بیماری ویروسی ابولا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بیماری ویروسی ابولا
Ebola virus disease
سال ۱۹۷۶ تصویر دو پرستار که پیش روی فردی مبتلا به بیماری ویروسی ابولا ایستاده‌اند؛ او تنها چند روز بعد به دلیل خونریزی شدید داخلی جان سپرد.
آی‌سی‌دی-۱۰ A98.4
آی‌سی‌دی-۹ 065.8
دادگان بیماری‌ها ۱۸۰۴۳
مدلاین پلاس 001339
ای‌مدیسین med/626
سمپ D019142
نگارهٔ ویروس ابولا
نگارهٔ رنگی‌شدهٔ ویروس ابولا

بیماری ویروسی ابولا (به انگلیسی: Ebola virus disease) یا تب هموراژیک ابولا (به انگلیسی: Ebola hemorrhagic fever) نوعی بیماری انسانی است که از ویروس ابولا ناشی می‌شود. نام ویروس این بیماری از یکی از رودخانه‌های کشور زئیر، که امروزه جمهوری دموکراتیک کنگو نام دارد، گرفته شده است.[۱] این بیماری برای اولین بار در کشور کنگو دیده شد. نشانه‌های این بیماری معمولاً دو روز تا سه هفته بعد از تماس با ویروس و به صورت تب، گلودرد، دردهای ماهیچه‌ای و سردرد ظاهر می‌شوند. معمولاً حالت تهوع، استفراغ و اسهال و همچنین کاهش عملکرد کبد و کلیه‌ها به دنبال این موارد می‌آیند. در این زمان، مبتلایان دچار خونریزی می‌شوند.[۲]

نخستین مورد ابتلا[ویرایش]

در سال ۱۹۷۶ محفظه‌ای آبی‌رنگ حاوی نمونه‌های خون یک راهبه بلژیکی با نامه‌ای از یک پزشک در کینشاسا به شهر آنتورپ بلژیک فرستاده شد. پژوهشگران در بلژیک در بررسی این نمونه‌های خون با ویروسی با ساختار کرم‌مانند روبه‌رو شدند که تا آن زمان مشابهی نداشت. پس از آن، با سفر به قلب منطقه‌ای که این ویروس در آنجا شایع شده بود در یافتند که خون، استفراغ و اسهال بیماران، اصلی‌ترین منشاء انتقال ویروس است و روش‌هایی همچون محدود کردن بیماران و شناسایی افرادی که با آنها در تماس بودند برای جلوگیری از گسترش بیماری تعریف شدند.[۳]

عامل این بیماری و راه تشخیص آن[ویرایش]

این ویروس از طریق تماس با خون یا مایعات بدن حیوان آلوده منتقل می‌شود[۴] (که معمولاً شامل میمون‌ها و یا خفاش‌های میوه‌خوار هستند).[۲] انتقال بیماری از طریق هوا هنوز در محیط طبیعی به ثبت نرسیده است.[۵] دانشمندان بر این باورند که خفاش‌های میوه‌خوار بدون این که مبتلا به این بیماری شوند، می‌توانند ویروس آن را با خود حمل کنند و انتقال دهند. بازماندگان مذکر تقریباً تا دو ماه این بیماری را از طریق مایع منی انتقال می‌دهند. برای تشخیص این بیماری، معمولاً ابتدا بیماری‌های دیگر با نشانه‌های مشابه، همچون مالاریا،وبا و دیگر انواع تب‌های هموراژیک ویروسی از دایرهٔ تشخیص مستثنی و حذف می‌شوند. پزشکان برای تأیید تشخیص بیماری نمونه‌های خونی را برای یافتن پادتن‌ها و RNA ویروس و یا خودِ آن آزمایش می‌کنند.[۲]

پیشگیری[ویرایش]

