گئورگی ژوکوف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گئورگی ژوکوف
RIAN archive 2410 Marshal Zhukov speaking.jpg
محل تولد استرلکوفکا، کالوگا،
Flag of Russia.svg امپراتوری روسیه
تاریخ تولد ۱ دسامبر ۱۸۹۶(۱۸۹۶-12-0۱)
محل مرگ مسکو، Flag of the Soviet Union.svg اتحاد جماهیر شوروی
تاریخ مرگ ۱۸ ژوئن ۱۹۷۴ میلادی (۷۷ سال)
محل دفن آرامگاه دیوار کرملین
لقب مارشال ژوکوف
فاتح برلین
تابعیت امپراتوری روسیه
اتحاد جماهیر شوروی
طول خدمت ۱۹۱۵-۱۹۵۷
یگان‌های خدمت ارتش امپراتوری روسیه
ارتش سرخ
درجه مارشال اتحاد شوروی
جنگ‌ها جنگ جهانی دوم
نشان‌های لیاقت نشان قهرمان اتحاد شوروی
عملیات‌های مهم نبرد خالخین گل، نبرد مسکو، نبرد کورسک، نبرد برلین
تخصص‌های دیگر وزیر جنگ اتحاد جماهیر شوروی

گِئورگی کُنستانتینوویچ ژوکوف (ژوکف)(به روسی: Георгий Константинович Жуков) (زادهٔ ۱ دسامبر ۱۸۹۶ - درگذشتهٔ ۱۸ ژوئن ۱۹۷۴)، معروف به «مارشال ژوکوف»، فرمانده نظامی و سیاست‌مدار اتحاد جماهیر شوروی بود. بسیاری او را موفق‌ترین فرماندهه زمینیِ جنگ جهانی دوم می‌دانند. شهر برلین به دست او گشوده شد. نیروهای او نخست رایشتاگ را به‌دست آوردند و شکست آلمان نازی را اعلام کردند. پس از آن، ژوکوف به‌عنوان ژنرال پیروز در شهر مسکو رژه پیروزی رفت.

پس از جنگ، استالین او را به مأموریت‌های بی‌ارزشی که درخور او نبود فرستاد. با به قدرت رسیدن نیکیتا خروشچف، ژوکوف، که به او در حذف لاورنتی بریا کمک کرده‌بود، دوباره به ساختار قدرت بازگشت.

زندگی[ویرایش]

او در روستای استرلکوفکا در شهرستان کالوگا به‌دنیا آمد. پدرش کشاورز و پینه‌دوزی بود که مدتی در مسکو کارگری کرده‌بود. مادرش، اوستینیا، زنی قوی بود که برای کمک به گذران خانواده کار می‌کرد. ژوکوف بعد از رسیدن به نوجوانی برای کار در کارگاه یکی از خویشاوندان دور ولی متمولِ خانواده به مسکو رفت. با شروع جنگ جهانی اول، او مانند سایر جوانان برای خدمت در ارتش تزار نیکلای دوم فراخوانده شد.

او به دليل پيشينه فقير خود در زمان انقلاب اكتبر به بلشويك ها پيوست و پس از نجات از بيماری تيفوس از سال 1918 تا 1921 در جنگ داخلی شركت نمود. ژوكف يك بار به دليل سركوبی شورش تامبوف در سال 1921 روبان سرخ دريافت نمود. در سال 1923 ژوكف فرمانده هنگ شد و در سال 1930 فرمانده تيپ گرديد. او فردی باهوش و معتقد به ديسيپلين و بسيار سخت گير و مقرراتی بود. او معتقد به استفاده از سخت افزار زرهی در جنگ بود. وی در سالهای 1937 تا 1939 از تصفيه های خونين استالين جان به در برد.

  در سال 1938 ارتش مغولی شوروی را ايجاد كرد و در مرز مغولستان و ايالت منچوكوی چين كه تحت تصرف ژاپن بود با ارتش چینی ژاپن به نام ارتش كوانتونگ به شکلی غير رسمی به جنگ مشغول شد. با اين عمل او ارتش ژاپن نيروئی به استعداد 80 هزار نفر و 180 تانك و 450 هواپيما به نيروی خود افزود. ژوكف درخواست نيروی کمکی نمود و در 15 آگوست 1939 در حالی كه جنگ در اروپا شعله كشيده بود در نبرد خالخين گل به نقاط ضعف ارتش ژاپن حمله كرد و در ظرف مدت كوتاهی موفق به شكست ارتش ژاپن شد.

