نیلوفر بیضایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نیلوفر بیضایی (۲۵ دی ۱۳۴۵ برابر ۱۵ ژانویه ۱۹۶۷, نویسنده (نمایشنامه نویس) و کارگردان تئاتر است.

زندگی[ویرایش]

نیلوفر بیضایی فرزند بهرام بیضایی[۱] کارگردان مطرح تئاتر و سینمای ایران و منیر اعظم رامین فر که در یک خانواده هنری رشد کرده می‌باشد. او از سال ۱۹۸۵ در آلمان و در تبعید به‌سر می‌برد.[۲]. نیلوفر پس از پایان تحصیل در رشته‌های ادبیات آلمانی، تئاتر-سینما و تلویزیون و تعلیم و تربیت از دانشگاه فرانکفورت در سال ۱۹۹۴ گروه تئاتر دریچه را پایه‌گذاری کرد و به نمایشنامه‌نویسی و کارگردانی تئاتر پرداخت. پس از بیش از صد و پنجاه اجرای نمایش‌های گوناگون در اروپا در سال ۲۰۰۸ برای نخستین بار یکی از نمایش‌های او (بوف کور) خارج از اروپا و در شهر تورنتوی کانادا به‌روی صحنه رفت.[۳]. بوف کور پیش از آن در اروپا نیز اجرا شده بود.[۴]. همچنین نمایش دیگر او یک پرونده، دو قتل در سال ۲۰۱۰علاوه بر اروپا در ونکور کانادا نیز اجرا شد. جدیدترین نمایش او "چهره به چهره در آستانه فصلی سرد" نام دارد که از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲در آلمان و سوئد و بوستون، لس آنجلس آمریکا و همچنین تورنتو و اوتاوا در کانادااجرا شد.[۵]

آثار[ویرایش]

آثار نمایشی او حاوی موضوعاتی هم‌چون «زن و زنانگی محصور شده»، «فردیت گمشده در جامعهٔ توده وار»، «هویت جویی و بیگانگی» وتبعید با نگاه منقد اجتماعی است.[۶]

او همچنین در زمینهٔ تئاتر[۷] و سینما، و نیز مسایل سیاسی و اجتماعی و مسایل زنان می‌نویسد[۶][۸]. اکثر مقالات سیاسی، اجتماعی و تئاتری او در وب‌گاه رسمی نیلوفر بیضایی قابل رجوع است.[۹] او از مدافعین حقوق زنان[۱۰] و حقوق بشر در ایران است و از حقوق همجنسگرایان[۱۱] و اقلیت‌های دینی، بخصوص بهاییان[۱۲] حمایت می‌کند. نیلوفر بیضایی عضواولین دوره ی هیئت دبیران خانه آزادی بیان است. خانه‌ی آزادی بیان نهادی است مستقل، فرهنگی و غیرانتفاعی که آزادی بیانِ اندیشه و تخیّل بی حصر و استثنا را حق همه‌گان میداند و بر علیه سانسور آثار فرهنگی و هنری فعالیت می کند. [۱۳]نیلوفر بیضایی هم نمایش‌هایی به زبان فارسی و هم به زبان آلمانی در کارنامهٔ خود دارد اما تمایل او بیشتر متوجه کار به زبان فارسی است.[۱۴][۱۵][۱۶] او در بزرگداشت هنرمندان از جمله غلامحسین ساعدی و نادر نادرپور آثاری نوشته‌است.[۱۷] در سال ۲۰۰۵ جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست، در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان به او تعلق گرفت[۱۸] و[۱۹] در همان سال یکی از متون نمایشی‌اش «دختران خورشید» توسط گروه تئاتر سوئیسی مارالام به کارگردانی پتر براشلر به روی صحنه رفت.[۲۰] جدیدترین اثر نمایشی نیلوفر بیضایی بنام چهره به چهره در آستانه فصلی سرد از ماه اکتبر ۲۰۱۱ روی صحنه‌است. این نمایش در دو تابلوی نمایشی به زندگی و افکار طاهره قره العین و فروغ فرخزاد می‌پردازد.

