پرش به محتوا

راتکو ملادیچ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
راتکو ملادیچ
Ратко Младић
راتکو ملادیچ در سال ۱۹۹۳
زادهٔبوژانووچی، دولت مستقل کرواسی
۱۲ مارس ۱۹۴۲
درگذشت۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۸۴ سال)
حزب سیاسی
فرزندان۲ (۱ فرزند درگذشته)
محکومیت(ها)
مجازات جناییحبس ابد
پیشینه نظامی
وفاداری
شاخه نظامی
سال‌های خدمت۱۹۶۵–۱۹۹۶
درجهسرهنگ ژنرال
یگانلشکرهای زرهی، توپخانه، نیروهای ویژه
فرماندهی
جنگ‌ها و عملیات‌ها
نشان‌ها
  • نشان برادری و وحدت (II)
  • نشان شایستگی نظامی (III)
  • نشان شایستگی نظامی (II)
  • نشان ارتش خلق (II)

راتکو ملادیچ (سیریلیک صربی: Ратко Младић؛ ۱۲ مارس ۱۹۴۲ – ۲۷ اوت ۲۰۲۶) فرمانده نظامی صرب‌های بوسنی در جریان کشتار سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ بود. او که به عنوان «قصاب بوسنی» شناخته می‌شود، سال‌ها به جرم محاصره سارایوو و کشتار ۸۳۰۰ بوسنیایی مسلمان در سربرنیتسا در ۱۱ ژوئیه ۱۹۹۵ از سوی دیوان بین‌المللی دادگستری تحت تعقیب بود تا اینکه در ۲۶ مه ۲۰۱۱ در لازارووی صربستان دستگیر و در نوامبر ۲۰۱۷ به حبس ابد محکوم شد.

ملادیچ که از اعضای دیرینهٔ اتحادیهٔ کمونیست‌های یوگسلاوی بود، در سال ۱۹۶۵ فعالیت نظامی خود را در ارتش خلق یوگسلاوی (JNA) آغاز کرد. او در جریان جنگ‌های یوگسلاو به شهرت رسید و ابتدا به‌عنوان یکی از افسران ارشد ارتش خلق یوگسلاوی و سپس به‌عنوان رئیس ستاد کل ارتش جمهوری صربسکا در جنگ بوسنی فعالیت کرد. در ژوئیهٔ ۱۹۹۶، شعبهٔ محاکمهٔ دادگاه کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق، با رسیدگی غیابی به پروندهٔ ملادیچ بر اساس مادهٔ ۶۱ آیین دادرسی دادگاه، تمامی اتهام‌های کیفرخواست اولیه را تأیید کرد و با احراز وجود دلایل معقول برای اعتقاد به ارتکاب جرایم ادعاشده، حکم جلب بین‌المللی او را صادر کرد. دولت‌های صربستان و ایالات متحده برای ارائهٔ اطلاعاتی که به شناسایی و دستگیری ملادیچ منجر شود، مبلغ ۵ میلیون یورو جایزه تعیین کردند، اما او نزدیک به ۱۶ سال متواری ماند؛ در ابتدا نیروهای امنیتی صربستان و صرب‌های بوسنیایی از او حمایت و محافظت می‌کردند و بعدها اعضای خانواده‌اش به مخفی‌کردن او کمک کردند.

ملادیچ در سال ۲۰۱۱ در لازاروو در صربستان دستگیر و به لاهه مسترد شد. دستگیری او یکی از پیش‌شرط‌های اعطای وضعیت نامزدی عضویت در اتحادیهٔ اروپا به صربستان محسوب می‌شد. محاکمهٔ رسمی او در سال ۲۰۱۲ آغاز شد و تا سال ۲۰۱۷ ادامه یافت. در نهایت، دادگاه کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق او را در ۱۰ اتهام مجرم شناخت و به حبس ابد محکوم کرد: یک فقره نسل‌کشی، پنج فقره جنایت علیه بشریت و چهار فقره نقض قوانین یا عرف‌های جنگ. او از یک اتهام دیگر مربوط به نسل‌کشی تبرئه شد. دادگاه، با توجه به جایگاه ملادیچ به‌عنوان عالی‌ترین مقام نظامی و برخورداری او از مسئولیت فرماندهی، وی را مسئول محاصرهٔ سارایوو و کشتار سربرنیتسا دانست. ملادیچ در دوران حبس، به دلیل ابتلا به بیماری لاعلاج، بارها درخواست آزادی بشردوستانه کرد، اما این درخواست‌ها پذیرفته نشدند. او در ۲۷ اوت ۲۰۲۶، در حالی که در بیمارستانی در لاهه بستری بود، درگذشت. پس از مرگ او، سازوکار بین‌المللی باقی‌مانده برای دادگاه‌های کیفری، تحقیقاتی را دربارهٔ شرایط مرگ وی آغاز کرد.

