یاخته گلیال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
Neuroglia
Glial Cell Types.png
Illustration of the four different types of glial cells found in the central nervous system: ependymal cells (light pink), astrocytes (green), microglial cells (dark red), and oligodendrocytes (light blue).
شناسه‌ها
مشD009457
تی‌اِی۹۸A14.0.00.005
تی‌اچH2.00.06.2.00001
اف‌ام‌اِی54536 54541، 54536

نوروگلیا ها یا پی‌بان‌ها یا پی‌چسب‌ها یا سلول ‌های گلیال، سلول های پشتیبان دستگاه عصبی هستند که وظیفه حمایت از سلول ‌های عصبی را بر عهده دارند. پیبان‌ها سیستم عصبی مرکزی را به هم پیوند داده و به طریق فیزیکی و شیمیایی از آن محافظت می‌کنند. علاوه بر این مواد شیمیایی و غذایی مورد نیاز یاخته‌های عصبی را فراهم می‌آورند.

این سلول‌ها در لابه‌لای نورون‌ها (پی‌یاخته‌ها) قرار دارند و نقشی محافظتی دارند. شمارشان ۱۵-۱۰ برابر پی‌سلول‌هاست. اینها نیز به دو قسمت محیطی و مرکزی تقسیم‌بندی می‌شوند.

اگرچه پیبان‌ها کوچکتر از یاخته‌های عصبی هستند، از نظر تعداد ۱۰ تا ۵۰ برابر آنها هستند به طوری که نیمی از حجم مغز و نخاع را شامل می‌شوند. این یاخته‌ها به چهار دستهٔ کلی تقسیم می‌شوند:

یاخته‌های میکروگلیال (ریزپی‌بان‌ها) از بقیه کوچکتر هستند. بر همین اساس به الیگودندروسیتها، آستروسیتها و اپندیم، روی هم رفته درشت‌پی‌بان یا ماکروگلیال می‌گویند.

تاریجه یاخته گلیال[ویرایش]

نخستین بار دانشمندی به نام ویرخف مادهٔ میان بافت عصبی که یاخته‌های عصبی را فرا گرفته است، را نوروگلیا یا چسب عصب نامید. اکنون ما می‌دانیم که آن چسب ساختمان یاخته‌ای دارد.

عکس هایی از یاخته گلیال[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • آرتور گایتون، جان ادوارد هال (۱۳۸۶)، «فیزیولوژی عصبی»، فیزیولوژی پزشکی گایتون، ترجمهٔ احمدرضا نیاورانی، سماط، شابک ۹۶۴-۵۷۸۹-۹۸-۲
  • تونی اسمیت، سو دیویدسن (۱۳۸۴مغز و سیستم عصبی، ترجمهٔ عباس تیرگانی، بیژن معصوم، نشر سنبله، شابک ۹۶۴-۳۹۲-۰۷۱-۲
  • پ. لاژه (۱۳۷۵بیولوژی و فیزیولوژی عصبی، ترجمهٔ علی حائری روحانی، انتشارات دانشگاه تهران