اوبونتو (سیستم‌عامل)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اوبونتو
Logo-ubuntu no(r)-black orange-hex.svg
Ubuntu1404.png
اوبونتو ۱۴٫۰۴ «بز کوهی بی‌باک» همراه یونیتی ۷٫۲
شرکت / توسعه‌دهنده کنونیکال ال‌تی‌دی / بنیاد اوبونتو
خانواده شبه-یونیکس
وضعیت توسعه فعال
نوع منبع نرم‌افزار آزاد و متن‌باز
تاریخ اولین انتشار ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴
آخرین نسخه پایدار ۱۳٫۱۰ / ۱۷ اکتبر ۲۰۱۳؛ ۴۰۶ روز پیش[۱]
آخرین نسخه ناپایدار گربه دم‌حلقه‌ای مشتاق بتا ۱ / ۱۴ مارس ۲۰۱۳؛ ۶۲۳ روز پیش[۲]
روش بروزرسانی APT
مدیر بسته dpkg
پلاتفرم آی‌ای-۳۲, x86-64, lpia, اسپارک, پاور پی‌سی, ARM, IA-64
نوع هسته یکپارچه (هسته لینوکس)
واسط کاربری یونیتی ۷٫۰ بر روی گنوم ۳٫۰
پروانه به طور عمده جی‌پی‌ال / به علاوهٔ مجوزهای مختلف
وب‌گاه رسمی www.ubuntu.com
وضعیت پشتیبانی جامعه مجازی فعال[۳]

اوبونتو (به انگلیسی: Ubuntu) یک توزیع گنو/لینوکس است که بر مبنای توزیع دبیان پایه‌گذاری شده‌است؛ اما با آن تفاوت دارد. نام اوبونتو از یکی از مفاهیم آفریقای جنوبی به معنی «انسانیت نسبت به دیگران» (به انگلیسی: Humanity Towards Others) گرفته شده‌است.

از ویژگی‌های بارز اوبونتو می‌توان به کاربرپسند بودن، سادگی، زیبایی، سرعت و عدم نیاز به سخت‌افزار پیچیده اشاره کرد.

این سیستم‌عامل یکی از کاربرپسندترین توزیع‌های گنو/لینوکس است و در مدت نسبتاً کوتاه عمر خود، توانسته رشد خیره‌کننده‌ای در جذب کاربران عادی داشته باشد. بر طبق آمار وب، این توزیع در بین دیگر توزیع‌های گنو/لینوکس ۵۰ تا ۷۰ درصد سهم بازار را بدست آورده‌است.[۴][۵] در ایران نیز این سیستم‌عامل کاربران زیادی را جذب کرده و جامعهٔ مجازی نسبتاً خوبی در کنار آن شکل گرفته‌است. اوبونتو دارای پشتیبانی نسبتاً خوبی از تمام زبان‌های زنده دنیا از جمله زبان فارسی است.[۶]

اوبونتو هر ۶ ماه یک بار نسخهٔ جدیدی را عرضه می‌کند. هر نسخه از اوبونتو، تا ۱۸ ماه پس از انتشار آن نسخه، پشتیبانی می‌شود. اوبونتو دارای نسخه‌هایی با پشتیبانی بلند مدت[واژه‌نامه ۱] نیز هست که به جای پشتیبانی ۱۸ ماهه، ۳ سال پشتیبانی برای نسخهٔ ویژهٔ رایانه‌های شخصی و ۵ سال پشتیبانی برای نسخه‌های سرور ارائه می‌کند.

تاریخچه و روند توسعه[ویرایش]

نام اصلی پروژه اوبونتو no-name-yet.com بود[۷] کنونیکال از آغاز پروژه به استفاده از دامنه no-name-yet.com ادامه داده‌است. اولین نسخه اوبونتو در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ عرضه شد و به عنوان یک شاخه شاخه از دبین گنو/لینوکس به طور موقت آغاز به کار کرد؛ هدف آن این بود که از کد دبین استفاده کند تا هر شش ماه یک نسخه جدید از اوبونتو را عرضه نماید.[۸] برخلاف برخی از شاخه‌های همه منظوره دیگر دبین مانند Xandros، لینسپایر و لیبرانت کنونیکال به فلسفه دبین پایبند بوده و اغلب اوقات به جای تکیه بر متن‌های بسته به عنوان مدل تجاری خود به فلسفه نرم‌افزار آزاد تکیه می‌کند.[۹]

بسته‌های اوبونتو عموماً مبتنی بر بسته‌هایی از مجموعه غیر پایدار دبین هستند. اوبونتو برای مدیریت بسته‌های نصب شده از ابزار بسته بندی پیشرفته دبین استفاده می‌کند. با این وجود بسته‌های دبین و اوبونتو لزوماً با هم سازگار نیستند. برخی از توسعه دهندگان اوبونتو مسئوول بسته‌های اصلی خود دبین نیز هستند و تغییرات اوبونتو به جای اینکه فقط در زمان عرضه اعلام شوند، به محض انجام به دبین نیز ارسال می‌شوند.[۱۰] با این وجود در آوریل ۲۰۰۵ یان موردوک بنیانگذار دبین اوبونتو را به دلیل ناسازگاری‌های بسته‌های آن و بسته‌های دبین مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت که اوبونتو از Debian Sarge بسیار فاصله گرفته‌است.[۱۱]

