تابع مولد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در ریاضیات تابع مولد یک سری توانی است که ضرایب آن اطلاعاتی در مورد دنبالهٔ فرضی an (با اندیس‌های طبیعی) را در خود رمز می‌کنند. چند نوع تابع مولد وجود دارد. توابع مولد معمولی، توابع مولد نمایی، سری‌های لامبرت، سری‌های بل و سری دیریکله. تعریف‌ها و مثال‌هایی در زیر داده شده است. هر دنباله‌ای یک تابع مولد از هر نوع دارد.

توابع مولد اغلب به صورت یک فرم بسته مثل تابعی از یک متغیر مستقل x بیان می‌شوند. گاهی اوقات یک تابع مولد با یک مقدار خاص x مقداردهی می‌شود. به هر حال، باید توجه داشت که توابع مولد سری‌هایی توانی هستند و لازم نیست که برای همهٔ مقادیر x رفتار مشابهی داشته باشند.

محتویات

[ویرایش] تعاریف

[ویرایش] تابع مولد معمولی

تابع مولد معمولی یک دنبالهٔ an عبارتست از

G(a_n;x)=\sum_{n=0}^{\infty}a_nx^n

اگر an تابع احتمالی وزن دار از یک متغیر تصادفی گسسته باشد انگاه تابع مولد معمولی اش، تابع مولد احتمال نامیده می‌شود.

تابع مولد معمولی می‌تواند به دنباله‌هایی با اندیس‌های چند گانه تعمیم بیابند برای مثال تابع مولد دنباله یa_{m,n}(که mوn اعداد طبیعی اند) عبارتست از

G(a_{m,n};x,y)=\sum_{m,n=0}^{\infty}a_{m,n}x^my^n

[ویرایش] تابع مولد نمایی

تابع مولد نمایی دنبالهٔ an عبارتست از

EG(a_n;x)=\sum _{n=0}^{\infty} a_n \frac{x^n}{n!}.

[ویرایش] تابع مولد poisson

تابع مولد poisson دنبالهٔ an

G(a_{m,n};x,y)=\sum_{m,n=0}^{\infty}a_{m,n}x^my^n

[ویرایش] سریهای Lambert

سریهای Lambert دنبالهٔ an عبارتست از

EG(a_n;x)=\sum _{n=0}^{\infty} a_n \frac{x^n}{n!}

توجه کنید اندیس anدر سری‌های Lambert بایک شروع می‌شود (نه باصفر)

[ویرایش] سری‌های Bell

سریBell یک تابع (f(n و یک عدد اولP عبارتست از

f_p(x)=\sum_{n=0}^\infty f(p^n)x^n

[ویرایش] مثال

تابع مولد برای دنباله اعداد مربع کامل

[ویرایش] تابع مولد معمولی

G(n^2;x)=\sum_{n=0}^{\infty}n^2x^n=\frac{x(x+1)}{(1-x)^3}.

[ویرایش] تابع مولد نمایی

EG(n^2;x)=\sum _{n=0}^{\infty} \frac{n^2x^n}{n!}=x(x+1)e^x

[ویرایش] سری Bell

f_p(x)=\sum_{n=0}^\infty p^{2n}x^n=\frac{1}{1-p^2x}

[ویرایش] منابع

ویکی‌پدیا ی انگلیسس