پارانشیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پارانشیم یا پارنکیما (به انگلیسی Parenchyma) از ریشه یونانی παρέγχυμα - parenkhuma بمعنی ذات و جرم اصلی هر چیز و تنه و ماده احشایی[۱] برای شرح و توضیح جوهره و بن مایه یک ماده و یا بافت، استفاده میگردد. این واژه نه تنها در سلولهای گیاهی، بلکه در سلول و بافت جانوری و بافت زمینه هم کاربرد فراوان دارد.

در بافت جانوری[ویرایش]

پارانشیم یک ارگان (اندام) جانوری، بخش عملگر و کارای آن، محسوب میگردد و نقطه مقابل استروما میباشد چراکه استروما ساختار یک بافت پیوندی را در یک اندام تعریف میکند که بعنوان بستره پارانشیم را حمایت میکند.
در سرطان، پارانشیم همان سلولهای جهش یافته از یک ریشه و مبدا را شامل میگردد حال آنکه استروما، بافت پیوندی و سلولهای آن است که این پارانشیم را احاطه کرده است.
لازم به یادآوری است که در امبریولوژی پستانداران، سه لایه ساختاری اکتودرم(لایه خارجی)، اندودرم(لایه داخلی) و مابین این دو مزودرم قرار دارد. با توجه به این سه لایه بنیادی، پارانشیم بیشتر اندامها یا از اکتودرم(مغز و پوست از این لایه بوجود می آیند) بوده و یا از اندودرم (ششها و کبد و اعضای گوارشی از این لایه بوجود می آیند) میباشند.
پارانشیم تعداد کمی از اندامها مانند کلیه و قلب، از مزودرم تشکیل میگردد درحالیکه استرومای تمامی ارگانها از مزودرم بوجود می آیند.

  • پارانشیم چند اندام مختلف:[۲]
نام اندام پارانشیم
مغز نورون و سلول گلیال
قلب میوسیت
کلیه نفرون
کبد هپاتوسیت
پانکراس جزایر لانگرهانس و پانکراس برون ریز
طحال خمیره سفید و خمیره سرخ

در بافت گیاهی[ویرایش]

سلولهای پارانشیمی، سلولهایی با دیواره نازک و سلولزی دارند و دارای فضای بین سلولی زیاد می باشند . از نوع بافت زمینه میباشند که تنه و جسم اصلی بیشتر ساختارهای غیر چوبی (گاهی دیواره های سلولی آنها چوبی میشود) در گیاهان را شامل میگردد.بعضی از سلول های این بافت می توانند کلروپلاست داشته باشند و فتوسنتز انجام دهند که به آنها کلرانشیم می گویند ( مثل سلول های میانبرگ ) بعضی دیگر از سلول های این بافت می توانند موادی را در خود ذخیره کنند مثل بافتی از سیب زمینی که نشاسته را در خود ذخیره می کند . بعضی از سلول های بافت پارانشیم می تواند موادی را ترشح کنند . در ضمن این سلول ها دارای لان می باشند [۳]

منابع[ویرایش]

  1. واژه نامه eMedicine:معنی Parenchyma
  2. ویکیپدیا انگلیسی (جدول): Parenchyma
  3. آناتومی گیاهان: برگ