حرم زینب کبری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حرم زینب کبری
حرم زینب کبری
اطلاعات
مکانسوریه دمشق، سوریه
مختصات۳۳°۲۶′۴۰″ شمالی ۳۶°۲۰′۲۷″ شرقی / ۳۳٫۴۴۴۴۴°شمالی ۳۶٫۳۴۰۸۳°شرقی / 33.44444; 36.34083
مذهبشیعه
معماری
معماررضا المرتضی
نمایی از حرم
نمایی از داخل گنبد حرم

حرم زینب کبری (به عربی: مسجد السيدة زينب) در شهر دمشق در سوریه قرار دارد و یکی از زیارتگاه‌های مهم شیعیان و از مساجد بزرگ سوریه به‌شمار می‌رود.

در مورد محل دفن زینب کبری سه دیدگاه وجود دارد. بر اساس نظریه مشهور مدفن او در شام و در جنوب شهر دمشق است.[۱]برخی از مورخین مقبره وی را در مصر دانسته‌اند که اکنون این محل در منطقه سیدة الزینب قاهره با عنوان مقام السیدة زینب مشهور است. دیدگاه سومی نیز وجود دارد که قبرستان بقیع در مدینه را محل دفن زینب می‌داند. سید محسن امین این دیدگاه را پذیرفته و دلائلی را در رد دو قول نخست ارائه کرده است.[۲]

ابن جبیر در گزارش خود به وجود بارگاه زینب در روستای راویه در یک فرسخى شهر دمشق اشاره کرده است و گفته: مسجد بزرگى بر آن بنا شده و خانه‏‌هایى بیرون آن است و داراى موقوفاتى است، مردم این مناطق آن را قبر ام‏‌کلثوم مى‏‌شناسند. او در نهایت آورده است که در آنجا اقامت کرده و به زیارت حرم زینب رفته است. ابوبکر هروی متوفای ۶۱۱ق نیز حرم زینب را زیارت کرده و گزارشی در این زمینه داده است[۳]

گلدسته‌های حرم به عنوان مرتفع‌ترین و زیباترین مناره‌های کاملاً پوشیده شده از کاشی معرق در دوران معاصر در سطح جهان است که کاشی کاری آن توسط هنرمند اصفهانی علی پنجه‌پور به مدت حدوداً ۱۰ سال و به سبک اصفهان اجرا گردیده‌است.

در مدخل در غربی قبر زینب و سمت راست آن داخل اتاق کوچکی سه مقبره دیگر وجود دارد که یکی از آنها قبر سید حسین یوسف مکی عاملی متوفی ۱۳۹۷ (قمری) و دیگری محسن الامین عاملی، صاحب تألیف معروف اعیان الشیعه و سومین آنها نیز دختر میرزا تقی بهبهانی می‌باشد.

فضای قبر زینب و صحن آن به‌صورت مربع مستطیل می‌باشد که شبستان و گنبد و حرم در وسط آن قرار گرفته و دارای چهار در ورودی می‌باشد سقف شبستان و مقبره از سه قسمت تشکیل شده که به صورت پله‌ای بر روی هم قرار دارند و گنبد نیز در وسط آن قرار یافته‌است. بر روی این گنبد جملاتی از قرآن نوشته شده و طلاکاری آن در سالهای اخیر به وسیله جمهوری اسلامی ایران انجام شده‌است.

در سمت شرق مجموعه، مصلای زینبیه با تلاشهای فهری زنجانی نماینده سید علی خامنه‌ای در سوریه ساخته شده و مراسم نماز جماعت، دعای کمیل و نماز جمعه در آن برقرار می‌گردد. این شبستان بسیار بزرگ می‌باشد. مساحت کل مجموعه حدود ده هزار متر مربع است. در مقبره جمعاً ۱۱۴ اتاق وجود دارد که ۶۴ اتاق آن در صحن بزرگ و بقیه در صحن دوم و حسینیه‌های اطراف است.[۴]

مقبره زینب در وسط حرم با ضریحی نقره‌ای و اطراف آن هشت ستون کاشی کاری شده که گنبد بر آن استوار شده وجود دارد. دیوارهای مقبره تا نصف آن سنگ سفید و بقیه آئینه کاری بوده و نمونه‌ای از هنر و معماری ایرانی اسلامی است. بنای داخل و خارج ساختمان و همچنین مناره‌ها و گنبد از حدود بیست سال پیش است ولی توسعه‌های اطراف صحن و تزئینات آنها همگی از سوی حکومت فعلی ایران انجام شده‌است.[۵]

حمله به زینبیه در جنگِ داخلیِ سوریه[ویرایش]

حمله به زینبیه که آرامگاه زینب کبری فرزند علی بن ابی طالب است در روز ۲۸ تیر ماه ۱۳۹۲ روی داد. در جریان این حمله خمپاره‌ای انس رومانی مسئول امور اداری حرم کشته شده و عده‌ای دیگر نیز زخمی شدند.[۶][۷] این حمله توسط شورشیان مسلح مخالف دولت سوریه صورت گرفت.[۸][۹][۱۰]

به دنبال تهدید به تخریب حرم‎ها به ویژه حرم زینب، گروه‎های زیادی از شیعیان سوریه و کشورهای دیگر به ویژه ایران، عراق، لبنان و افغانستان برای دفاع از حرم‎ها و اماکن زیارتی عازم سوریه شدند. گردان ابوالفضل العباس که بعدها به تیپ ارتقا یافت شامل رزمندگان عراقی و لبنانی بود. تیپ فاطمیون که بعدها به لشکر ارتقا یافت متشکل از شیعیان افغانستان است که با هدف دفاع از اماکن زیارتی به سوریه اعزام شدند.[۱۱]

سیدعباس عراقچی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران این حملات محکوم کرد. وی خواستار موضع‌گیری مجامع جهانی خصوصاً سازمان‌های اسلامی در این باره شده.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. شریف القرشی، السیده زینب رائده الجهاد فی الاسلام عرض وتحليل، بیروت، ۱۴۲۲ق/۲۰۰۱م، ص۲۹۸-۳۰۳؛السابقی، آرامگاه عقیله بنی هاشم؛ پژوهشی تحلیلی-تاریخی، مترجم حسین طه‌نیا، ۱۳۹۴ش.
  2. امین، اعیان الشیعة، ج۷، ص۱۴۰-۱۴۱.
  3. ابوبکر هروی، الاشارات الی معرفة الزیارات، ص۱۲.
  4. [پایگاه اینترنتی حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت پایگاه اینترنتی حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  5. بر اساس کتاب زندگانی چهارده معصوم (چاپ پیش از انقلاب، نویسنده: حسین عماد زاده نشر طلوع
  6. «شورشیان سوریه آرامگاه زینبیه را هدف خمپاره قرار دادند». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۹ تیر ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.
  7. «محکومیت حمله به زینبیه توسط ایران». وبگاه مشرق. ۲۹ تیر ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.
  8. «ایران حمله به زینبیه (س) را محکوم کرد». جهان نیوز. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.
  9. «Mortar Shells Hit Hazrat Zaynab Holy Shrine in Damascus, 1 Martyred». Ahlul Bayt News Agency. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.
  10. «Mortar shells hit holy shrine of Sayyidah Zaynab near Damascus». PRESSTV. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.
  11. [فاطمیون؛ لشکر سرداران بی‌ادعای مدافع حرم، پایگاه اینترنتی مشرق نیوز. «فاطمیون لشگر مدافع حرم»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک).
  • ویکی‌پدیای انگلیسی