سلمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک آرایشگاه در آمستردام
یک سلمانی بدون مغازه در نزدیکی شاه‌چراغ در شیراز

آرایشگر یا سلمانی کسی است که به اصلاح موی سر و زیبایی سر و صورت مردم می‌پردازد.[۱] از دهۀ ۱۳۲۰ شمسی به آن آرایشگر نیز می‌گویند.[۲] محل کار این افراد، دکان سلمانی یا به‌صورت تلخیص، سلمانی (و نیز "آرایشگاه") نامیده می‌شود.[۳]

در گذشته امر تراشیدن و اصلاح ریش و سبیل مردان نیز برعهدۀ آنان بود که امروزه با رونق تیغ‌های‌ ریش‌تراش و ریش‌تراش برقی، این کار کمتر به آنان سپرده می‌شود.[۴] آرایشگری در ایران به‌عنوان «هنر دهم» به ثبت رسیده‌است.

وسایل اصلی آرایشگاه‌ها عبارتند از: قیچی کوتاه کردن مو، شانه، کلیپس، برسِ سر، قیچی ابرو، پیش‌بند، ماشین آرایشگری، موچین، برس ابرو، تیغ و دسته تیغ، موپَران، حوله و کیف نگهداری وسایل.[۵]

تاریخچه[ویرایش]

قدیمی‌ترین وسایل اصلاح برنزیِ کشف‌شده، مربوط به ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح در مصر باستان است.
در گذشته، در بسیاری از نقاط دنیا، سلمانی‌ها نیز، به‌مانند دلاکان در برخی امور پزشکی و دندانپزشکی دخالت می‌کردند.[۴] در ایران، اموری مانند جراحی، زخم‌بندی، دندان‌کشی و حجامت برعهدۀ سلمانی بود و شغل دوم وی به‌شمار می‌آمد. همچنین، برخی از مداواهای اورژانس، مانند بریدگی‌ها، جراحت‌ها، عقرب‌گزیدگی و مارگزیدگی بدون اجرت انجام شده و در هر محل از وظایف سلمانی بوده‌است. [۶]

علاوه بر سلمانی‌هایی که دکان داشتند، سلمانی‌هایی نیز بوده‌اند که فاقد محل ثابت کسب بوده و به‌صورت سیار و دوره‌گرد کار می‌کردند. پاتوق این‌قبیل سلمانی‌ها، میادین پرتردد و قهوه‌خانه‌ها‌ بوده‌است. این سلمانی‌ها معمولاً مهارت همکاران دکان‌دار خود را نداشتند، ولی گاهی برای تبلیغ و ترغیب مردم به اصلاح، با دیشلمه و چای دارچین از آنان پذیرایی می‌کردند. اصطلاح «اصلاح چای دارچینی» نشانگر آرایش نامطلوب بوده‌است.[۶]

سرم را سرسری متراش ای استادِ سلمانی که این سر در سرای خود سری دارد و سامانی

سلمانی‌های مدرن[ویرایش]

امروزه برخی از سلمانی‌ها مجهز به رایانه و ژورنال دیجیتال برای نمایش و انتخاب مدل موی مطلوب شده‌اند. دستگاه‌های استریل برقی، تجهیزات آنان را استریل می‌کنند. صندلی‌های برقی جایگزین چهارپایه‌های قدیمی شده و استفاده از وسایل بهداشتیِ مشترک در آن‌ها منسوخ شده‌است.[۶]

آرایشگاه زنانه[ویرایش]

جستار وابسته: آرایش
یک آرایشگاه زنانه در همدان

مکانی که در آن خدمات زیبایی زنان ازقبیل آرایش، اصلاح ابرو، اصلاح صورت، پیرایش و کوپ و کوتاهی مو، آرایش صورت، شنیون، براشینگ، میکاپ، رنگ و مش و لایت، فر و بافت مو، خدمات ناخن، اپیلاسیون، گریم و آرایش عروس و... انجام می‌گیرد.

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا. «سلمانی». لغتنامۀ دهخدا. بازبینی‌شده در ۱۹ آبان ۸۸. 
  2. دهخدا. «آرایشگر». لغتنامۀ دهخدا. بازبینی‌شده در ۱۹ آبان ۸۸. 
  3. جعفر شهری‌باف. «از سلمانی دوره‌گرد تا آرایش با لپ‌تاپ». روزنامۀ ایران. بازبینی‌شده در ۱۹ آبان ۱۳۸۸. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Wikipedia, the free encyclopediaBarber (بازدید: ۱۰ نوامبر ۲۰۰۹)
  5. خبرگزاری فارس، بازدید: ژانویۀ ۲۰۱۲.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ جعفر شهری‌باف. «از سلمانی دوره‌گرد تا آرایش با لپ‌تاپ». روزنامۀ ایران. بازبینی‌شده در ۱۹ آبان ۱۳۸۸.