  به دليل همزمانی اين رويداد با جنگ دوم و تحت الشعاع قرار گرفتن آن، اين رويداد هرگز مورد توجه قرار نگرفت اما ژوكف نشان اتحاد شوروی را دريافت نمود و در سال 1940 به مقام ژنرالی رسيد اما با مخالفت استالين با وی او از مقام فرماندهی ستاد ارتش سرخ بركنار شد وجايش را به مارشال شاپوشنيكف داد. درژوئن سال 1941 وقتی آلمان نازی به روسيه حمله كرد ژوكف اولين فرماندهی بود كه با صدورفرمان موسوم به نقشه شماره 3 كميسر دفاع خلق دستور حمله متقابل به ارتش آلمان و نابودی دشمن را صادر نمود درحالی كه ديگر فرماندهان شوروی در وضعیتی انفعالی قرار داشتند. او دستور پيشروی بسوی شوالکی و تصرف آن را صادر نمود هر چند اين عمليات با ناكامی مواجه شد.

  در 29 جولای 1941 او به دليل ارائه طرحی مبنی بر تخليه اكرائين به دليل غير قابل دفاع بودن آن و مخالفت با استالين كه خواهان دفاع از آن بود از فرماندهی بطور موقت بركنار شد. اما با حمله آلمان به مسكو او جايگزين تيموشنكو گرديد و فرماندهی ارتش مركز را برای دفاع از مسكو به عهده گرفت. او با انتقال ارتش آسيائی شوروی به جبهه مسكو موفق شد حمله ارتش آلمان به مسكو را دفع نمايد و آنها را شكست دهد.

  او در سال 1942 به استالينگراد فرستاده شد و موفق شد ارتش ششم آلمان را در آنجا محاصره و سپس به تسليم وادار نمايد. در سال 1943 او موفق به ايجاد رخنه در خط محاصره استالينگراد شد كه از اين رخنه به اين شهر كمك های غذائی ارسال می شد. ژوكف در سال 1943 در نبرد كورسك موفق شد آخرين حمله آلمان نازی در شرق را درهم بكوبد و توان تهاجمی آن كشور را نابود نمايد.

  ژوكف در سال 1944 فرماندهی عمليات بزرگ باگراتيون را برعهده گرفت كه نتيجه آن آزادسازی بيلوروسی و شرق لهستان از اشغال آلمان نازی بود. در سال 1945 او ارتش سرخ شوروی را در فتح برلين پايتخت آلمان فرماندهی نمود و در جلسه امضاء پيمان تسليم و پايان جنگ به نمايندگی از شوروی حضور داشت.

  پس از پايان جنگ او فرماندهی ارتش سرخ در اروپای اشغالی را بر عهده داشت ولی مغضوب استالين گرديد و به فرماندهی يك بخش كوچك گمارده شد. با مرگ استالين او رياست دادگاه بريا رئيس پليس مخفی استالين را برعهده گرفت و بريا در اين دادگاه به مرگ محكوم گرديد. در دوره خروشچف او فرماندهی عمليات حمله به پراگ كه در جريان آن شورش مردم مجارستان برضد رژيم كمونیستی توسط ارتش سرخ با بيرحمی سركوب گرديد و با نام بهار پراگ موسوم شد را برعهده داشت.

  وی در دوره خروشچف ابتدا به كميته مركزی حزب كمونيست پيوست اما با ادعای خروشچف مبنی بر اينكه قصد داشته است برضد او كودتا نمايد او را بركنار نمود. پس از خروشچف، برژنف او را دوباره به قدرت برگرداند اما نقش كوچکی به وی داد. ژوكف درسال 1974 در مسكو درگذشت.


از ژوکوف دو دختر به جای مانده‌است.

منابع[ویرایش]

  • شوروی در جنگ دوم جهانی
  • خاطرات مارشال ژوکوف، ترجمهٔ ابوالقاسم گلستانی، تهران: انتشارات فکر روز، چاپ اول، ۱۳۷۷