راتکو ملادیچ در ۱۲ مارس ۱۹۴۲[۱] در روستای بوژانووچی در نزدیکی شهر کالینوویک در هرزگوین[۲] زاده شد. ملادیچ در دوران حکومت یوسیپ بروز تیتو در یوگسلاوی بزرگ شد و در سال ۱۹۶۵ کار خود را به عنوان یک افسر عادی در ارتش خلق یوگسلاوی آغاز کرد.

با فروپاشی یوگسلاوی در سال ۱۹۹۱ و در جریان جنگ بوسنی به سمت رئیس ستاد ارتش جمهوری صرب بوسنی رسید. او به فرماندهی یگان نهم ارتش یوگسلاوی در جنگ علیه کروات‌ها در کنین برگزیده شد. مدتی بعد راتکو ملادیچ به فرماندهی ناحیه دو نظامی ارتش یوگسلاوی منصوب شد که ستاد آن در سارایوو بود. پس از آن در مه ۱۹۹۲ مجمع صرب‌های بوسنی، رای به ایجاد ارتش صرب بوسنی داد و ژنرال ملادیچ را به فرماندهی آن برگزید.[۳]

در سال ۱۹۹۵ او فرماندهی نیروهایی را بر عهده داشت که به سربرنیتسا محدوده تحت کنترل سازمان ملل متحد، حمله کردند.

در قتل عام در سربرنیتسا بیش از ۸٬۰۰۰ مرد و پسر مسلمان به قتل رسیدند و در محاصره سارایوو بیش از ۱۰٬۰۰۰ نفر کشته شدند.

در اوایل ژوئیه ۱۹۹۵ نیروهای صرب بوسنی منطقه ای را در نزدیکی شهر سربرنیتسا محاصره کردند. این منطقه را سازمان ملل متحد «منطقه امن» اعلام کرده بود که توسط ۶۰۰ سرباز هلندی سازمان ملل متحد محافظت می‌شد که مسلح به جنگ‌افزارهای سبک بودند.

صرب‌ها از جنوب حمله کردند و هزاران غیرنظامی و افراد مسلح بوسنیایی را وادار به فرار به شمال سربرنیتسا کردند. تا ۱۰ ژوئیه، حدود ۴۰۰۰ نفر در آن جا جمع شده بودند. پیشروی صرب‌ها ادامه یافت و سیلی از پناهجویان به پایگاه اصلی سربازان هلندی در پوتوکرای سرازیر شد. ژنرال ملادیچ، سرهنگ توم کاریمانس، فرمانده هلندی را احضار و تقاضا کرد که بوسنیایی‌ها برای نجات جان خود خلع سلاح شوند.

در روز ۱۲ ژوئیه، حدود ۱۵ هزار نفر از مرد بوسنیایی که واجد نیروی نظامی بودند از آن منطقه خارج شدند. در حالی که آنها از طریق کوه‌ها فرار می‌کردند هدف توپخانه قرار گرفتند. برخی هم پس از تسلیم شدن کشته شدند.

پس از آن اتوبوس‌ها حدود ۲۳٬۰۰۰ زن و کودک را به قلمرو بوسنی انتقال دادند و نیروهای صرب مردان ۱۲ تا ۷۷ ساله را برای بازجویی به ظن جرائم جنگی از آنها جدا کردند. صدها نفر از مردم در کامیون‌ها و انبارها نگهداری می‌شدند. در ۱۳ ژوئیه ۱۹۹۵ نخستین کشتار بوسنیایی‌های غیرمسلح در انباری در روستای کراویچ صورت گرفت.

