سنگر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سربازان فرانسه، مستقر در یک سنگر و در حال استفاده از پیرابین، سال ۱۹۱۵.

سنگر یا Trench warfare یا پناهگاه جنگی به هر یک از انواع استحکامات نظامی که از خاک و با جابه‌جایی و چینش آن ساخته می‌شود سَنگَر گفته می‌شود. همچنین در زبان انگلیسی واژه سنگر Sangar که از فارسی گرفته شده است به نوعی از استحکامات و خانه‌های بدوی موقت گفته می‌شود. در مناطق جنگی سربازان برای حفظ خود گودالی به نام سنگر حفر می‌کنند تا از گلوله‌های دشمن در امان مانده و از میان آن به تیراندازی یا دیدبانی مشغول شوند.

به توده یا تپه و مانعی که در حوالی شهر محصور در موقع حمله دشمن برمی‌آوردند سنگربندی یا خاکریز دفاعی گفته می‌شود. در قدیم به سنگر مورچال نیز گفته می‌شد. از سنگربندی در قدیم برای محافظت نقاط راهبردی، مانند گذرگاه‌ها و دره‌ها نیز استفاده می‌شد، و آثار آنها را گاه به صورت دیوار یا تل می‌توان مشاهده کرد.

از متون تاریخی چنین برمی‌آید که سپاهیان عثمانی گاه برای استتار سربازان خود که در حال حفر سنگر بودند با مواد مشتعل پرده‌ای از دود به وجود می‌آوردند.[۱] در دوران جدید برخی سنگرهای را با سازه‌ای بتونی حافظت می‌کنند و در برابر آن بمب‌هایی نیز با نام بمب‌های سنگرشکن برای نفوذ به این سازه‌ها طراحی و ساخته شده‌است.

انواع[ویرایش]

  • سنگر توپ: موضع یا سنگر بسته و سقف‌دار توپخانه
  • سنگر جنگ‌افزار: خاکریز ویژه توپخانه که به‌سرعت ساخته می‌شود
  • سنگر حفره‌روباه: گودال حفرشده‌ای که حکم سنگر یک‌نفره را دارد
  • سنگر گروهی: سنگر کوچکی برای ۳ تا ۵ نفر

منابع[ویرایش]

  1. دانشنامه جهان اسلام:مدخل: بارو.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Sangar (fortification)»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ سپتامبر ۲۰۱۴).</ref>
  • برابرنهاده‌های فرهنگستان زبان فارسی: دفتر ششم.
  • دهخدا: سنگر.