استان قره‌باغ علیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نقشهٔ تقسیمات کشوری استان قره‌باغ علیا.

استان قره‌باغ علیا (یوخاری قره‌باغ) (به ترکی آذربایجانی: Yuxarı Qarabağ İqtisadi Rayonu) یکی از بخش‌های ۱۰ گانهٔ سطح اول تقسیمات کشوری در جمهوری آذربایجان است.

این استان با ۷٬۳۳۰ کیلومتر مربع وسعت، چهارمین بخش کشور و با ۶۸۷٬۷۰۰ نفر جمعیت، پنجمین بخش کشور محسوب می‌شود.

استان قره‌باغ علیا از سمت شمال به استان گنجه-قزاق، از سمت جنوب از طریق رودخانهٔ ارس به کشور ایران، از سمت شرق به استان آران و از سمت غرب به استان کلبجر-لاچین محدود شده است.

خان‌کندی پرجمعیت‌ترین شهر این استان است که زیرنظر هیچ شهرستانی نیست و یکی از ۱۱ «شهر تابع جمهوری» (Respublika Tabeli Şəhər) در جمهوری آذربایجان محسوب می‌شود.

«ولایت خودمختار ناگورنو قره‌باغ» در دورهٔ اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در محدودهٔ شهرستان‌های خان‌کندی، خوجاوند، شوشا، خوجالی و آغ‌دره (این شهرستان در سال ۱۹۹۲ منحل گردید) ایجاد شده بود.

بدیهی است شهرستان‌های آغ‌دام، فضولی، ترتر و جبرئیل، هرچند جزء استان قره‌باغ علیا هستند، اما هیچ‌گاه جزء ناگورنو قره‌باغ (قره‌باغ کوهستانی) نبوده‌اند و به صورت رسمی، همواره جزئی از خاک اصلی جمهوری آذربایجان محسوب می‌شده‌اند.

استان قره‌باغ علیا به لحاظ تقسیمات کشوری به ۸ قسمت تقسیم شده است و شامل ۱۰ شهر است:[۱][۲][۱][۳][۴]

فهرست شهرستان‌ها[ویرایش]

ردیف نام
شهرستان
مساحت
(کیلومتر
مربع)
جمعیت
(۲۰۰۹)
جمعیت
(۲۰۱۹)
جمعیت
(۲۰۲۰)
رتبه در
کشور
۱ آغ‌دام ۱٬۱۵۰ ۱۷۵٬۶۰۰ ۲۰۲٬۲۰۰ ۲۰۴٬۰۰۰ ۹
۲ فضولی ۱٬۳۹۰ ۱۱۵٬۵۰۰ ۱۳۲٬۴۰۰ ۱۳۳٬۸۰۰ ۱۸
۳ ترتر ۹۶۰ ۹۷٬۳۰۰ ۱۰۴٬۲۰۰ ۱۰۴٬۷۰۰ ۳۱
۴ جبرئیل ۱٬۰۵۰ ۷۰٬۶۰۰ ۸۰٬۸۰۰ ۸۱٬۷۰۰ ۴۷
۵ خان‌کندی ۸ ۵۵٬۰۰۰ ۵۵٬۸۰۰ ۵۵٬۹۰۰ ۵۸
۶ خوجاوند ۱٬۴۶۰ ۴۱٬۶۰۰ ۴۳٬۸۰۰ ۴۴٬۱۰۰ ۶۴
۷ شوشا ۳۱۰ ۲۸٬۶۰۰ ۳۴٬۲۰۰ ۳۴٬۷۰۰ ۶۸
۸ خوجالی ۱۰۰۰ ۲۶٬۰۰۰ ۲۸٬۶۰۰ ۲۸٬۸۰۰ ۷۰

فهرست شهرها[ویرایش]

شهرهای مهم
قره‌باغ علیا
Colored dice with white background
خان‌کندی؛ نخستین.
Colored dice with white background
آغ‌دام؛ دومین.
Colored dice with white background
فضولی؛ سومین.
Colored dice with white background
شوشا؛ چهارمین.
ردیف نام شهر به ترکی
آذربایجانی
شهرستان جمعیت
(۲۰۲۰)
شهر
شدن
رتبه در
کشور
نشان
۱ خان‌کندی Xankəndi تابع جمهوری ۵۳٬۷۰۰ ۱۹۲۳ ۱۰
Khankendi.png
۲ آغ‌دام Ağdam آغ‌دام ۴۲٬۸۰۰ ۱۹۵۲ ۱۴
Aghdam.png
۳ فضولی Füzuli فضولی ۲۴٬۷۰۰ ۱۹۳۸ ۳۰
Fuzuligerb.png
۴ شوشا Şuşa شوشا ۲۳٬۹۰۰ ۱۷۵۲ ۳۱
Şuşa şəhərinin gerbi.png
۵ ترتر Tərtər ترتر ۱۹٬۹۰۰ ۱۹۴۹ ۳۸
Tartargerb.png
۶ جبرئیل Cəbrayıl جبرئیل ۱۱٬۰۰۰ ۱۹۴۴ ۶۰ -
۷ آغ‌دره Ağdərə ترتر ۱۰٬۲۰۰ ۱۹۸۵ ۶۴
Agderegerb.png
۸ خوجالی Xocalı خوجالی ۸٬۱۰۰ ۱۹۹۱ ۶۹ -
۹ هورادیز Horadiz فضولی ۷٬۶۰۰ ۲۰۰۷ ۷۰
Goradizgerb.png
۱۰ خوجاوند Xocavənd خوجاوند ۵٬۹۰۰ ۱۹۸۵ ۷۵ -

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonlarının ərazisi, əhalisinin sayı və sıxlığı». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۲۰.
  2. «Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonları üzrə Əhalinin 2019-cu ilin əvvəlinə olan sayına görə rayonların, şəhər yerlərinin və kənd yaşayış məntəqələrinin qruplaşdırılması». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۳ ژوئن ۲۰۲۰.
  3. بختیاری، سعید. اطلس جهان امروز. تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸.
  4. «2020-ci ilin əvvəlinə Azərbaycan Respublikasının şəhər və rayonları, eləcə də qəsəbələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı». Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۰.