متابولیت ثانویه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

متابولیت[۱]های ثانویه ترکیبات آلی هستند که مستقیماً در مراحل رشد و نمو یا تولید مثل یک ارگانیسم زنده شرکت نمی‌کنند. بر خلاف متابولیتهای اولیه، غیبت متابولیتهای ثانویه به مرگ فوری یاخته منجر نمی‌شود، اما ممکن است در دراز مدت سبب اختلال در بقای موجود زنده، باروری یا ویژگیهای ظاهری آن گردد و یا ممکن است هیچ تغییر مشهودی را سبب نشود. متابولیتهای ثانویه اغلب به یک گروه کوچک از گونه های درون یک گونه تکاملی منحصر می شوند. این ترکیبات غالباً نقش مهمی را در سیستم دفاعی گیاهان در مقابل گیاه خواری و دیگر سیستمهای دفاعی بین گونه ها بازی می کنند. انسان از متابولیتهای ثانویه به عنوان دارو، طعم دهنده های غذایی و مواد مخدر استفاده می کند.

دسته بندی[ویرایش]

اغلب متابولیتهای ثانویه ی مورد توجه انسان، در دسته هایی جای می گیرند که به عنوان متابولیتهای ثانویه بر اساس منشا بیوسنتزیشان طبقه بندی می شوند. از آنجا که متابولیتهای ثانویه اغلب توسط سنتآز های متابولیتهای اولیه ی تغییر یافته ایجاد شده‌اند ، این دسته بندی ها نبایستی این تصور غلط را ایجاد کنند که همه مولکولهای جای گرفته در یک دسته، متابولیت ثانویه هستند(مثلاً دسته استروییدها). به هر حال بیش و کم می توان متابولیتهای ثانویه را در این دسته ها جای داد.

مولکولهای نسبتاً کوچک[ویرایش]


  • فنولهای طبیعی


مولکولهای نسبتاً بزرگ[ویرایش]

  • محصولات آنزیم(FAS (Fatty Acid Synthase
  • پپتیدهای غیر ریبوزومی [۲۶]
  • شکلهای هیبریدی سه دسته بالا
  • پلی فنولها

مولکولهای غیر کوچک[ویرایش]

دی ان ای، آر ان ای، ریبوزوم، و پلی مرهای زیستی پلی ساکاریدی مثالهایی از این دسته هستند.

پانویس[ویرایش]

  1. متابولیت یا دگرگوهره ، واژگان زیست شناسی-رضا فرزان پی- مهر آذر فارسی ،مرکز نشر دانشگاهی1387
  2. Datura Stramonium
  3. Atropa Belladonna
  4. Erythroxylon Coca
  5. Nightshade / Solanaceae
  6. Papaver Somniferum / Pium Poppy
  7. Microbial product
  8. Catharanthus roseus یا Rosy Periwinkle
  9. Terpenoid
  10. semiterpene Oligomerization
  11. Azadirachtin
  12. Artemisinin
  13. گندواش یا کینگو یا خاراگوش چینی Artemisia annua
  14. Glycosylated
  15. Nojirimycin
  16. Glucosinolates
  17. Resveratrol
  18. Phenazines
  19. Pyocyanin
  20. Phytoalexin
  21. Pyrinae / Maloideae
  22. Polyketides
  23. FR-900848 و U-106305 دو مشتق جدید پلی سیکلوپروپانی اسید چرب که از منابع قارچی بدست آمده اند.
  24. نگاه کنید به پانویس قبلی
  25. Phloroglucinol
  26. Nonribosomal Peptides
  27. Vancomycin
  28. Thiostrepton
  29. Ramoplanin
  30. Teicoplanin
  31. Gramicidin
  32. Bacitracin
  33. Epothilone
  34. Microcin-J25

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Secondary metabolites»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

۱. واژگان زیست شناسی-رضا فرزان پی،مرکز نشر دانشگاهی۱۳۸۷

2. http://www.chemistry.illinois.edu/research/organic/seminar_extracts

۳. مبانی زیست شناسی سلولی آلبرت ۲۰۱۰ ، برگردان جواد محمد نژاد و دیگران ، اندیشه رفیع ۱۳۸۹