پیشگیری از این بیماری با کاهش گسترش آن از طریق میمون‌ها و خوک‌های آلوده به انسان صورت می‌گیرد. این کار را می‌توان با بررسی و معاینهٔ حیوانات برای یافتن موارد آلودگی انجام داد و در صورت شناسایی آنها را کُشت و جسدشان را نابود کرد. پختن گوشت به اندازهٔ مناسب و پوشیدن لباس‌های محافظتی هنگام تماس با گوشت نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد و همچنین هنگام حضور در اطراف شخص مبتلا به این بیماری می‌توان لباس‌های محافظتی پوشید و بعد دست‌ها را شست. نمونهٔ مایعات و بافت‌های بدن افراد مبتلا به این بیماری بایستی با احتیاط ویژه حمل شود.[۲]

نشانه‌ها[ویرایش]

گسترش ابولا از ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۸ در آفریقا

علائم این بیماری شامل تب، اسهال شدید و استفراغ می‌باشد. بیمار ممکن است دچار خونریزی شود.[۶]

اولین و مهمترین علامت ابولا، همان تب بالای ۳۸٫۶ درجه می‌باشدکه‌متعاقب آن، فرد مبتلا به «سردرد شدید»، «دردهای عضلانی»، «ضعف شدید»، «اسهال»، «تهوع»، «درد شکم بخصوص در ناحیه معده»، «بی اشتهایی» می‌شود و در موارد شدید و پیشرفتهٔ آن، مبتلا به خونریزی گوارشی و پوستی نیز می‌گردد.[۷]

درمان، بهبودی و همه‌گیرشناسی[ویرایش]

هیچ درمان خاصی برای این بیماری وجود ندارد؛ می‌توان برای کمک به افراد مبتلا به آن از آب‌درمانی خوراکی (نوشاندن آب‌های محتوی قند و نمک) یا مایعات وریدی استفاده کرد.[۲] این بیماری نرخ مرگ و میر بالایی دارد: اغلب باعث مرگ بین ۵۰ تا ۹۰ درصد مبتلایان می‌شود.[۲][۸] از ۴ گونه ویروسی ابولا یک گونه تنها به یک ابتلای بدون علامت منجر می‌شود و به مرگ نیز منتهی نخواهد شد.[۹] بیماری ویروسی ابولا اولین بار در سودان و جمهوری دموکراتیک کنگو شناسایی شد. این بیماری معمولاً در مناطق گرمسیری کشورهای جنوب صحرای آفریقا شیوع پیدا می‌کند.[۲] از سال ۱۹۷۶ (که اولین مورد این بیماری شناسایی گردید)، تا سال ۲۰۱۳ کمتر از ۱۰۰۰ نفر در سال مبتلا شده‌اند.[۲][۱۰] بزرگ‌ترین مورد شیوع این بیماری تاکنون مربوط به شیوع آن در غرب آفریقا در سال ۲۰۱۴ است که تاکنون ادامه داشته و مردم کشورهای گینه، سیرالئون، لیبریا و احتمالاً نیجریه به این بیماری مبتلا شده‌اند.[۱۱][۱۲] تا ماه آگوست سال ۲۰۱۴ بیش از ۱۶۰۰ مورد ابتلا به این بیماری شناسایی شده است.[۱۳] تلاش‌ها برای تهیه کردن واکسن این بیماری ادامه دارد، اگرچه تاکنون هیچ واکسنی برای آن تهیه نشده است.[۲]

درمان[ویرایش]

هیچ درمانی تا کنون (۲۰۱۵) برای بیماری ویروسی ابولا وجود ندارد. مراقبت‌های این بیماری شامل حفظ وضعیت طبیعی بدن، جلوگیری و تامین مایعات بدن، مقابله با کم آبی، مصرف داروهای ضد انعقاد خون در اوایل عفونت و جلوگیری از خونریزی، کلینیک درد، استفاده از آنتی بیوتیک و داروی ضد قارچ و کنترل سطح اکسیژن بدن و درمان عفونت‌های ثانویه.

زدمپ ، به همراه تی‌کی‌ام-ابولا یکی از دو داروی در حال بررسی، برای مقابله با ویروس ابولا از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا می‌باشد. در عین حال، این دارو هنوز مراحل آزمایش انسانی را نگذرانده است.