در حال حاضر مارک شاتلورث از طریق شرکت کنونیکال هزینه اوبونتو را پرداخت می‌کند. در ۸ ژوئیه ۲۰۰۵ کنونیکال ایجاد بنیاد اوبونتو را با سرمایه‌گذاری اولیه ۱۰ میلیون دلار آمریکا اعلام کرد. هدف از این بنیاد تضمین پشتیبانی و توسعه برای همه نسخه‌های آینده اوبونتو از ابتدای ۲۰۰۶ است و تا آن زمان این بنیاد راکد می‌ماند. شاتلورث معتقد است که در صورتی که کنونیکال کنار بکشد این بنیاد بودجه اضطراری را تامین می‌کند. برنامه‌هایی برای یک شاخه از اوبونتو با نام کد «Grumpy Groundhog» وجود دارد قرار است که این شاخه دائماً ناپایدار و آزمایشی باشد و متن برنامه را مستقیماً از کنترل اصلاح برنامه‌ها و کاربردهای مختلفی که با اوبونتو عرضه می‌شوند، بیرون بکشد. بدین ترتیب کاربران و توسعه دهندگان رده بالا می‌توانند نسخه‌های بهنگام هر یک از برنامه‌ها را بدون نیاز به ساختن بسته‌ها آزمایش کنند؛ همچنین این شاخه می‌تواند هشدارهای اولیه را درباره اشکالات ساختن بسته‌های معماری‌های مختلف ارائه نماید.[۱۲]

Edgy with apps.png

ویژگی‌ها[ویرایش]

یکی از نکات مورد توجه در پروژه اوبونتو، تأکید بر دسترسی و جهانی‌سازی است. به همین منظور این نرم‌افزار برای تمام ملیت‌ها موجود است. کار کردن با آن بسیار راحت است و حتی کاربران ناآشنا هم، به راحتی به محیط آن عادت می‌کنند.

همچنین پروژه‌ای با نام ادوبونتو وجود دارد که این سیستم‌عامل همان‌طور که از نامش هم مشخص است، برای استفاده در کلاس‌های درس و محیط‌های آموزشی مناسب است. پروژهٔ دیگری نیز از این سیستم‌عامل با نام کوبونتو طراحی شده‌است که از میزکار کی‌دی‌ای استفاده می‌نماید. خانواده اوبونتو شامل اوبونتوی رومیزی،[واژه‌نامه ۲] اوبونتو سرور، کوبونتو نِت‌بوک،[واژه‌نامه ۳] کوبونتو، ادوبونتو، گوبونتو، اوبونتو MID، اوبونتو نِت‌بوک،[واژه‌نامه ۳] ابونتو JeOS، اوبونتو Enterprise Cloud، اوبونتو استودیو، Mythbuntu، زوبونتو و لوبونتو می‌شود.

بنیاد ویکی‌مدیا، موسسه پشتیبانی کننده پروژه ویکی‌پدیا اعلام کرد که در حال مهاجرت دادن مجموعه سرورهای خود به توزیع اوبونتو است. این مهاجرت بخشی از تلاش این بنیاد برای نگهداری آسانتر ۴۰۰ سرور پروژه‌های مختلف این بنیاد (به علت حرفه‌ای بودن فدورا (نیازمند منبع)) است که پیش از این از نسخه‌های مختلف Redhat و Fedora استفاده می‌کرده‌اند.

تمرکز اوبونتو برقابلیت استفاده شامل استفاده گسترده از ابزار sudo است که به کاربران اجازه می‌دهد که وظایف مدیریتی خود را بدون ایجاد یک نشست ابر کاربر انجام دهند.[۱۳] اوبونتو به ۲۵۶ مگابایت RAM و پس از نصب برروی دیسک سخت به سه گیگابایت از فضای دیسک سخت نیاز دارد (هرچند روش‌های دیگری برای نصب و اجرای اوبونتو برروی سخت‌افزارهای با قابلیت کمتر وجود دارد).[۱۴]

اوبونتو بر اساس سیستم دسکتاپ گنوم طراحی شده که هدف از طراحی آن ارائه یک واسط آزاد، آسان و خلاقانه تر و در عین حال ارائه همه کاربردهای رومیزی جدید بوده‌است.[۱۵] علاوه بر کاربردهایی که در گنوم وجود دارد، نرم‌افزارهای بهره‌وری دیگری مانند open office.org، مرورگر وب Mozilla Firefox با اوبونتو عرضه می‌شود.

ظاهر پیش فرض واسط کاربر نسخه فعلی دارای سایه‌های قهوه‌ای و نارنجی است. اوبونتو یک بسته اختیاری به نام «تقویم اوبونتو» دارد که هر ماه یک کاغذ دیواری دسکتاپ جدید سازگار با رنگ قهوه‌ای را بارگذاری می‌نماید. در گذشته این کاغذ دیواری‌ها دارای تصاویری از انسان‌های نیمه‌عریان بودند که مورد انتقاد قرار گرفتند. این انتقادها منجر به رواج اسم‌های مستعار جدیدی مانند "Linuxxx" شد.[۱۶]

نیازمندی‌های سیستم[ویرایش]

نسخه رومیزی اوبونتو در حال حاضر از معماری‌های ایکس۸۶ ۳۲بیتی و ۶۴بیتی پشتیبانی می‌کند. پیشتیبانی غیر رسمی هم برای معماری‌های پاور پی‌سی، IA-۶۴ (ایتانیوم) و پلی‌استیشن ۳ (نکته به هر حال سونی به طور رسمی پشتیبانی برای OtherOS روی پلی‌استیشن ۳ با سفت‌افزار ۳٫۲۱ منتشر شده در ۱ آوریل ۲۰۱۰ را حذف کرده است)، وجود دارد و هم‌چنین پردازنده‌های سیار بر پایه معماری ARM (نگاه کنید (HTC HD2). یک GPU (واحد پردازش گرافیکی) پشتیبانی شده برای فعال کردن جلوه‌های بصری نیاز هست، از جمله پوسته یونیتی. در صورتی که چنین GPU در دسترس نبود رابط کاربری به نسخه دوبعدی یونیتی بر می‌گردد.

