امتیاز خوشتاریا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

امتیاز خوشتاریا امتیازنامه ملغی شده‌ایست که دربارهٔ حق استفاده از منابع ایران میان دولت ایران با آکاکی خوشتاریا یکی از اتباع روسیه منعقد گردید.

خوشتاریا با کمک سفارت روسیه موفق شد در سال ۱۹۱۷ امتیازنامه‌ای از وثوق الدوله در خصوص بهره برداری از کلیه معادن و اشجار ازجمله نفت در پنج ایالت شمالی ایران برای مدت هفتادسال بگیرد. بر اساس مفاد این قرارداد، ۱۲٪ از سود حاصل از این امتیازنامه به دولت ایران می‌رسید. خوشتاریا به منظور تسریع در امضای موافقتنامه مبلغی رشوه به دولت پرداخت نمود که وزیر فرهنگ وقت، مبلغ رشوه را که به او رسیده بود به عنوان «کمک به فرهنگ» به وزارتخانه متبوعش هدیه نمود. همین کار باعث شد که راز امتیاز آشکار شد و از آنجا که مطابق اصل ۲۴ قانون اساسی مشروطیت کلیه امتیازنامه‌ها باید به تصویب مجلس شورای ملی می‌رسید و از آنجا که مجلس در دوره فترت قرار داشت، لذا وزارت فواید عامه بطلان امتیازنامه مزبور را در اول خرداد ۱۲۹۷ به اطلاع عموم رساند. این امتیاز بعدها توسط خوشتاریا به کمپانی نفت جنوب فروخته شد و موجب بروز تشنجاتی در روابط ایران با شوروی نیز گردید.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. تاریخ بیست ساله ایران. حسین مکی. نشر ناشر. ۱۳۶۳ تهران