سید علی قاضی
سید علی قاضی طباطبایی معروف به علامه قاضی (متولد ۹ اردیبهشت ۱۲۴۵ در تبریز- درگذشته۱۶ بهمن ۱۳۲۵). پدر او، آیتالله سید حسین قاضی از شاگردان میرزا محمد حسن شیرازی بود. علامه قاضی از شخصیتهای کمنظیر معاصر عرفان و شیعه است. او همچنین استاد علامه طباطبایی و آیت الله بهجت بودهاست.
محتویات |
زندگینامه [ویرایش]
وی در ۹ اردیبهشت ۱۲۴۵ (۱۳ ذیالحجه ۱۲۸۲ قمری) در تبریز زاده شد. وی فرزتد میرزاحسین طباطبایی بود. سلسله نسب آنها به امام علی میرسد. حسین قاضی خود اهل معرفت بوده و کتابی در تفسیر سوره حمد و انعام نوشتهاست.
تحصیلات [ویرایش]
علامه قاضی علوم مقدماتی را در تبریز در نزد پدرش، سید حسین قاضی و میرزا موسی تبریزی و میرزا محمد علی قراچه داغی آموخت. او نزد پدر خود تفسیر کشاف را آموخت و ادبیات عرب و ادبیات فارسی را در نزد دانشمند و شاعر نامی، میرزا محمد تقی تبریزی متخلص به «نیر» خواند. سید علی قاضی در سال ۱۳۰۸ در سن ۲۳ سالگی عازم نجف شد. او پس از اقامت در نجف، تحصیلات خود را در نزد اساتیدی از جمله فاضل شربیانی، شیخ محمد ممقانی، شیخ فتح الله شریعت و آخوند خراسانی ادامه داد، و در سن ۲۷ سالگی به درجه اجتهاد نائل شد. او همچنین در نزد آیتالله شیخ محمد بهاری و آیتالله سید احمد کربلایی که هر دو از شاگردان مبرز ملا حسینقلی همدانی بودند به کسب مکارم اخلاقی و علوم عرفانی پرداخت. آیتالله قاضی در لغت عرب بی نظیر بودهاست، گفته شده که او چهل هزار لغت از حفظ داشت و شعر عربی را چنان میسرود که اعراب تشخیص نمیدادند سراینده این شعر غیرعرب است.[۱].
مرحوم قاضی در تفسیر قرآن و معانی آن مهارت داشت. و علامه طهرانی از قول مرحوم استاد علامه طباطبائی میگوید: «این سبک تفسیر آیه به آیه را مرحوم قاضی به ما تعلیم دادند و ما در تفسیرالمیزان، از مسیر و روش ایشان پیروی میکنیم. ایشان در فهم معانی روایات وارده از ائمه معصومین علیهم السلام ذهن بسیار باز و روشنی داشتند و ما طریقه فهم احادیث را که «فقه الحدیث» گویند از ایشان آموختهایم.»
سلسله اساتید علامه قاضی [ویرایش]
اساتید عرفان علامه قاضی آیتالله شیخ محمد بهاری و آیتالله سید احمد کربلایی بودهاند. این دو از شاگردان مبرز ملا حسینقلی همدانی بودهاند. سلسله اساتید ملا حسینقلی همدانی به حاج سید علی شوشتری و سپس به شخصی به نام ملاقلی جولا میرسد.
وفات [ویرایش]
سرانجام، آیتالله میرزا علی قاضی در ۱۶ بهمن ۱۳۲۵ خورشیدی (۱۴ ربیع الاول ۱۳۶۶ قمری) در سن ۸۳ سالگی وفات نمود، و در قبرستان وادی السلام، نزد پدر خود، بهخاک سپرده شد.[۲]
شاگردان [ویرایش]
بسیاری از اساتید بزرگ فلسفه و عرفان اسلامی از شاگردان آیتالله قاضی بودند. از میان شاگردان ایشان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آیتالله حسنعلی نجابت شیرازی
- آیتالله سید عبدالحسین دستغیب
- آیتالله محمد تقی بهجت فومنی
- آیتالله خویی
- آیتالله میرزا امیر هادی زاده
- سید هاشم حداد
- آیتاللهسید احمد رضوی کشمیری[۳]
- علامه طباطبایی
- علامه سید محمد حسن الهی طباطبایی
- آیتالله محمدتقی آملی
- آیتالله سید عبدالکریم کشمیری
علامه قاضی در بیان شاگردان [ویرایش]
علامه طباطبایی، از فلاسفه و مفسرین نامدار جهان اسلام و از شاگردان مرحوم قاضی در بارهٔ او چنین میگوید:
ما هر چه داریم از مرحوم قاضی داریم.