کمترین نیازمندی‌ها سرور محیط میزکار(رایانه خانگی)
CPU (ایکس ۸۶) ۳۰۰ مگاهرتز ۷۰۰ مگاهرتز
حافظه (RAM) ۱۲۸ مگابایت (۱۲۸ × ۱۰۲۴۲ بایت) ۳۸۴ مگابایت (۳۸۴ × ۱۰۲۴۲ بایت)
دیسک سخت (فضای آزاد) ۱ گیگابایت (۱ × ۱۰۰۰۳ بایت) ۵ گیگابایت (۵ × ۱۰۰۰۳ بایت)
نمایشگر ۶۴۰×۴۸۰ ۱۰۲۴×۷۶۸

آزمایش‌ها نشان می‌دهد که در میان چهار محیط میزکار اصلی لینوکس، نصب پیش‌گزیده اوبونتو دارای کمترین میزان ممکن استفاده از حافظه است وقتی که از ال‌اکس‌دی‌ئی ۰٫۵ استفاده می‌شود، با اکس‌اف‌سی‌ئی ۴٫۶ در رتبه دوم و گنوم ۲٫۲۹ در مرتبه سوم، و بالاترین میزان استفاده از رم زمانی است که از کی‌دی‌ئی ۴٫۴ استفاده می‌شود.

اوبونتو دارای نسخه‌های ویژه‌ای برای تلفن‌های هوشمند گلکسی نکسوس و نکسوس ۴ و هم‌چنین تبلت‌های نکسوس ۷ و نکسوس ۱۰ است.[۱۷]

نصب[ویرایش]

لوح فشرده اوبونتو دارای قابلیت Live CD می‌باشد، یعنی می‌توانید رایانه را از روی CD بوت کنید و پس از چند دقیقه اوبونتو بالا می‌آید بدون اینکه تغییری در سیستم ایجاد شود. اکنون می‌توانید نحوه کار سیستم‌عامل را تست کنید و اگر از آن خوشتان آمد، روی هارد نصبش کنید. برنامه نصب Ubuntu همان Debian installer است که همراه با Debian Sarge ارائه می‌شود، البته با کمی دستکاری. نصب آن بسیار شبیه به نصب Debian Sarge است و کل عملیات نصب در عرض چند دقیقه و بدون مشکل یا دشواری خاصی انجام می‌شود. کاربران تازه‌کار هم به راحتی خواهند توانست آن را نصب کنند. در Ubuntu کلمه عبوری که برای نخستین کاربر تنظیم می‌کنید، همان کلمه عبور ریشه شما خواهد بود. ضمناً شما نخواهید توانست به عنوان کاربر ریشه وارد سیستم شوید و یا از دستور su استفاده کنید. بجای su باید از دستور sudo به همراه دستوری که مایل به اجرای آن هستید، استفاده نمایید. البته پس از نصب می‌توانید در صورت تمایل و با چند تغییر کوچک با root وارد سیستم شوید.

طبقه‌بندی بسته‌ها و پشتیبانی از آن‌ها[ویرایش]

سی‌دی اوبونتو ۶٫۰۶

اوبونتو نرم‌افزارها را به چهار قسمت تقسیم می‌کند تا تفاوت‌های مجوز و سطح پشتیبانی را نشان دهد.[۱۸]

نرم‌افزارها به صورت زیر به چهار قسمت تقسیم می‌شوند:

نرم‌افزار آزاد نرم‌افزار غیرآزاد
پشتیبانی Main Restricted
عدم پشتیبانی Universe Multiverse

نرم‌افزارهای Main و Universe، نیازمندی‌های اجازه‌نامهٔ اوبونتو را برآورده می‌سازند و تقریباً با خطوط راهنمای نرم‌افزارهای آزاد دبیان مطابقت دارند.[۱۹]

در دسترس بودن نرم‌افزارهای شخص سوم[ویرایش]

نوشتار(های) وابسته: مدی‌بونتو و گت‌دب

اوبونتو یک سامانه صدور گواهینامه برای نرم‌افزار شخص سوم ایجاد کرد.[۲۰] برخی نرم‌افزار شخص سوم، توزیع محدود نمی شده است که در مولفه multiverse اوبونتو گنجانده شده است. این بسته افزودنی‌ها-محدودشده-اوبونتو علاوه بر این حاوی نرم‌افزاری است که ممکن است از نظر قانونی محدود باشد، از جمله پشتیبانی از ام‌پی‌تری و پخش دی‌وی‌دی، فونت‌های اصلی TrueType مایکروسافت، ماشین مجازی جاوا سان مایکروسیستمز، افزونه فلش پلیر ادوبی، بسیاری از کدک‌های رایچ صوتی یا تصویری، و استخراج کننده فایل فشرده، مانند آرشیوبازکن فایل‌های فشرده شده در قالب رار.
علاوه بر این، مجموعه نرم‌افزارهای شخص سوم برای خرید از طریق فروشگاه مبتنی بر وب کنونیکال،[۲۱] از جمله نرم‌افزار برای پخش دی‌وی‌دی و کدک‌های صوتی/تصویری در دسترس هستند.

