نیلوفر بیضایی

برای دیگر کاربردها، نیلوفر (ابهام‌زدایی) را ببینید.

نیلوفر بیضایی (۲۵ دی ۱۳۴۵ برابر ۱۵ ژانویه ۱۹۶۷, نویسنده (نمایشنامه نویس) و کارگردان تئاتر است.

زندگی

نیلوفر بیضایی فرزند بهرام بیضایی کارگردان مطرح تئاتر و سینمای ایران و منیر اعظم رامین فر که در یک خانواده هنری رشد کرده می‌باشد. او از سال ۱۹۸۵ در آلمان و در تبعید به‌سر می‌برد.. نیلوفر پس از پایان تحصیل در رشته‌های ادبیات آلمانی، تئاتر-سینما و تلویزیون و تعلیم و تربیت از دانشگاه فرانکفورت در سال ۱۹۹۴ گروه تئاتر دریچه را پایه‌گذاری کرد و به نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی تئاتر پرداخت. پس از بیش از صد و پنجاه اجرای نمایش‌های گوناگون در اروپا در سال ۲۰۰۸ برای نخستین بار یکی از نمایش‌های او (بوف کور) خارج از اروپا و در شهر تورنتوی کانادا به‌روی صحنه رفت.. بوف کور پیش از آن در اروپا نیز اجرا شده بود.. همچنین نمایش دیگر او یک پرونده، دو قتل در سال ۲۰۱۰علاوه بر اروپا در ونکور کانادا نیز اجرا شد. جدیدترین نمایش او "چهره به چهره در آستانه فصلی سرد" نام دارد که از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲در آلمان و سوئد و بوستون، لس آنجلس آمریکا و همچنین تورنتو و اوتاوا در کانادااجرا شد.

آثار

آثار نمایشی او حاوی موضوعاتی هم‌چون «زن و زنانگی محصور شده»، «فردیت گمشده در جامعهٔ توده وار»، «هویت جویی و بیگانگی» وتبعید با نگاه منقد اجتماعی است.

او همچنین در زمینهٔ تئاتر و سینما، و نیز مسایل سیاسی و اجتماعی و مسایل زنان می‌نویسد. اکثر مقالات سیاسی، اجتماعی و تئاتری او در وب‌گاه رسمی نیلوفر بیضایی قابل رجوع است. او از مدافعین حقوق زنان و حقوق بشر در ایران است و از حقوق همجنسگرایان و اقلیت‌های دینی، بخصوص بهاییان که خود نیز متعلق به خانواده‌ای با همین پیشینه‌است حمایت می‌کند. نیلوفر بیضایی عضواولین دوره ی هیئت دبیران خانه آزادی بیان است. خانه‌ی آزادی بیان نهادی است مستقل، فرهنگی و غیرانتفاعی که آزادی بیانِ اندیشه و تخیّل بی حصر و استثنا را حق همه‌گان میداند و بر علیه سانسور آثار فرهنگی و هنری فعالیت می کند. نیلوفر بیضایی هم نمایش‌هایی به زبان فارسی و هم به زبان آلمانی در کارنامهٔ خود دارد اما تمایل او بیشتر متوجه کار به زبان فارسی است. او در بزرگداشت هنرمندان از جمله غلامحسین ساعدی و نادر نادرپور آثاری نوشته‌است. در سال ۲۰۰۵ جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست، در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان به او تعلق گرفت و در همان سال یکی از متون نمایشی‌اش «دختران خورشید» توسط گروه تئاتر سوئیسی مارالام به کارگردانی پتر براشلر به روی صحنه رفت. جدیدترین اثر نمایشی نیلوفر بیضایی بنام چهره به چهره در آستانه فصلی سرد از ماه اکتبر ۲۰۱۱ روی صحنه‌است. این نمایش در دو تابلوی نمایشی به زندگی و افکار طاهره قره العین و فروغ فرخزاد می‌پردازد.

