دهستان گیفان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دهستان گیفان
کشور  ایران
استان خراسان شمالی
شهرستان بجنورد
بخش گرمخان
نام(های) دیگر گیفان , گیوفان , گیوان
مردم
جمعیت ۱۰۴۳۹ نفر (سرشماری ۱۳۸۵)
جغرافیای طبیعی
مساحت ۳/۸۶ کیلومترمربع
ارتفاع از سطح دریا ۱۳۷۳ متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۸۵۵۲۵

دهستان گیفان نام روستا در بخش گرمخان شهرستان بجنورد، استان خراسان شمالی در ایران است که در فاصلهٔ ۸۶ کیلومتری شهرستان بجنورد قرار دارد. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۴۳۹ نفر (۲۳۸۶ خانوار) بوده‌است.[۱] رشته‌کوه میسینو در شمال این دهستان، مرز ایران و ترکمنستان را تشکیل می‌دهد. رشته‌کوه دیگر منطقه آسیازو نام دارد. آب گرم ایوب که در فاصله ۷ کیلومتری مرکز دهستان واقع شده است از نقاط زیبا و گردشی منطقه به‌شمار می‌آید. [۲]

حیات وحش[ویرایش]

یکی از تفریحات و یا منابع درآمد مردم گیفان شکار بوده که تا دو دهه قبل نیز با فراوانی حیوانات حلال گوشت شکاری مانند انواع قوچ و کل در کوههای شمالی گیفان و هم مرز با ترکمنستان مقوله شکار دارای اهمیتی خاص در بین اهالی گیفان و روستاهای مجاور تحت نام چهارده قلعه گیفان داشت و بخش زیادی از منابع پروتئینی اهالی را فراهم میکرد . در دو دهه اخیر تعداد این حیوانات رو به نقصان داشته و در حال حاضر شاید در موارد خاص دیده شوند . یکی از حیواناتی که در حیات وحش منطقه وجود داشته و هنوز نیز دارای تعدد است گراز وحشی میباشد که هر ساله به مزارع و باغات آسیب میرساند .

محصولات و منابع درآمد[ویرایش]

اهالی گیفان عموما کشاورز و دامدار بوده و تقریبا کلیه اهالی مشغول به کشاورزی و دامداری میباشند .كشاورزی در این مناطق هم به صورت آبی وهم به صورت دیم رایج است.[۲] در گیفان مزارع گندم , جو شبدر و باغ میوه که شامل سیب زردآلو گلابی گردو بادام انگور و . . . میباشند تامین کننده منابع غذایی اهالی بوده و مقدار زیادی نیز بصورت میوه تازه و یا خشکبار , کشمش , شیره انگور به شهرهای شیروان و بجنورد جهت عرضه در بازار ارائه میشود . لبنیات , کره , روغن حیوانی و سایر مشتقات شیر نیز در محل تولید و به تغذیه اهالی میرسد . نوعی گلابی بومی در گیفان رشد میکند که بنام نشبتی معروف است و این گلابی دارای بافتی سفت تر از سایر گلابی ها بوده , پوستی سبز دارد و گوشت آن دانه دانه است . باغات انگور گیفان دارای یکی از باکیفیت ترین محصول انگور در سطح بجنورد و خراسان شمالی محسوب میشود . برداشت انگور از تاکستان هاي اين دهستان هرسال از تقریبا اواخر شهريور ماه آغاز وتقريبا تا پايان مهر ماه ادامه پیدا میکند . انگور کشمشی گیفان یکی از بهترین نوع محصول انگور است که طرفداران بسیاری دارد . انگور کشمشی معمولا دو نوع دیده دارند . نوع ساده که اغلب طلایی رنگ است و نوع دوم ابلقی که به رنگ سرخ وسفید دیده می شود. انگور از نظر ارزش غذايي و خواص بهداشتي ، داراي فواید بسياري است. اهالی پس از برداشت محصول انگور ، بخشی از ان را به کشمش تبدیل کرده و این کار بصورت سنتی انجام میشود . [۳] در اطراف گیفان درخت ارس به مقدار زیادی موجود بوده که در ازمنه قدیم به مصرف سوخت سکنه میرسید و در حال حاضر نیز چند درخت قدیمی سرو کوهی در محوطه امامزاده گیفان وجود دارد که در شیب تپه مشرف به امامزاده به ترتیب جالب و خاصی روئیده اند .

باور ها و اعتقادات[ویرایش]

اهالی دهستان گیفان همگی مسلمان و پیرو مذهب تشیع میباشند. گیفان دارای یک امام زاده میباشد که ساختمان گنبد دار کاهگلی بسیار قدیمی در مقبره امام زاده وجود دارد که دارای تعدادی شیء قدیمی و عتیقه بوده که طی سالهای گذشته از سوی اشخاص نامعلوم به یغما رفته است . قبرستان گیفان نیز در محوطه امام زاده قراردارد و تعدادی از قبور بسیار قدیمی در ان وجود دارد . در افسانه های قدیم گیفان نقل شده که امامزداه گیفان , به همراه تعدادی از یاران وی تحت تعقیب حکومت محلی آن زمان قرار گرفته و در حال فرار بوده اند که در روی این تپه توسط عمال حکومتی آنزمان کشته شده و جسد انها در شیب تپه بهمان صورت که کشته شدند افتاده است و نقل است که در محل افتادن هر یک از یاران , یک درخت ارس روئیده که چنانچه این موضوع اگر افسانه صرف هم باشد , ترتیب روئین درختان مذکور در شیب تپه بسیار عجیب است . در گذشته اموزگارهای دینی و افراد صاحب کرامت در این دهستان دیده شده اند که در معالجه سنتی و اموزش و تاثیرات اجتماعی نقش داشته اند .

تفریحات , تنقلات بومی[ویرایش]

قره خرمن یکی از تنقلات تفریحی که مورد علاقه اهالی میباشد قره خرمن است که برای تهیه ان شاخه های تازه بوته نخود به همراه غلاف ان را بر روی آتش هیزم قرار داده تا نخود های تازه برشته شوند و اهالی دور اتش جمع شده و نخود های برشته را تناول مینمایند که بنا بر گفته اهالی بسیار لذیذ بوده و از تنقلات محبوب سکنه میباشد . روستای گیفان بعلت قرار گرفتن در دامنه کوه ، مناظر بدیع و بسیار زیبایی دارد . [۴]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ http://www.iranvillage.ir/article-2884--0-0.html
  3. http://www.atraknews.com/print.aspx?id=30333
  4. http://www.dana.ir/News/12531.html