بافت همبند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بافت همبند (به انگلیسی: Connective tissue) همان بافت پیوندی است که ازجمله وظایف آن حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر است. به طور خلاصه، سلول‌های بدن به چهار نوع بافت پایه به نام‌های پوششی[۱]، همبند، عضلانی و بافت عصبی سازماندهی می شوند[۲].فراوان‌ترین بافت در بدن انسان، بافت همبندی است.غضروف ها، استخوانها و خون جزء بافت همبند محسوب می شوند. این بافت علاوه بر حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر، باعث ارتباط ساختارهای بدن نیز می گردد. مشارکت در تبادل مواد غذایی و ترمیم بافتی از وظایف دیگر بافت همبند است.

انواع بافت همبند[ویرایش]

بافت همبند را می توان به سه نوع بافت تقسیم کرد که عبارتنداز[۳]:

  • بافت همبند سست[۴]
  • بافت عناصر خونی[۵]
  • بافت همبند نگهدارنده محکم[۶]

بافت همبند سست، نرم و انعطاف پذیر بوده و شامل میزان زیادی از ماده بین سلولی است. سلول‌های ماست سل، فیبروبلاست، چربی و اندوتلیال عروق خونی، جزو سلول‌های بافت همبند سست هستند.

بافت عناصر خونی، شامل سلول‌های خون، مغز استخوان و بافت لنفی است.

بافت همبند نگهدارنده محکم، شامل غضروف، استخوان و بافت همبند متراکم است[۷].کلاژن به میزان زیادی در بافت همبند متراکم وجود دارد که در ساختمان تاندون(جهت اتصال عضله به استخوان) و همچنین رباط (جهت اتصال استخوان به استخوان) دیده می شود. بافت همبند متراکم، در بسیاری از ارگان‌ها و ساختارهای بدن مانند کلیه و قلب نیز به کار می رود، مثلا با ایجاد لایه ای از این بافت، کپسولی را برای آنها ایجاد می کند.

اجزای بافت همبند[ویرایش]

بافت همبندی از دو قسمت مهم تشکیل می گردد که عبارتنداز[۸]:

  • سلول‌های بافت همبند
  • ماتریکس خارج سلولی[۹]

سلول‌های بافت همبند[ویرایش]

سلول‌های بافت همبند به صورت عمومی عبارتنداز:

ماتریکس(Matrix)[ویرایش]

ماتریکس از رشته ها(Fibers) و یک جزء نسبتا بی شکل(ماده زمینه ای غلیظ)ساخته می شود(برخی از مولفان "ماتریکس" را فقط برای ماده غلیظ[۱۰] به کار می برند)[۱۱].

رشته‌های بافت همبند[ویرایش]

بافت همبند دارای سه نوع فیبر یا رشته است:

  • رشته کلاژن(Collagenic fiber)
  • رشته شبکه ای یا مشبک(Reticular fiber)
  • رشته ارتجاعی(Elastic fiber).

رشته کلاژن(Collagenic fiber).این رشته که از پروتئینی به نام کلاژن ساخته می شود، در پوست، رباط ها، تاندون‌ها و بسیاری از ساختارهای دیگر بدن وجود دارد.کلاژن یک پروتئین سفت و غیر زنده بوده، اما در عین حال به میزان بسیار زیادی در بافت‌ها مشاهده می شوند.

رشته شبکه ای یا مشبک(Reticular fiber).این رشته‌ها بی نهایت لاغر هستند و یک شبکه قابل انعطاف را در ارگان‌های مربوطه جهت تغییراتی در شکل یا حجم ایجاد می کنند.رشته‌های شبکه ای یا رتیکولر را می توان در طحال، کبد، رحم و لایه عضلانی روده ای یافت.

رشته ارتجاعی(Elastic fiber).این رشته‌ها به علت انعطاف پذیر بودن، قابلیت کشش و برگشت به حالت اولیه را دارند.رشته‌های ارتجاعی در بسیاری ساختارهای بدن وجود دارند که به عنوان مثال می توان به شریان آئورت، ریه‌ها و پوست اشاره کرد.

رشته‌های کلاژن، رتیکولر و ارتجاعی یک بافت فیبروز محسوب می شوند که وظیفه نگه داشتن سلول‌ها را در کنار هم برعهده دارند.

ماده زمینه ای غلیظ[ویرایش]

ماده زمینه ای از شبکه‌های هیدراته ای از پروتئین ها، بیشتر در ارتباط با کربوهیدرات ها(گلیکوپروتئین و پروتئوگلیکان)، فضاهای بزرگی که در آن شامل آب، نمک‌ها و مواد قابل انتشار است، ساخته می شود[۱۲].

پانویس[ویرایش]

  1. Epithelial
  2. Carol Mattson Porth.Page 22
  3. Carol Mattson Porth.Page 18
  4. Loose connective tissue
  5. Hematopoietic tissue
  6. Strong supporting connective tissue
  7. Dense connective tissue
  8. Gray's Anatomy.page 58
  9. Extracellular matrix
  10. Ground substance
  11. Gray's Anatomy.Page 58
  12. Gray's Anatomy.Page 62

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Carol Mattson Porth.Pathophysiology:concepts of altered health states.Publisher:Lippincott.Third Edition.ISBN 0-397-54723-4
  • Williams & Warwick/ Gray's Anatomy.THIRTY-SEVENTH EDITION.ISBN:0 443 04177 6