معجم البلدان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از معجم‌البلدان)
پرش به: ناوبری، جستجو

مُعجَم البُلدان کتابی در جغرافیا نوشته ابوعبدالله یاقوت حموی رومی بغدادی است، وی جغرافی‌دان و تاریخ‌نویس مشهور و یکی از علما و فلاسفه و جغرافی‌دانان قرن هفتم هجری قمری است. مُعجَم اَلبُلدان از دیدگاه شماری از مورخین و خاورشناسان کتابی ارزشمند در عصر خوداست. در این کتاب موضوعات زیر که شش بخش کتاب را تشکیل داده مطرح شده است:

  • شکل زمین و نظریه‌های دانشمندان مختلف دربارهٔ آن
  • معرفی سرزمین‌ها و صورت‌های فلکی و سرزمین‌های متعلق به آن‌ها
  • معرفی و تفسیر اصطلاحات جغرافیایی از جمله برید، فرسخ، میل
  • فهرست سرزمین‌های تسخیر شده توسط مسلمانان و مالیات آن‌ها
  • توضیح کوتاه در اخبار سرزمین‌ها و مردم نواحی مختلف و طبقه‌بندی کشورها از دید ارزش و جایگاه
  • قسمت ششم کتاب که بزرگترین قسمت کتاب است واژه‌نامه شروع می‌شود که بر اساس حروف ابجد نوشته شده از جمله مکان‌ها و شهرها و آبادی‌ها و قلعه‌ها و توضیح در مورد آن‌ها

کتاب مُعجَم البُلدان در میزان دانشمندان[ویرایش]

از دانشمندان و محدثان عصر نو که از اهمیت این کتاب سخن گفته‌اند، و یکی از کتاب‌های ارزشمند شمرده‌اند، می‌توان از چند تن از مشهورترین و معروفترین آنان نام برد که عبارت‌اند از:

همچنین عمر کحاله در کتابش التاریخ و الجغرافیة فی العصور الاسلامیة می‌گوید که کتاب مُعجَم البُلدان یکی از کامل‌ترین کتاب‌هایی است که در وصف جغرافیا و تاریخ جهان‌گردی و گردشگری تصنیف شده‌است. در این مورد نیز مصطفی السقا در کتابش مُعجَم ما اِستَعجَم می‌نویسد که کتاب مُعجَم البُلدان گنجینه‌ای است از علم و ادب و آثار ممالک و مسالک، و عظیم‌ترین مَعاجم گردشگری آن دوران است. ناگفته نماند که کتاب مُعجَم البُلدان به چند زبان زنده دنیا ترجمه شده‌است.

منابع[ویرایش]

  • الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، مُعجَم البُلدان، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد هفتم، چاپ سال ۱۹۹۰ م (به عربی).
  • [۱] متن عربی معجم البلدان