انتشارها[ویرایش]

نوشتار اصلی: فهرست انتشارهای اوبونتو
نسخه اسم رمز تاریخ انتشار پشتیبانی تا
دسکتاپ سرور
۴٫۱۰ خوک زگیل‌دار ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ ۳۰ آوریل ۲۰۰۶
۵٫۰۴ جوجه‌تیغی سفید ۸ آوریل ۲۰۰۵ ۳۱ اکتبر ۲۰۰۶
۵٫۱۰ گورکن شادی‌بخش[واژه‌نامه ۴] ۱۳ اکتبر ۲۰۰۵ ۱۳ آوریل ۲۰۰۷
۶٫۰۶ (اِل‌تی‌اِس) اردک زرنگ ۱ ژوئن ۲۰۰۶ ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۷ ژوئن ۲۰۱۱
۶٫۱۰ سوسمار آبی عصبی ۲۶ اکتبر ۲۰۰۶ ۲۵ آوریل ۲۰۰۸
۷٫۰۴ آهوی چابک ۱۹ آوریل ۲۰۰۷ ۱۹ اکتبر ۲۰۰۸
۷٫۱۰ گیبون درازدست شجاع ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷ ۱۸ آوریل ۲۰۰۹
۸٫۰۴ (اِل‌تی‌اِس) حواصیل جسور ۲۴ آوریل ۲۰۰۸ ۱۲ می ۲۰۱۱ آوریل ۲۰۱۳
۸٫۱۰ بز کوهی بی‌باک ۳۰ اکتبر ۲۰۰۸ ۳۰ آوریل ۲۰۱۰
۹٫۰۴ خرگوش مغرور ۲۳ آوریل ۲۰۰۹[۲۲] ۲۳ اکتبر ۲۰۱۰
۹٫۱۰ کوآلای کارمیک ۲۹ اکتبر ۲۰۰۹ ۳۰ آوریل ۲۰۱۱
۱۰٫۰۴ (اِل‌تی‌اِس) سیاه‌گوش درخشان[واژه‌نامه ۵] ۲۹ آوریل ۲۰۱۰ آوریل ۲۰۱۳ آوریل ۲۰۱۵
۱۰٫۱۰ میمون پوزه دراز مستقل[واژه‌نامه ۶] ۱۰ اکتبر ۲۰۱۰ آوریل ۲۰۱۲
۱۱٫۰۴ ناروال چالاک[واژه‌نامه ۷] ۲۸ آوریل ۲۰۱۱ اکتبر ۲۰۱۲
۱۱٫۱۰ پلنگ راه‌راه رویایی ۱۳ اکتبر ۲۰۱۱ آوریل ۲۰۱۳
۱۲٫۰۴ (اِل‌تی‌اِس) پانگولین دقیق[واژه‌نامه ۸] ۲۶ آوریل ۲۰۱۲ آوریل ۲۰۱۷
۱۲٫۱۰ کتسل مجرد[واژه‌نامه ۹] ۱۸ اکتبر ۲۰۱۲ آوریل ۲۰۱۴
۱۳٫۰۴ گربه دم‌حلقه‌ای مشتاق[واژه‌نامه ۱۰] ۲۵ آوریل ۲۰۱۳ ژوئن ۲۰۱۴
۱۳٫۱۰ مارمولک خوشمزه[واژه‌نامه ۱۱] ۱۷ اکتبر ۲۰۱۳ ژوئیه ۲۰۱۴
رنگ معنی
قرمز دیگر پشتیبانی نمی‌شود
سبز هنوز دارای پشتیبانی است
آبی انتشارهای آینده

هر یک از نسخه‌های اوبونتو دارای یک نام رمز، تشکیل شده از یک صفت و نام یک حیوان است. شمارهٔ نسخه براساس سال و ماه عرضه به صورت «ماه. سال» هستند، مثلاً «سیاه‌گوش درخشان»[واژه‌نامه ۵] در ماه "چهارم" سال "۲۰۱۰" عرضه شد و در نتیجه نسخهٔ آن ۱۰٫۰۴ بود.

به نسخه ۶٫۰۶ عنوان پشتیبانی بلند مدت (اِل‌تی‌اِس) اطلاق شد تا نشان دهند که کنونیکال قصد دارد نسبت به نسخه‌های دیگر مدت زمان بیشتری از آن پشتیبانی نماید. برنامه این است که به مدت ۳ سال برای نسخه رومیزی و ۵ سال برای نسخه سرور بسته‌های به‌روز رسانی ارائه می‌شود و در همین مدت کنونیکال برای پشتیبانی فنی هزینه می‌کند. اوبونتو و گونه‌های آن از طریق بارگذاری آنلاین رایگان در دسترس هستند و یا هرکسی که آنها را درخواست کند سی‌دی آن از طریق سرویس " ShipIt " کنونیکال برای وی ارسال می‌شود.[۲۳] برخلاف نسخه‌های قبلی کنونیکال اعلام کرده‌است که سی‌دی‌های سوسمار آبی عصبی (به انگلیسی: Edgy Eft) رایگان نخواهد بود و برنامه ShipIt به ارسال اردک زرنگ (به انگلیسی: Dapper Drake) که قرار است پایدارتر از سی‌دی‌های سوسمار آبی عصبی باشد ادامه خواهد داد.[۲۴]

انواع[ویرایش]

ساختار درختی خانواده اوبونتو

گونه‌های رسمی اوبونتو که توسط کانونیکال وجامعه اوبونتو توسعه می‌یابد و نگهداری می‌شود و توسط کانونیکال پشتیبانی کامل می‌شود به شرح زیر است:[۲۵][۲۶]