بعنوان کارگردان

• ۲۰۱۱-۱۲: چهره به چهره در آستانه فصلی سرد
• ۲۰۱۱: "خاطرات شاهدان یا چگونه انقلاب نوه‌هایش را نیز می‌بلعد" روخوانی نمایشی دربارهٔ حرکتهای اعتراضی سال ۱۳۸۸ در ایران از زبان شاهدان عینی (بزبان آلمانی)
• ۲۰۰۹: یک پرونده، دو قتل (به زبان فارسی با زیرنویس‌های آلمانی و سوئدی)
• ۲۰۰۹: سرزمین هیچ‌کس (اجرای جدید بزبان آلمانی)
• ۰۰۷-۰۸:آوای سکوت (به زبان آلمانی)
• ۲۰۰۶-۰۷: بیگانه چون تو و من (به زبان آلمانی. بر اساس متنی از: ماریا پی نییلا و فرهنگ کسرایی)
• ۲۰۰۵: بوف کور (دو زبانه با همکاری تام پایفر)
• ۲۰۰۴-۰۵: بوف کور (متن: صادق هدایت)
• ۲۰۰۱-۰۲: سه نظر دربارهٔ یک مرگ (بر اساس متنی از: مینا اسدی)
• ۲۰۰۰-۰۱: رویاهای آبی زنان خاکستری (فارسی)
• ۱۹۹۹-۰۰: چاقو در پشت (متن: کاوه اسماعیلی)
• ۱۹۹۸: بی نام (کاری کوتاه و بدون کلام دربارهٔ کشته‌شدگان گمنام دههٔ شصت)
• ۱۹۹۸-۹۹: سرزمین هیچ‌کس (فارسی)
• ۱۹۹۷-۹۸: بازی آخر (فارسی)
• ۱۹۹۶-۹۷: مرجان مانی و چند مشکل کوچک (فارسی)

بعنوان نمایشنامه نویس

• ۲۰۱۱ : چهره به چهره در آستانه فصلی سرد
• ۲۰۰۹: یک پرونده، دوقتل
• ۲۰۰۶: آوای سکوت
• ۲۰۰۵: دختران خورشید
• ۲۰۰۰: رویاهای آبی زنان خاکستری
• ۱۹۹۸: سرزمین هیچ‌کس
• ۱۹۹۷: بازی آخر
• ۱۹۹۶: مرجان مانی و چند مشکل کوچک
• ۱۹۹۴: بانو در شهر آینه (در همان سال به کارگردانی محسن حسینی در شهر فرانکفورت اجرا شد)

پرداخت نمایشی متون ادبی

• ۲۰۰۱: سه نظر دربارهٔ یک مرگ
• ۲۰۰۴: بوف کور
• ۲۰۰۶: بیگانه چون تو و من

جوایز

جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان

منابع

• نیلوفر بیضایی: تشنهٔ کار کردن به زبان فارسی‌ام. دویچه‌وله
• تئاتر تبعید
• الهه خوشنام
• زنان آزادیخواه ایران
• بوف کور، نمایش جدیدی از نیلوفر بیضایی. سایت گویا
• تیرگان
• بازتاب تبعید و مهاجرت در آثار نیلوفر بیضایی. صدای آمریکا
• محمود خوشنام. بوف کور بر روی صحنه. سایت بی بی سی
• نیلوفر بیضایی. در بزرگداشت غلامحسین ساعدی و نادر نادرپور
• نیلوفر بیضایی. حقوق زن حقوق بشر است. عصر نو
• نیلوفر بیضایی. همجنسگرایی و حقوق همجنسگرایان گویا نیوز
• گروهی. «یک و نیم قرن سرکوب و سکوت کافیست!». ایران امروز، بهمن ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۹ آبان ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۹ آبان ۱۳۹۰. 
• آکادمی هنرها
• سرزمین هیچکس
• دیدگاه زنان
• قره العین و فروغ، دو شاعر یگانه، شهرزاد نیوز
• طاهره قره العین و فروغ فرخزاد در دو تابلو
• نمایش "چهره به چهره در آستانه فصلی سرد" ساخته نیلوفر بیضایی در تورنتو، اوتاوا و لس‌آنجلس

پیوند به بیرون

• وبگاه رسمی نیلوفر بیضایی
• صحنه‌ای از نمایش یک پرونده دو قتل کاری از نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش بوف کور متن صادق هدایت به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش سه نظر دربارهٔ یک مرگ به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش رویاهای آبی زنان خاکستری از نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش چاقو در پشت به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش سرزمین هیچکس به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش مرجان، مانی و چند مشکل کوچک به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• بخشهایی از نمایش چهره به چهره در آستانه فصلی سرد به کارگردانی نیلوفر بیضایی در یوتیوب
• نمایش چهره به چهره در آستانه فصلی سرد به کارگردانی نیلوفر بیضایی در کانادا در یوتیوب