اختریاخته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آستروسیت)
پرش به: ناوبری، جستجو
یاخته عصبی: آستروسیت
آستروسیت - سلول‌های آستروسیت در محیط کشت پس از رنگ آمیزی با آنتی بادی GFAP.
سلول‌های آستروسیت در محیط کشت پس از رنگ آمیزی با آنتی بادی GFAP.
NeuroLex ID sao1394521419
Dorlands/Elsevier 12165688

اختریاخته یا آستروسیت (astrocyte) یا آستروگلیا یاخته‌ای گلیایی (پی‌بانی) و ستاره‌شکل است که تغذیه و حفاظت یاخته‌های عصبی را بر عهده دارد.[۱]

اختریاخته‌ها سلول‌های گلیای ستاره‌شکل در مغز و طناب نخاعی می‌باشند. آستروسیت‌ها بیشترین نوع سلول‌های گلیا هستند. آستروسیت یعنی سلول ستاره‌ای و این نام به درستی شکل این سلول را توصیف می‌کند. آستروسیت‌ها از اندازه بزرگی برخوردارند و نورون‌ها را تغذیه کرده و از ان‌ها حمایت می‌کنند و به همراه میکروگلیاها مواد زاید درون مغز را از بین می‌برند؛ و در نهایت به صورت مواد شیمیایی از مایع احاطه‌کنندهٔ نورون‌ها حفاظت می‌کنند.

گاهی اوقات نورون‌ها به دلایل ناشناخته‌ای از بین می‌روند یا در اثر ضربهٔ مغزی عفونت یا سکتهٔ مغزی می‌میرند. در این هنگام اختریاخته‌ها به همراه میکروگلیا وظیفهٔ پاکسازی و از بین بردن مواد زاید باقی‌مانده را به عهده می‌گیرند. این سلول‌ها قادرند در دستگاه عصبی مرکزی حرکت کرده، به هنگام برخورد با یک مادهٔ زاید آن را بلعیده و هضم کنند. به این فرایند بیگانه‌خواری(فاگوسیتوز) می‌گوییم.

به اختریاخت‍ه‌ای که عمدتاً در مادهٔ خاکستری مغز یافت می‌شود و رشته‌های گلیایی کمی دارد اختریاختهٔ درشت‌رشته (protoplasmic astrocyte) گفته می‌شود.[۱] به اختریاخت‍ه‌ای که عمدتاً در مادهٔ سفید مغز یافت می‌شود و رشته‌های گلیایی متعدد دارد اختریاختهٔ نازک‌رشته (fibrous astrocyte) می‌گویند.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
  2. همان منبع.
  • آرتور گایتون، جان ادوارد هال. «فیزیولوژی عصبی». در فیزیولوژی پزشکی گایتون. ترجمهٔ احمدرضا نیاورانی. سماط، ۱۳۸۶. شابک ‎۹۶۴-۵۷۸۹-۹۸-۲. 
  • تونی اسمیت، سو دیویدسن. مغز و سیستم عصبی. ترجمهٔ عباس تیرگانی، بیژن معصوم. نشر سنبله، ۱۳۸۴. شابک ‎[[ویژه:منابع کتاب/شابک: ‎964-392-071-2|شابک: &#۸۲۰۶;۹۶۴-۳۹۲-۰۷۱-۲]]. 
  • پ. لاژه. بیولوژی و فیزیولوژی عصبی. ترجمهٔ علی حائری روحانی. انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۵. 
  • نیل آر کارلسون. [مبانی روان‌شناسی فیزیولوژیک]. ترجمهٔ دکتر مهرداد پژهان. 1389.