  • اوبونتو دسکتاپ، اوبونتو دسکتاپ و یا اوبونتو رومیزی برای رایانه‌های شخصی رومیزی و لپ‌تاپ طراحی شده است (در گذشته نسخه اوبونتو نت‌بوک برای نت‌بوک‌ها و دیگر وسایل با قابلیت حمل بالا با صفحه نمایش تا ده طراحی شده بود، اما توسعه به دلیل یکپارچه شدن رابط کاربری و قابلیت‌هایش با نسخه دسکتاپ متوقف شد.). نسخه رومیزی همچنین می‌تواند با سی‌دی جایگزین (alternative) که از نصاب دبیان استفاده می‌کند و اجازه انجام نصب تخصصی برای اوبونتو را می‌دهد نصب شود. نصب تخصصی اوبونتو امکان انجام کارهای زیر را می‌دهد: راه‌اندازی استقرار خودکار، به روزرسانی اوبونتو نصب شده قدیمی بدون دسترسی به شبکه، پارتیشن‌بندی LVM و RAID، نصب روی سیستم‌های با رم کمتر از حدود ۲۵۶ مگا بایت (اگر چه توجه داشته باشید که سیستم با حافظه کم ممکن است قادر به اجرای یک محیط رومیزی کامل نباشد).[۲۷]
  • اوبونتو سرور برای استفاده در سرورها ساخته شده است.[۲۸] سی‌دی نصب سرور به کاربر اجازه می‌دهد تا اوبونتو را به طور دائم بروی یک کامپیوتر برای استفاده به عنوان یک سرور نصب کند. اوبونتو سرور رابط گرافیکی کاربر را نصب نمی‌کند.
  • اوبونتو دسکتاپ تجاری رمیکس، یک انتشار برای کاربران تجاری که با استفاده از نرم‌افزارهای سازمانی ویژه‌ای مانند ادوبی فلش، Landscape کانونیکال، اپن‌جی‌دی‌کی ۶ و وی‌ام‌ویر نمایش‌دهنده منتشر شده و برنامه‌های شبکه‌های اجتماعی و اشتراک فایل، بازی‌ها و ابزارهای مدیریت سیستم و توسعه حذف شده است. هدف این نسخه کپی برداری از سایر دیستروها سرمایه‌گذاری گرا مانند ردهت انترپرایز لینوکس نیست اما بر اساس بلاگ مارک شاتل‌ورث «آسان‌تر کردن ارزیابی دسکتاپ اوبونتو برای نیازهای خاص کاربران سازمانی.»[۲۹]
    اوبونتو تی‌وی
  • اوبونتو تی‌وی، اوبونتو تی‌وی و یا اوبونتو تلویزیون با برچسب «تلویزیونی نوع بشر» در سال ۲۰۱۲ در نمایشگاه الکترونیک مصرف کنندگان بوسیله کنویکال معرفی شد.[۳۰] اوبونتو تی‌وی برای تلویزیون‌های هوشمند ساخته شده است. اوبونتو تی‌وی دسترسی به اکثر خدمات اینترنتی معروف و جریان‌های محتوی به گوشی‌های تلفن همراه (موبایل) با سیستم‌عامل اندروید، آی‌اواس و اوبونتو را فراهم می‌کند.[۳۱]
  • اوبونتو برای اندروید، نوعی از از اوبونتو است که برای اجرا در تلفن‌های اندروید طراحی شده است. انتظار می‌رود که روی تلفن‌های متعدد لود شود.[۳۲] انتظار می‌رود اوبونتو برای اندروید در کنگره جهانی موبایل ۲۰۱۲ نشان داده شود.[۳۳]
    بوسیله Precise Pangolin (۱۲٫۰۴)، کوبونتو یک نوع از توزیع اوبونتو است که بوسیله جامعه پشتیبانی می‌شود و از فضای کاری پلاسمای کی‌دی‌ای استفاده می‌کند.

گونه‌های مختلفی از اوبونتو (یا مشتقات) بر اساس نسخه رسمی اوبونتو وجود دارد. این گونه‌های اوبونتو مجموعه‌ای از بسته‌هایی که از توزیع رسمی اوبونتو متفاوت است نصب می‌کنند.

  • ادوبونتو، یک زیر پروژه و افزونه برپایه گنوم برای اوبونتو که برای محیط‌های مدرسه و کاربران خانگی طراحی شده است.[۳۴]
  • کوبونتو، یک توزیع دستکتاپ با استفاده از محیط دسکتاپ پلاسما کی‌دی‌ای.
  • لوبونتو، یک توزیع سبک با استفاده از محیط دسکتاپ ال‌اکس‌دی‌ای
  • میتوبونتو، برای ایجاد تاتر خانگی کامپیوتری با استفاده از MythTV طراحی شده است و از محیط میزکار اکس‌اف‌سی‌ئی استفاده می‌کند.
  • اوبونتو استودیو، یک توزیع برای ویرایش حرفه‌ای ویدئو و صوت، به همراه برنامه‌های آزاد ویرایش (صوت و تصویر) و بر خلاف سی‌دی‌های زنده دیگر توزیع‌های اوبونتو بصورت یک تصویر دی‌وی‌دی (‎.iso) ارائه می‌شود.
  • زوبونتو، توزیع با محیط میزکار اکس‌اف‌سی‌ئی که برای اجرای موئرتر بروی کامپیوترهای با سخت‌افزار پایین‌تر طراحی شده است.
    کوبونتو، میت‌اوبونتو اوبونتو استودیو، زوبونتو، و گوبونتو بصورت تجاری بوسیله کنونیکال پیشتیبانی نمی‌شوند.[۳۵][۳۶]

