رابرت مرتون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رابرت مرتون (به انگلیسی: Robert K. Merton) از جمله کسانی بود که در توسعه علم سنجی نقشی مهم ایفا کرد. او در مقام یکی از دانشمندان حوزه جامعه شناسی علم به حوزهٔ علم سنجی وارد شد و با دیدگاه جامعه شناسانهٔ خود، علم سنجی را تحت تاثیر خویش قرار داد.

از میان مشهورترین نظریه‌های او درباره علم و اندازه گیری آن، باید به "اثر متیو" و " نظریه استناد" او اشاره کرد که به منزله "نظام پاداش" یا "رواج علم" مطرح است.

شاید بتوان اظهارکرد که ارائه شاخص "اثر متیو" از جانب مرتون، بیش از سایر دستاوردهای او به چشم می‌آید؛ این شاخص به نوعی نشان دهنده میزان اثربخشی تولیدهای علمی یک فرد، یک موسسه یا یک کشور است[۱].

همچنین رابرت مرتون در سال ۱۹۴۲ در مقاله "ساختار هنجاری علم" رویکرد کارکردگرایانه درباره اجتماع علمی را پایه ریزی کرد و معیارهای حاکم بر رفتارهای دانشمندان را مورد بررسی قرار داد. به نظر مرتون دانشمندان در رفتارهای علمی خویش چهار هنجار عام گرایی؛ اجتماع گرایی؛ بی طرفی علمی؛ و شک سازمان یافته را رعایت می‌کنند. این دید از هنجارها و اخلاقیات عم مورد انتقاد سایر جامعه شناسان قرار گرفت و مرتون نیز در مقاله "ابهام دانشمندان" درسال ۱۹۶۳ دو هنجار جدید به آنها افزود. یک اصالت/ نوآوری و دیگری فروتنی/تواضع.[۲].

منابع[ویرایش]

  1. نوروزی چاکلی، عبدالرضا (۱۳۹۰)، آشنایی با علم سنجی (مبانی، مفاهیم، روابط و ریشه‌ها)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعهٔ علوم انسانی؛ دانشگاه شاهد، مرکز چاپ و انتشارات، ص ۱۳۰ و ۱۳۱.
  2. قانعی راد، محمد امین و فرهاد خسرو خاور (۱۳۹۰)، "ذهنیت‌های پژوهشگران برجسته علوم پایه درباره اجتماع علمی در ایران"، دو فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران، سال سوم، شماره ۴، ص ۱۲ و ۱۳