محدوده‌بندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کاداستر)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کاستادرال/حدنگاشت یکی از روستاهای اتریش در سال ۱۸۵۲ میلادی

محدوده‌بندی یا حدنگاری[۱] یا کاداستر (به انگلیسی: Cadastre) فهرست نقشه‌برداری ثبتی است، یعنی آن نوع نقشه‌برداری که ارزش حقوقی داشته باشد و بتوان بر اساس مرزهای آن سند مالکیت صادر کرد. کاداستر منبع اصلی داده ها در اختلافات و دعاوی بین مالکان زمین است (یا در مورد ایران باید باشد).

نقشه کاداستر نقشه ای است که مرزها و مالکیت قطعات زمین را نشان می دهد. برخی از نقشه های کاداستر جزئیات بیشتری را نشان می دهد ، مانند نام ناحیه، شماره شناسایی منحصر به فرد برای هر پارسل ملکی، گواهی شماره عنوان، موقعیت ساختارهای موجود، شماره بخش، نام خیابان های مجاور، ابعاد مرز هاو...[۲]

اطلاعات پیمایشی کاداستر اغلب یک عنصر اساسی در سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS) یا سیستم های اطلاعات زمین (LIS) است که برای ارزیابی و مدیریت اراضی و املاک مورد استفاده قرار می گیرد. این سیستم و داده ها کاربردهای دیگری نیز دارند مانند: ردیابی تغییرات طولانی مدت در طول زمان برای مطالعات زمین شناسی یا زیست محیطی و...

عملیات تهیهٔ نقشه‌های حدنگاشتی (کاداسترال) را می‌توان در مراحل زیر خلاصه نمود:

  • تهیه نقشه از تمام یا قسمتی از شهرها
  • تهیه نقشه از روستاها
  • تهیه نقشه از زمین‌ها و املاک در شهرها و روستاها
  • تهیه نقشه از کشتزارها و چراگاه‌ها


تاریخچه[ویرایش]

اولین شواهد استفادها از نقشه برداری کاداستر به دوران امپراطوری رم بر می گردد که امپراطوری برای بازپس گیری زمین های خود اقدام به تهیه نقشه کاداستر نمود. یکی از این موارد در سال 77 میلادی در منطقه کامپانیا رخ داده که در نشان گر سنگی باقی مانده از آن نام "امپراطور وسپاسیان" برا آن دیده میشود.

با سقوط امپراطوری رم، استفاده از نقشه های کاداستر تا قرن شانزدهم و هفدهم میلادی به شکل کامل متوقف شد و در قرون وسطا از روش توضیحات مکتوب برای ثبیت حدود اراضی استفاده میشد. با ظهور سرمایه داری در عصر رنسانس در اروپا، مجدد تهیه نقشه کاداستر به عنوان ابزاری برای تعیین و بیان خصوصیات زمین به عنوان ابزار اصلی تولید در سرمایه داری (در آن دوران)، مورد توجه قرار گرفت. این امر ابتدا برای تثبیت مالکیت خصوصی در اختلافات اراضی مورد توجه بود ولی در کوتاه مدت از آن به عنوان ابزاری برای ارزیابی دقیق تر مالیات از طرف دولت مورد استفاده قرار گرفت.


با توجه به اهمیت نقشه های کاداستر و اطمینان از صحت اجرا فرایند در اکثر کشور ها سازمان های متولی ثبت اسناد مالکیتی برای انجام صحیح فرایند ها، شیوه نامه های متعددی دارند که صرفا توصیه افراد آموزش دیده و تعیین صلاحیت شده قرار اجرا است. و نقشه های تولید شده توسط این افراد ارزش حقوقی دارند و با سایر نقشه ها تولید شده در علوم ژئوماتیک از نظر اعتبار و سندیت متفاوت اند.

متولی این امر در ایران اداره کل کاداستر، زیر نظر سازمان ثبت اسناد واملاک کشور می باشند. [۳]

حدنگاری در ایران[ویرایش]

در ایران تهیه نقشه‌های ثبتی بدین صورت می‌باشد:

  • عملیات صحرایی که توسط گروه نقشه برداری انجام می‌شود.
  • عملیات کارتوگرافی که در دفاتر انجام می‌شود.
  • تأیـید نقشه‌های ثبتی بر عهده سازمان ثبت املاک می‌باشد.
  • نقشه‌های ثبتی عموماً در مقیاس‌های ۱/۵۰۰ و ۱/۱۰۰۰ ارائه می‌شود.

نقشه‌های ثبتی را می‌توان از راه‌های مختلف دیگر نیز تهیه نمود، از جمله:

  • به‌وسیلهٔ عکس‌های هوایی و کارتوگرافی
  • توسط اسکنرهای لیزری و نرم‌افزارهای مربوط
  • به‌وسیلهٔ دوربین‌های عکاسی بسیار قوی و نرم‌افزارهای مربوط
  • به‌وسیلهٔ عکس‌های ماهواره‌ای و جُـز اینها

که تمامی روش‌های فوق برای عملیات با متراژ بالا به صرفه و هزینه‌بر می‌باشند. ساده‌ترین و بهترین و دقیقترین روش برای متراژهای نه‌چندان زیاد استفاده از دوربین‌های «توتال» و «جی‌پی‌اس»های دوفرکانسهٔ دقیق می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  1. «حدنگاری» [عمومی] هم‌ارزِ «cadastre/ cadaster»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. «فارسی». در همان. دفتر هفتم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ حدنگاری)
  2. wikipedia. «Cadastre».
  3. «اداره کل کاداستر».
  • فشارکی، پ. ، فرهنگ جغرافیا، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