۷] همچنین در برابر این سرواژه در فرهنگ معین آمده است: ۱ - باد سخت . ۲ - جوش و خروش.[۸]
در فرهنگ معین سرواژهٔ دیگری برای «توفان» نیز وجود دارد که اصل آن از زبان فارسی بوده و صفت فاعلی از مصدر توفیدن اسـت، به معنی شور و غوغا کننده، فریاد کننده و غُران.[۱]

طوفان‌ها و توفندهای معروف[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ سعید نفیسی. «غلط‌های مشهور املایی و دستوری زبان فارسی». انجمن زبان فارسی، ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۸ خرداد ۱۳۹۱. [پیوند مرده]
  2. «سایت تخصصی آواربرداری ایران». بازبینی‌شده در ۱۱ MAY ۲۰۰۹. 
  3. «سایت تخصصی آواربرداری ایران». بازبینی‌شده در ۱۱ MAY ۲۰۰۹. 
  4. «لغتنامه دهخدا». بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۰۹. 
  5. «فرهنگ واژه های مصوّب فرهنگستان». تارنمای واژه‌یاب. بازبینی‌شده در ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  6. «فرهنگ نام». تارنمای واژه‌یاب. بازبینی‌شده در ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  7. «فرهنگ لغت عمید». تارنمای واژه‌یاب. بازبینی‌شده در ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  8. «فرهنگ فارسی معین». تارنمای واژه‌یاب. بازبینی‌شده در ۱۶ خرداد ۱۳۹۳. 
  9. «خبرگزاری جمهوری اسلامی». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  10. «خبرگزاری امید». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  11. «سایت خبری عصر ایران». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  12. «پورتال ایران». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  13. «جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  14. «مدیا نیوز». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  15. «انجمن فیزیک‌دانان جوان ایران». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  16. «نجوم. ماهنامه اخترشناسی ایران». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 
  17. «مدیا نیوز». بازبینی‌شده در ۱۲ MAY ۲۰۰۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ طوفان موجود است.