ارس (گیاه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ارس
یک درخت اورس در شهرستان شاهرود
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: مخروطیان
رده: ناژویان
راسته: کاجیان
تیره: سرویان
سرده: Juniperus
L.

اُرِس یا هُرس یا سرو کوهی گونه‌ای سرو است که در مناطق کوهستانی می‌روید. این درخت در برابر ناملایمات طبیعی بسیار مقاوم است. این درخت در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز، از آذربایجان تا خراسان و به ویژه در کوهستانهای شرق کشور و در ارتفاعات جیرفت کرمان منطقه سربیژن به صورت عمومی و متراکم یافت می‌شود. برخی درختان ارس، مانند درخت ارس روستای ابرسیج قدمتی چند هزار ساله دارند. در شمال استان خراسان رضوی در منطقه هزار مسجد جنگلهای تحت حفاظت از درخت ارس وجود دارد. اُرِس از جمله درختان حفاظت شده به شمار می‌آید که قطع آن ممنوع است. درخت اورس در رشته کوه زاگرس هم وجود دارد.در ترکی به آن آردئج، آردئچ، آتوش و آردئش و در کردی (کرمانجی) به آن مَرخ گویند و اعراب میوه آنرا ابهل نامند.

جنگل های ارس هزار مسجد در پارک ملی تندوره درگز

جنس ارس[ویرایش]

ارس (Juniperus) سرده بزرگی مشتمل بر ۶۰ گونه‌است که به طور گسترده در نیمکرهٔ شمالی ، از مناطق سرد و قطبی مانند گرینلند ، شمال سیبری و آلاسکا تا کوههای بلند مناطق گرمسیری انتشار یافته‌است . همهٔ گونه‌های این جنس همیشه سبز ، به صورت درختانی بلند ، کوچک و یا درختچه‌ای و خزنده بوده ، دیر زیستی و عمر برخی درختان آن بسیار زیاد و حتی تا بیش از ۲۰۰۰ سال می‌رسد. به جز گونهٔ J. deppeana معمولا پوست به فلس‌های طولی از تنه جدا می‌شود. شاخه‌های پیرامونی گسترده و نا منظم هستند ، برگها فلسی و آرایش انها متقابل متلاقی و یا در چرخه‌های ۳ تایی ، در درختان جوان همیشه سوزنی یا نیشتری شکل ، ولی در درختان مسن به صورت یکی از دو نوع نامبرده و یا هر دو با هم دیده می‌شوند. معمولا دو پایه ، به ندرت تک پایه ، گلهای نر شاتونی ، به شکل تخم مرغی یا واژ تخم مرغی و بر روی شاخه‌ها ی کوتاه انتهایی و یا محوری هستند . گل آذین یا مخروط ماده به شکل کروی و از ۳ تا ۶ فلس تشکیل شده‌است در زیر بعضی و یا همهٔ انها ۱ یا ۲ تخمک وجود دارد. مخروط کروی شکل ، شفت مانن ، غیر شکوفا و در سال اول و یا دوم از رشد خود رسیده ، فلسها ۳ تا ۶ عدد ، کم و بیش گوشتی به صورت بسته و چسبیده به هم ، معمولا موقع رسیدن به رنگ آبی تیره و یا از غبار سفید رنگی پوشیده شده و خیلی صمغ دار هستند . در داخل هر مخروط ۱ تا ۱۰ دانه گرد ، تخم مرغی و یا گوشه دار با پوشش سخت و بدون بال قرار دارد. لپه ۲ یا ۴ تا ۶ عدد می‌باشد.

گونه‌های این جنس قادرند سرمای شدید و خشکی هوا را به خوبی تحمل نمایند

برخی از انواع آن:

اردوج foetidissima Juniperus

ارس Juniperus polycarpos = Juniperus excelsa

ارس چینی Juniperus chinensis

ارس چینی هرمی Juniperus chinensis L. Pyramidalis(Male)

پیرو communis Juniperus

پیرو خزنده commmunis L.ssp hemisphaerica Juniperus

ارس ژاپنی conferata Juniperus

ارس خزنده horizontalis Moench Juniperus

ارس هیبریدی Xmedia Van Melle Juniperus

چتنه oblonga Bieb Juniperus

ریسoxycedrus L.ssp oxycedrus Juniperus

مای مرز Sabina Juniperus

ارس نپال squamata D.DON ‘Meyeri‘ Juniperus

ارس ویرجینیاvirginiana Juniperus

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ارس (گیاه) موجود است.