انواع دیگر بوسیله افراد و سازمان‌های خارج از کنونیکال ایجاد و نگهداری می‌شود و پروژه‌های خودمختاری هستند که بیشتر با جامعه اوبونتو کار می‌کنند.[۲۶]

اوبونتو سرور[ویرایش]

اوبونتو همچنین سیستم‌عامل خود را در نسخهٔ سرور نیز ارائه می‌دهد. نسخهٔ اوبونتو ۱۰٫۰۴ با پشتیبانی بلند مدت (LTS) برنامه‌ریزی شده است تا بروزرسانی‌ها را تا آوریل ۲۰۱۵ دریافت کند. از ۱۲٫۰۴ پشتیبانی گونه‌های رومیزی LTS همانند نوع سرور تا ۵ سال افزایش یافته است. پشتیبانی بلند مدت شامل بروزرسانی‌هایی برای پشتیبانی از قابلیت‌های جدید آخرین سخت‌افزارهای کامپیوتری، وصله‌های امنیتی و بروزرسانی‌های در «پشتهٔ اوبونتو» (زیرساخت رایانش ابری) می‌باشد.

ابونتو ۱۰٫۰۴ نسخهٔ سرور همچنین می‌تواند روی VMware ESX Server، Oracle's VirtualBox، Citrix Systems XenServer hypervisor، و البته Kernel-based Virtual Machine اجرا شود. اوبونتو از AppArmor، ماژول امنیتی‌ای برای هستهٔ لینوکس، استفاده می‌کند که به طور پیش‌فرض روی بسته‌های مهم فعال است و فایروال به گسترهٔ سرویس‌های معمول مورد استفادهٔ سیستم‌عامل فعالیت می‌کند. مسیرهای خانگی و خصوصی نیز رمزنگاری شده‌اند. نسخهٔ ۱۰٫۰۴ سرور شامل MySQL 5.1، Tomcat 6، OpenJDK 6، Samba 3.4، Nagios 3، PHP 5.3، Python 2.6 است و فقط ۳۰ دقیقه زمان برای پیکربندی با بسیاری از سرویس‌های آن نیاز است.

اوبونتو ۱۰٫۰۴ نسخهٔ سرور دو معماری اصلی را پشتیبانی می‌کند: اینتل x86 و AMD64. نسخهٔ سرور قابلیتهایی نظیر سرویس‌های فایل/چاپ، هاستینگ وب، هاستینگ پست‌الکترونیک و غیره را فراهم می‌آورد. تفاوتهای اندکی بین اوبونتو نسخهٔ سرور و اوبونتو نسخهٔ دسکتاپ وجود دارد اگرچه هر دو از مخازن یکسانی بهره می‌گیرند. تفاوت اصلی بین دو نسخه نصب نشدن پیش‌فرض محیط پنجرهٔ ایکس در نسخهٔ سرور است، اگرچه رابط‌گرافیکی‌ها مانند گنوم/یونیتی (اوبونتو ۱۱٫۰۴)، کی‌دی‌ئی (کوبونتو ۱۱٫۰۴)، ایکس‌اف‌سی‌ئی (زوبونتو ۱۱٫۰۴) و بسیاری دیگر از رابط‌گرافیکی‌های با مصرف کم منابع مانند فلوکس‌باکس، اپن‌باکس و بلک‌باکس قابل نصب هستند. نسخه‌های کرنل نیز تفاوت دارند. نسخهٔ سرور از یک رابط کاراکتری صفحه، به جای محیط گرافیکی، برای نصب استفاده می‌کند. سی‌دی سرور همچنین گزینهٔ نصب Ubuntu enterprise cloud را دارد.

اوبونتو سرور همچنین بدون دریافت هزینه توزیع یافته است. کاربران می‌توانند انتخاب کنند برای مشاوره و پشتیبانی فنی هزینه پرداخت نمایند. تماس پشتیبانی سالانه با پشتیبانی تجاری 9x5 در ساعت در حدود ۷۵۰ دلار برای هر سرور است، و یک قرارداد با پشتیبانی 24x7 در یک سال ۱۲۰۰ دلار هزینه در بردارد.

رایانش ابری[ویرایش]

نوشتار اصلی: رایانش ابری

اوبونتو سرویس‌دهنده (به انگلیسی: server) به فناوری و منابع پیشنهاد می‌کند که یک ابر عمومی یا خصوصی ایجاد کنند. اوبونتو تجارت ابری (به انگلیسی: Enterprise Cloud) یا (UEC) قابلیت مجازی سازی، برنامه‌ها، انعطاف‌پذیری را فراهم می‌کند تا به گسترش یک ابر در اندازه یک سازمان یا تشکیلات کمک کند. آن از اوپن کَر (به انگلیسی: open core)، اوکالیپتوس (به انگلیسی: Eucalyptus)، لیب ویرت (به انگلیسی: libvirt)، کِی‌وی‌اِم (به انگلیسی: KVM) یا فناوری مجازی سازی زِن (به انگلیسی: Xen) تشکیل شده‌است.