او همچنین میگوید:
مرحوم قاضی در تفسیر قرآن کریم ید طولایی داشت و این سبک تفسیر آیه به آیه را ایشان به ما تعلیم داد و ما در تفسیر از مسیر و روش ایشان پیروی میکنیم. و در فهم معانی روایات وارده از ائمه معصومین ذهن بسیار باز و روشنی داشتند و ما طریقهٔ فهم احادیث را که فقه الحدیث گویند از ایشان آموختیم.
مرحوم سید هاشم حداد، از عرفای معاصر و شاگرد علامه قاضی، درباره او میگوید:
از صدر اسلام تا کنون عارفی به جامعیت مرحوم قاضی نیامدهاست.
او همچنین میگوید:
مرحوم آقای قاضی یک عالمی بود که از جهت فقاهت بینظیر بود. از جهت فهم روایت و حدیث بینظیر بود. از جهت تفسیر و علوم قرآنی بینظیر بود، حتی، از جهت تجوید و قرائت قرآن. و در مجالس فاتحهای که احیانا حضور پیدا مینمود، کمتر قاری قرآن بود که جرات خواندن در حضور وی را داشته باشد، چرا که، اشکالهای تجویدی و نحوهٔ قرائتشان را میگفت.
آیتالله خسروشاهی از علامه طباطبائی نقل میکردند که:
کتابهای معقول را خواندم ولی وقتی خدمت سید علی آقا قاضی رسیدم فهمیدم که یک کلمه هم نفهمیدم!
وصیت نامه [ویرایش]
وی در وصیت نامه خود تاکید بر نماز، ذکر مصائیب اهل بیت و نرنجاندن مردم دارد.
اما وصیتهای دیگر، [که] عمده آنها نماز است. نماز را بازاری نکنید؛ اول وقت به جا آورید با خضوع و خشوع؛ اگر نماز را تحفظ کردید همه چیزتان محفوظ میماند و تسبیح صدیقه کبری سلام الله علیها و آیه الکرسی در تعقیب نماز ترک نشود...ودرمستحبات (تعزیه داری و زیارت حضرت سید الشهداء) مسامحه ننمایید و روضه هفتگی ولو دو سه نفری باشد؛ اسباب گشایش امور است و اگر از اول عمر تا آخرش در خدمت آن بزرگوار از تعزیت و زیارت و غیرهما را به جا بیاورید. هرگز حق آن بزرگوار ادا نمیشود و اگر هفتگی ممکن نشد دهه اول محرم ترک نشود.دیگر آن که، اگر چه این حرفها آهن سرد کوبیدن است، ولی بنده لازم است بگویم:
- اطاعت والدین،
- حسن خلق،
- ملازمت صدق،
- موافقت ظاهر با باطن،
- و ترک خدعه و حیله،
- و تقدم در سلام،
- و نیکویی کردن با هر بر و فاجر،
- که دل هیچکس را نرنجانید،
- دل هیچکس را نرنجانید،
- دل هیچکس رانرنجانید.
تا توانی دلی به دست آور
دل شکستن هنر نمیباشد
منابع [ویرایش]
- ↑ آیتالله سید علی قاضی (ره)
- ↑ عطش، موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس دانشجویان دانشگاه تهران، ۱۳۸۳.
- ↑ عطش ص 272
- ↑ عطش، موسسه فرهنگی مطالعاتی شمس الشموس دانشجویان دانشگاه تهران، ۱۳۸۳.
