دنیاگیری ۱۹۱۸ آنفلوانزا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دنیاگیری ۱۹۱۸ آنفلوآنزا یا آنفلوآنزای اسپانیایی همه‌گیری مرگباری بین مارس ۱۹۱۹ تا ژوئن ۱۹۲۰ بود.

نمونه‌ای از پوستر آموزش پیشگیری از ابتلاء: «تف کردن، سرفه و عطسهٔ بی‌دقت، آنفلوآنزا و سل را گسترش می‌دهند»

این بیماری ۵۰۰ میلیون نفر (یک‌سوم مردم جهان در آن هنگام) در سراسر جهان را دچار کرد[۱] و بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون انسان جان خود را از دست دادند که نزدیک به شمار قربانیان مستقیم جنگ جهانی اول است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این همه‌گیری ممکن است از مرگ سیاه هم قربانیان بیشتری‌ در جهان داشته باشد.[۲] این بیماری به شیوه نامعمولی، جوانان و مردم سال را دچار می‌کرد.[۳]

ریشه[ویرایش]

گفته‌های بسیاری درباره خاستگاه این بیماری وجود دارد. برخی می‌گویند آغاز این همه‌گیری در ایالات متحده آمریکا بود. این باور نیز هست که سانسور زمان جنگ جهانی اول باعث شد این بیماری در جمهوری سوم فرانسه، امپراتوری بریتانیا، و امپراتوری آلمان گزارش نشود. اما چون در امپراتوری اسپانیا (که در جنگ بی‌طرف بود) گزارش شد به نظر آمد که این بیماری در آنجا همه‌گیرتر است. بنابراین پسوند «اسپانیایی» گرفت.[۴]

با اینکه در آن زمان میکروب به عنوان عامل بیماری‌های عفونی کشف شده بود اما نزدیک یک دهه پس از آن ویروس اچ۱ان۱ ویروس آنفلانزا آ به عنوان عامل این بیماری شناسایی شد.[۵]

در ایران[ویرایش]

ایران یکی از بالاترین آمارهای مرگ بر اثر آنفلوآنزای اسپانیایی را داشت. گفته می‌شود که در دو دهه نخست سده ۲۰ (میلادی) دستکم یک دهم و شاید چهل درصد جمعیت ایران در نتیجه انواع بیماری‌های واگیر، قحطی و جنگ از دست رفتند. به نوشته امیراصلان افخمی برخلاف دیگر جاهای زمین که بیشتر قربانیان شهرنشین بودند در ایران این بیماری در روستاها بیشتر قربانی گرفت. شرایط اجتماعی (مهمترین دلیل)، قحطی، اعتیاد به تریاک، مالاریا خشک‌سالی، احتکار، فساد و ناکارآمدی دولت، توسعه‌نیافتگی، و کم‌خونی از دلایل گسترش آنفلوآنزای اسپانیایی در ایران بودند.[۴]

نیروهای روس، بریتانیا و عثمانی در چهار گام، آنفلوآنزای اسپانیایی را وارد ایران کردند:[۴]

چون همه‌گیری آنفلوآنزای اسپانیایی در تهران ناگهانی و هم‌زمان با وزش بادهای شدید بود آنرا «ناخوشی باد» نامیدند.[۴] اما بیشترین کشته در کرمان بود. در شیراز مردم خود را به مسجد می‌رساندند تا دستکم در جایی مقدس بمیرند.[۳]

بر پایه برآوردها آنفلوآنزا در روستاها جان بین ۱۰ تا ۲۵ درصد و در شهرها بین یک تا ده درصد جمعیت را گرفت. بنابراین شمار قربانیان آنفولانزا در ایران بین۹۱۰,۴۰۰ تا ۲,۴۳۱,۰۰۰ (٪۸ تا ٪۲۱/۷) بوده است.[۴]

انستیتو پاستور[ویرایش]

در نتیجه کشتار آنفلوآنزای اسپانیایی در ایران، تلاش‌های فیروز فیروز (وزیر خارجه و رئیس هیات نمایندگی ایران در کنفرانس صلح پاریس (۱۹۱۹)) به گشایش انستیتو پاستور ایران در ۱۹۲۱ (میلادی) انجامید.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Taubenberger & Morens 2006.
  2. "Historical Estimates of World Population". Retrieved 29 March 2013.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ آناهیتا شمس (۲۰ آبان ۱۳۹۷). «آنفلونزای اسپانیایی در ایران چقدر کشتار کرد؟». بی‌بی‌سی فارسی.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ مهبد ابراهیمی (۲۰ آبان ۱۳۹۷). «صد سال پیش در ایران چه خبر بود؛ کشتار آنفلوآنزای اسپانیایی». بی‌بی‌سی فارسی.
  5. "La Grippe Espagnole de 1918" (به فرانسوی). Institut Pasteur. Archived from the original (Powerpoint) on 17 November 2015.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]