توسعه[ویرایش]

قله توسعه دهندگان اوبونتو نسخه ۱۲٫۰۴ ال‌تی‌اس

قله توسعه دهندگان اوبونتو یا (UDS) جمعی از توسعه دهندگان نرم‌افزار است که برای تصمیم‌گیری دربارهٔ نسخه عمومی جدید اوبونتو دور هم جمع می‌شوند. در شروع یک سیکل توسعه‌ای جدید، توسعه دهندگان اوبونتو از سرتاسر جهان جمع می‌شوند تا به بررسی شکل و هدف نهایی نسخه بعدی اوبونتو کمک کنند. قله توسعه‌دهندگان اوبونتو به روی عموم باز است، اما این یک کنفرانس، نمایشگاه یا رویداد شنونده محور دیگر نیست. بلکه یک فرصت برای توسعه‌دهندگان اوبونتو (که معمولاً به صورت بر خط (به انگلیسی: online) مشارکت می‌کردند) است تا با همدیگر بر روی کارهای خاص کار کنند.

پذیرش و برخورد[ویرایش]

نصب‌شده از اول[ویرایش]

کریس کِنیون، نایب رئیس او ایی اِم (به انگلیسی: OEM) در شرکت کانونیکال گفت که به خاطر نبود ثبت نام، هر عدد تهیه شده برای استفاده اوبونتو حدسی می‌باشد. در ژون سال ۲۰۰۹ زد دی نِت (به انگلیسی: ZDNet) گزارش داد، "در سر تا سر جهان، اوبونتو با ۱۳ میلیون کاربر فعال سریعتر از هر توزیع دیگری در حال رشد است ". در پاییز ۲۰۱۱ کانونیکال برآورد کرد که اوبونتو بیش از ۲۰ میلیون کاربر در سرتاسر جهان داشته است.

در یک نظرسنجی برخط برای توزیعهای لینوکس در سال ۲۰۱۲، اوبونتو و نوع‌هایش بیش از ۵۱ درصد آرای کلی را دریافت کرد که زیر شاخه‌های لینوکس مینت کمتر از ۱۶٪ آرا را به خود نسبت دادند. شمارش مرورگرها نشان می‌دهد که اوبونتو محبوبترین توزیع لینوکس برای مشتری‌های (به انگلیسی: clients) وب می‌باشد که بین ۰٫۵ تا ۰٫۷۲ از ترافیک اینترنت را تولید می‌کند. به هر حال این اندازه‌گیری‌ها هدفی برای نمونه سازی خطا و انحراف (به انگلیسی: Bias) هستند.

محبوبیت اوبونتو در بین سرویس دهنده‌های وب به سرعت در حال افزایش است. به طوری که در ژوئیه ۲۰۱۲، اوبونتو سومین توزیع محبوب لینوکس در فروشگاهها پس از سنت‌اواس و دبیان (که اوبونتو بر پایه آن است) است. نظر به اینکه در سال ۲۰۱۲، صفحه اوبونتو در دیستروواچ دومین صفحه پر دسترس در بین صفحات توزیع‌های لینوکس آنجا، پس از صفحه لینوکس مینت است. هر چند، دیسترو واچ نشانه‌ای برای سهم فروشگاه‌ها یا کیفیت آن نمی‌باشد.

گسترش عمومی سازی در مقیاس بزرگ[ویرایش]

پذیرش‌های بحث‌برانگیز[ویرایش]

جامعه‌های محلی (لوکوها)[ویرایش]

در تلاش برای رسیدن به کاربرانی که کمتر فنی هستند، و به منظور ترویج حس جامعه در اطراف توزیع، جوامع محلی، که به عنوان بهتر "LoCos» شناخته می‌شوند، در سراسر جهان تاسیس شده‌اند. در اصل، هر کشور یک تیم LoCo تیم داشت. با این حال، در برخی مناطق، به ویژه ایالات متحده، هر ایالت یا استان می‌تواند یک تیم به پا کند. شورای LoCo تیم‌ها بر اساس تلاش خود برای کمک به توسعه و یا ارتقاء اوبونتو تصویب می‌کند.

حمایت فروشنده‌های رایانه[ویرایش]

تعدادی از فروشنده‌های رایانه، رایانه‌هایی با اوبونتو از پیش نصب شده را پیشنهاد می‌دهند، که عبارتند از: دِل (به انگلیسی: Dell) , جلیس آی تی (به انگلیسی: Gliese IT)، هِیس (به انگلیسی: Hasee)، لوتوس کامپبوترز (به انگلیسی: Lotus Computers)، اوهاوا کامپیوترز (به انگلیسی: Ohava Computers)، شرکت شارپ (به انگلیسی: Sharp)، سیستم ۷۶ (به انگلیسی: System76) و تسکو (به انگلیسی: Tesco). رایانه‌های شخصی شرکت سیستم ۷۶ منحصراً با اوبونتو عرضه می‌شوند. مشتریان شرکتهای دِل و سیستم ۷۶ قادرند تا از بین طرحهای پشتیبانی سی روزه، سه‌ماهه و یک ساله از طریق کانونیکال اوبونتو را انتخاب نمایند. رایانه‌های دِل (که اوبونتو ۱۰٫۰۴ را اجرا می‌کنند) شامل پشتیبانی بیشتری برای ویدئو گرافیک‌های شرکت اِی تی آی (به انگلیسی: ATI)، بی سیم (به انگلیسی: wireless) دِل، اثر انگشت خوانها (به انگلیسی: fingerprint)، اچ دی اِم آی (به انگلیسی: HDMIبلوتوث، پخش کننده‌های دی وی دی (استفاده کننده از LinDVD) و MP3/WMA/WMV هستند. شرکت اَسوز همچنین تعدادی اَسوز ایی پیسیز (به انگلیسی: Asus Eee PCs) را با اوبونتو از پیش نصب شده به فروش می‌رساند و اعلام کرد که انواع ایی پیسی‌های خیلی بیشتری برای سال ۲۰۱۲ اوبونتو اجرا خواهند کرد. شرکت وُدافون (به انگلیسی: vodafone) نوت بوکی برای فروشگاه جنوب آفریقا که وب بوک خوانده شد در دسترس قرار داد. شرکت دِل رایانه‌هایی از پیش بارگذاری شده با اوبونتو (در ابتدا لپ تاپهای اینسپایرِن (به انگلیسی: Inspiron) چهارده و پانزده آر) را در هند و چین به ترتیب با ۸۵۰ و ۳۵۰ فروشگاه خرده فروشی به فروش رساند.

