سفارت روسیه در تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۱′۵۵.۱۴″ شمالی ۵۱°۲۴′۵۰.۹″ شرقی / ۳۵.۶۹۸۶۵۰۰° شمالی ۵۱.۴۱۴۱۳۹° شرقی / 35.6986500; 51.414139

از ساختمان‌های مسکونی مجتمع سفارت روسیه در تهران، از فراز پل حافظ.

سفارت فدراسیون روسیه در تهران (به روسی: Посольство Российской Федерации в Иран)، سفارت رسمی دولت فدراسیون روسیه در کشور ایران است.

سفارت روسیه در باغی وسیع در «خیابان نوفل لوشاتو، شماره ۳۹» در شهر تهران واقع شده‌است.[۱]


تسخیر سفارت روسیه در سال ۱۸۲۸ میلادی[ویرایش]

زمانی که الکساندر گریبایدوف سفیر وقت روسیه که از دوستان نزدیک الکساندر پوشکین، شاعر معروف روسیه بود، متوجه شد تعدای از زنان گرجی در منازل رجال ایرانی به سر می‌برند. او طبق مفاد ماده سیزده عهدنامه ترکمنچای آنان را اسیر تلقی کرد و از دولت ایران درخواست استرداد آنان را نمود. با کمک و هدایت «آغایعقوب ارمنی»، یکی از خواجه سرایان حرم‌سرای فتحعلی شاه، که با خانواده‌های رجال ایران آشنا بود از اوضاع آگاهی یافت و با مراجعه به شخصیت‌های سرشناس به مطالبه زنان گرجی که در حرمسرای آنان بودند پرداخت. سرانجام با پافشاری گریبایدوف دو زن گرجی، که به گفتهٔ ایرانیان مسلمان شده بودند و در منزل الهیار آصف‌الدوله وزیر امور خارجه وقت، به سر می‌برند، به هیئت روسی پناهنده شدند. مردم ایران از بسته شدن معاهدهٔ ترکمنچای خشمگین بودند و چون بشکه باروتی آمادهٔ انفجار با بسته شدن بازار و تحریکاتی که صورت گرفت و پس از آن‌که آغا یعقوب ارمنی به سفارت روسیه پناهنده شد؛ عده‌ای از مردم، به تحریک مجتهدی به نام میرزا مسیح مجتهد، در ۱۱ فوریه ۱۸۲۹ (۲۲ بهمن ۱۲۰۷) به سفارت روسیه حمله کردند و هر کس را یافتند کشتند و تنها مالتسوف، دبیر اول سفارت جان سالم به در برد. سرانجام جنازه مثله شده گریبایدوف شناسایی و به تفلیس فرستاده و در همان شهر دفن شد.

در پی این واقعه فتحعلی شاه قاجار برای جلوگیری از جنگی دیگر و جلوگیری از وخیم‌تر شدن هرچه بیشتر روابط ایران و روسیه، با اعزام هیاتی عالی رتبه شامل خسرو میرزا، میرزا تقی خان (بعدها امیرکبیر) و محمد خان زنگنه امیرنظام به مسکو با در دست‌داشتن نامه عذرخواهی فتحعلی شاه برای تزار نیکلای یکم، کار به مصالحه کشید و میرزا مسیح به تقاضای دولت روس به عتبات تبعید شد. شاه ایران، برای جلوگیری از جنگ دیگری که پیروزی آن غیرممکن به نظر می‌رسید مجبور شد الماس بسیار بزرگی را (معروف به الماس شاه) همراه فرستاده‌اش، تقدیم به تزار روسیه نماید.[۲]

در دانشنامه بزرگ شوروی، درباره واقعه حمله به سفارت روسیه در تهران چنین آمده است: «عوامل انگلیسی و ملایان مرتجع که از عهدنامه ترکمنچای در ۲۱ فوریه ۱۸۲۸ میلادی ناراضی بودند، توده متعصب را تحریک به هجوم و ویران‌کردن سفارت روسیه کردند». [۳]

پناهندگی محمدعلی شاه[ویرایش]

در تاریخ ۲۲ تیر ۱۲۸۸ (۲۴ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷‏/۱۳ ژوئیهٔ ۱۹۰۹‏) محمدعلی‌شاه با فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان، به سفارت روسیه در تهران پناهنده و در آن‌جا متحصن شد. نهایتا توسط «مجلس عالی»[۴] از مقام سلطنت خلع و مجبور به ترک ایران شد.

کنفرانس تهران[ویرایش]

نوشتار اصلی: کنفرانس تهران
از چپ به راست: استالین دبیرکل اتحاد جماهیر شوروی، روزولت رئیس‌جمهور ایالات متحده و چرچیل نخست‌وزیر بریتانیا در ایوان «سفارت اتحاد جماهیر شوروی در تهران».

کنفرانس تهران از ۶ تا ۹ آذرماه ۱۳۲۲ با شرکت وینستون چرچیل نخست‌وزیر پادشاهی متحده، فرانکلین روزولت رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا و ژوزف استالین دبیرکل اتحاد جماهیر شوروی و به صورت مخفیانه در سفارت وقت شوروی در تهران برگزار شد.

مهم‌ترین توافقی که در این کنفرانس بدست آمد، در مورد گشایش جبهه دوم در غرب اروپا در طول جنگ جهانی دوم بود.

در طول جنگ سرد و انقلاب ۱۳۵۷ ایران[ویرایش]

سفیران روسیه در ایران[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]