صلحبانان هلندی دست کم پنج هزار نفر را که به پایگاه آن‌ها پناه برده بودند، به نیروهای صرب تحویل دادند. در عوض، نیروهای صرب‌های بوسنی ۱۴ سرباز هلندی را که در یکی از پایگاه آنها در نوا کااسابا گروگان گرفته شده بودند آزاد کردند. ظرف بیش از چهار روز، بیش از ۷۰۰۰ مرد و پسر مسلمان بوسنیایی توسط نیروهای صرب بوسنی در نقاط اطراف سربرنیتسا کشته شدند.

غیرنظامیان در پایتخت بوسنی در سال‌های ۱۹۹۲–۱۹۹۵ تحت محاصره شدید نیروهای صرب بوسنی قرار داشتند که از تپه‌های اطراف به سمت شهر شلیک می‌کردند. در جریان این محاصره بیش از ۱۰٬۰۰۰ جان باختند.[۴] ژنرال ملادیچ همراه با رادوان کاراجیچ، رهبر سیاسی صرب‌های بوسنی به عنوان عاملان اصلی پاکسازی قومی کروات‌ها و مسلمان‌ها شناخته شدند.[۳][۵]

دستگیری و محکومیت

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

با پایان جنگ در سال ۱۹۹۵ وی توسط دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق به اتهام نسل‌کشی، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت تحت تعقیب قرار گرفت و از آن زمان به‌طور مخفی و بدون آشکار کردن هویت خود در صربستان زندگی می‌کرد و توسط خانواده و افرادی از نیروهای امنیتی حمایت می‌شد.

او در نهایت در ۲۶ مه ۲۰۱۱ در خانه یکی از خویشاوندانش در روستای لازارووی در شمال صربستان دستگیر شد. فرار راتکو ملادیچ از چنگال قانون به مدت بیش از یک دهه، موجب سرافکندگی مقامات صرب شد و بر روی روابط این کشور با جهان غرب سایه افکند.[۵]

محاکمه وی در ۱۶ مه ۲۰۱۲ در دیوان کیفری بین‌المللی آغاز شد. پرونده او آخرین پرونده این دادگاه بود. از دستگیری و تحویل وی به عنوان یکی از شروط پیوستن صربستان به اتحادیه اروپا یاد می‌شود.

در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۷ اعلام شد دیوان کیفری بین‌المللی راتکو ملادیچ را در ارتکاب ۱۰ جنایت مختلف در دهه ۱۹۹۰ از ۱۱ اتهام مطرح شده علیه وی، مجرم شناخت و به حبس ابد محکوم کرد.[۴]

در مه ۲۰۲۶ دیوان کیفری بین‌المللی درخواست آزادی راتکو ملادیچ به دلیل نزدیک بودن به پایان عمرش را رد کرد.[۶]

ملادیچ بعد از چند سکته در ۲۷ اوت ۲۰۲۶ در بازداشتگاه سازمان ملل در لاهه درگذشت.[۷]

  1. "Генерал РАТКО МЛАДИЋ Биографија". RTRS Public Enterprise Radio and Television of the Republic of Serbia. Archived from the original on 27 مه 2012. Retrieved 30 May 2011.
  2. "Financial Sanctions: International Criminal Tribunal For The Former Yugoslavia" (PDF). Archived from the original (PDF) on 7 ژوئن 2011. Retrieved 3 June 2011.
  3. 1 2 «دفاعیات راتکو ملادیچ، فرمانده سابق صرب‌های بوسنی آغاز می‌شود». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱ آذر ۱۳۹۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 «راتکو ملادیچ، فرمانده سابق صرب‌های بوسنی به حبس ابد محکوم شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۱ آذر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱ آذر ۱۳۹۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 «زندگینامه راتکو ملادیچ، فرمانده سابق صرب بوسنی». بی‌بی‌سی فارسی. ۵ خرداد ۱۳۹۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. «درخواست آزادی راتکو ملادیچ معروف به «قصاب بوسنی»، رد شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. Bilefsky, Dan (2026-08-27). "Ratko Mladic, Murderous 'Butcher of Bosnia,' Dies at 83". The New York Times (in American English). ISSN 0362-4331. Retrieved 2026-08-27.