بعنوان کارگردان[ویرایش]

  • ۲۰۱۱-۱۲: چهره به چهره در آستانه فصلی سرد
  • ۲۰۱۱: "خاطرات شاهدان یا چگونه انقلاب نوه‌هایش را نیز می‌بلعد" روخوانی نمایشی دربارهٔ حرکتهای اعتراضی سال ۱۳۸۸ در ایران از زبان شاهدان عینی (بزبان آلمانی)
  • ۲۰۰۹: یک پرونده، دو قتل (به زبان فارسی با زیرنویس‌های آلمانی و سوئدی)
  • ۲۰۰۹: سرزمین هیچ‌کس (اجرای جدید بزبان آلمانی)
  • ۰۰۷-۰۸:آوای سکوت (به زبان آلمانی)
  • ۲۰۰۶-۰۷: بیگانه چون تو و من (به زبان آلمانی. بر اساس متنی از: ماریا پی نییلا و فرهنگ کسرایی)
  • ۲۰۰۵: بوف کور (دو زبانه با همکاری تام پایفر)
  • ۲۰۰۴-۰۵: بوف کور (متن: صادق هدایت)
  • ۲۰۰۱-۰۲: سه نظر دربارهٔ یک مرگ (بر اساس متنی از: مینا اسدی)
  • ۲۰۰۰-۰۱: رویاهای آبی زنان خاکستری (فارسی)
  • ۱۹۹۹-۰۰: چاقو در پشت (متن: کاوه اسماعیلی)
  • ۱۹۹۸: بی نام (کاری کوتاه و بدون کلام دربارهٔ کشته‌شدگان گمنام دههٔ شصت)
  • ۱۹۹۸-۹۹: سرزمین هیچ‌کس (فارسی)
  • ۱۹۹۷-۹۸: بازی آخر (فارسی)
  • ۱۹۹۶-۹۷: مرجان مانی و چند مشکل کوچک (فارسی)

بعنوان نمایشنامه نویس[ویرایش]

  • ۲۰۱۱ : چهره به چهره در آستانه فصلی سرد
  • ۲۰۰۹: یک پرونده، دوقتل
  • ۲۰۰۶: آوای سکوت
  • ۲۰۰۵: دختران خورشید
  • ۲۰۰۰: رویاهای آبی زنان خاکستری
  • ۱۹۹۸: سرزمین هیچ‌کس
  • ۱۹۹۷: بازی آخر
  • ۱۹۹۶: مرجان مانی و چند مشکل کوچک
  • ۱۹۹۴: بانو در شهر آینه (در همان سال به کارگردانی محسن حسینی در شهر فرانکفورت اجرا شد)

پرداخت نمایشی متون ادبی[ویرایش]

  • ۲۰۰۱: سه نظر دربارهٔ یک مرگ
  • ۲۰۰۴: بوف کور
  • ۲۰۰۶: بیگانه چون تو و من

جوایز[ویرایش]

جایزهٔ آکادمی ایرانی هنر، ادبیات و رسانه در بوداپست در رشتهٔ هنرهای نمایشی به عنوان بهترین کارگردان[۲۱]

پانویس[ویرایش]

  1. نیلوفر بیضایی. «: تولدت مبارک! برای پدرم بهرام بیضایی به...». وبگاه گویانیوز. بازبینی‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸. 
  2. وبگاه رسمی نیلوفر بیضایی
  3. تیرگان
  4. خوشنام، محمود. سایت بی بی سی
  5. سایت گویا
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ شهلا عبقری. «نیلوفر بیضایی». شبکه بین‌المللی همبستگی با زنان ایرانی، ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۰۸. 
  7. تئاتر تبعید
  8. زنان آزادیخواه ایران
  9. وبگاه رسمی نیلوفر بیضایی
  10. عصر نو
  11. گویا نیوز
  12. گروهی، «یک‌ونیم قرن سرکوب...»، ایران امروز.
  13. خانه آزادی بیان. «: عضوهای هیأت دبیران خانه آزادی بیان برگزیده شدند». وبگاه خانه آزادی بیان. بازبینی‌شده در ۱۳۹۰ =. 
  14. دویچه‌وله
  15. صدای آمریکا
  16. الهه خوشنام
  17. سایت هنر در تبعید
  18. آکادمی هنرها
  19. جایزه
  20. مارالام
  21. جایزه

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]