مدیریت بیماری[ویرایش]

پشتیبانی استاندارد

در حال حاضر درمان خاصی برای ابولا تایید نشده است. مراقبت‌های اولیه با درمان علائم بیماری و درمان آبرسانی بقا را بهبود می‌بخشد. آبرسانی از طریق دهان یا مسیر درون وریدی ممکن است. این اقدامات ممکن است شامل مدیریت درد، تهوع، تب و اضطراب باشد. محصولات خون مانند سلول‌های قرمز خون بسته بندی شده، پلاکت یا پلاسمای منجمد تازه نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند. سعی شده است که دیگر تنظیم کننده‌های انعقاد شامل هپارین باشند؛ در تلاش برای جلوگیری از انتشار انعقاد درون عروقی و فاکتورهای انعقادی برای کاهش خونریزی. داروهای آنتی مالاریا و آنتی بیوتیک اغلب قبل از تشخیص قطعی استفاده می‌شوند هرچند هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد این داروها به درمان کمک می‌کنند. تعدادی از درمان‌های تجربی درحال مطالعه است. اگر مراقبت از بیمار در بیمارستان امکان‌پذیر نیست، سازمان بهداشت جهانی دارای دستورالعمل‌هایی برای مراقبت در خانه است که نسبتاً موفق بوده است. در این مواقع استفاده از حولهٔ خیس شده در محلول ضدعفونی کننده و اعمال کردن محلول ضدعفونی کننده روی لکه‌ها هنگام رفت و آمد مردم یا بدن‌های آلوده توصیه می‌شود. همچنین شستن دست‌ها با محلول ضدعفونی کننده و پوشاندن دهان و بینی با پارچه توصیه می‌شود.

مراقبت‌های ویژه

مراقبت‌های ویژه اغلب در کشورهای توسعه یافته استفاده می‌شود. این ممکن است شامل کنترل حجم خون و کنترل تعادل الکترولیت (نمک) و همچنین درمان هرگونه عفونت‌های باکتریای که ممکن است توسعه یابند؛ باشد. دیالیز ممکن است برای نارسایی کلیه نیاز باشد و اکسیژن رسانی خارج غشاء و فرایندهای خارج غشایی ممکن است برای اختلال در عملکرد ریه استفاده شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. http://www.pezeshk.us/?p=28284
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ "Ebola virus disease Fact sheet N°103". World Health Organization. March 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 12 April 2014. 
  3. ریشه‌های یک بحران؛ چه کسی ابولا را کشف کرد؟ بی‌بی‌سی فارسی، ۱۶ آبان ۱۳۹۳
  4. «خطرابولا در غرب آفریقا: به صورت خود دست بزنید احتمالاً مبتلا می‌شوید». Shafaqna English. ۲۰۱۴-۰۹-۲۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۲۱. 
  5. "2014 Ebola Virus Disease (EVD) outbreak in West Africa". WHO. Apr 21 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 3 August 2014.  Check date values in: |date= (help)
  6. Baize S, Pannetier D, Oestereich L, et al. Emergence of Zaire ebola virus disease in Guinea — preliminary report. N Engl J Med. DOI: 10.1056/NEJMoa1404505
  7. «روایت پزشک ایرانی از تجربه ابولا در آفریقا: چگونه ابولا نگیریم؟». عصر ایران. ۲۰۱۴-۰۹-۱۳. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۲۷. 
  8. C.M. Fauquet (2005). Virus taxonomy classification and nomenclature of viruses; 8th report of the International Committee on Taxonomy of Viruses. Oxford: Elsevier/Academic Press. p. 648. ISBN 9780080575483. Archived from the original on 24 November 2014. 
  9. http://www.pezeshk.us/?p=28284
  10. "Ebola Viral Disease Outbreak — West Africa, 2014". CDC. June 27, 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 26 June 2014. 
  11. "CDC urges all US residents to avoid nonessential travel to Liberia, Guinea, and Sierra Leone because of an unprecedented outbreak of Ebola.". CDC. July 31, 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 2 August 2014. 
  12. "Outbreak of Ebola in Guinea, Liberia, and Sierra Leone". CDC. August 4, 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 5 August 2014. 
  13. "Ebola virus disease update - West Africa". WHO. Aug 4, 2014. Archived from the original on 24 November 2014. Retrieved 6 August 2014. 

منابع[ویرایش]