محیط اوبونتو[ویرایش]

اوبونتو به طور پیش فرض از گنوم استفاده می‌کند. البته طرفداران کی‌دی‌ای نسخه‌ای از این توزیع را با نام کوبونتو ارائه کردند که محیط پیش‌فرض آن کی‌دی‌ای است. همچنین تعداد نرم‌افزارهای موجود در نسخه سی‌دی بسیار کم است، و برای نصب بقیه نرم‌افزارهای ارائه شده توسط اوبونتو باید از اینترنت استفاده نمایید یا نسخه دی‌وی‌دی آن را تهیه کنید.

اوبونتو و دبیان[ویرایش]

اوبونتو یک انشعاب از دبیان بوده و هدف اصلی آن ایجاد یک توزیع به‌روز و پایدار و قابل استفاده برای کاربر متوسط است. دلیل اصلی آغاز پروژهٔ اوبونتو انتقاد به روند «محافظه‌کارانه‌ی» انتقال بسته‌های نرم‌افزاری از نسخهٔ ناپایدار به نسخهٔ آزمایشی و در نهایت نسخهٔ پایدار در پروژهٔ دبیان بود. اگرچه برخی نیز استفاده از نسخهٔ آزمایشی دبیان را به جای اوبونتو یا توزیع‌های دیگر منتج از دبیان توصیه می‌کنند.

بسته‌های نرم‌افزاری اوبونتو از شاخهٔ ناپایدار دبیان برداشته شده پس از ایجاد تغییرات مختص اوبونتو و گذراندن مراحل آزمایش در نسخهٔ پایدار اوبونتو قرار می‌گیرند. به همین دلیل بسته‌های نرم‌افزاری اوبونتو عموماً جدیدتر از بسته‌های نرم‌افزاری دبیان هستند، و بسیاری از افراد بدین دلیل اوبونتو را برای استفاده روزمره انتخاب می‌کنند.

اوبونتو از پلاتفرم‌های آی‌ای-۳۲, x86-64, lpia, اسپارک, پاور پی‌سی, ARM, IA-64 پشتیبانی می‌کند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

نشان درگاه درگاه نرم‌افزار آزاد

منابع[ویرایش]

  1. «نکات انتشار اوبونتو». بازبینی‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۲. 
  2. "13.04 (Raring Ringtail) Beta 1 Released". Ubuntu Mailing Lists. 14 March 2013. Retrieved 22 March 2013. 
  3. «جامعهٔ مجازی کاربران اوبونتو (انگلیسی)». 
  4. [=linux «Operating System Version Usage»]. statowl.com. بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۱۰. 
  5. «Wikimedia Visitor Log Analysis Report - Operating Systems». Wikimedia. بازبینی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹. 
  6. «صفحهٔ زبان فارسی در پروژه اوبونتو». 
  7. Hill, Benjamin Mako ([ [26 November]] 2004). "اوبونتو به دنیا آمد". Ubuntu (A GNU/Linux Operating System): Past Present and Future. Retrieved 2006-10-18.  Check date values in: |date= (help)
  8. Shuttleworth, Mark. "پس چه برسر سازگاری دو به دو بین توزیع‌ها می‌آید؟". Edubuntu Wiki. Retrieved 2006-09-18. 
  9. «فلسفه اوبونتو». Ubuntu.com. بازبینی‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۰۶. 
  10. "اوبونتو و دبین". Ubuntu.com. Retrieved 2006-05-25. 
  11. "Hoary Hedgehog در مقابل Sarge،internetnews.com". Retrieved 2006-04-25. 
  12. "مشخصات گرامپی گراند هاگ". Ubuntu.com. Retrieved 2006-06-29. 
  13. "RootSudo". Ubuntu Wiki. Retrieved 2006-04-25. 
  14. "نکات اوبونتو ۰۶/۶: نیازمندی‌های سخت‌افزاری". Retrieved 2006-07-08. 
  15. "درباره گنوم". GNOME.org. 
  16. «Trying Today's Most Popular Linux Distribution»(انگلیسی)‎. 
  17. https://wiki.ubuntu.com/Touch/Install
  18. «مولفه‌های اوبونتو». بازبینی‌شده در ۱۶ مارس ۲۰۰۶. 
  19. «اجازه‌نامه اوبونتو». بازبینی‌شده در ۲۹ ژوئن، ۲۰۰۶. 
  20. . Canonical. http://www.ubuntu.com/partners/softwareprogramme. 
  21. . http://shop.canonical.com/index.php?cPath=19. 
  22. «Jaunty Release Schedule»(انگلیسی). بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  23. «پشتیبانی اوبونتو: سوالات متداول ShipIt». کنونیکال ال‌تی‌دی.. 
  24. «تغییرات ShipIt». بازبینی‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۶. 
  25. "Ubuntu derivatives". Canonical. Retrieved 10 September 2010. 
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ "DerivativeTeam/Derivatives". Ubuntu Wiki. Retrieved 10 September 2010. 
  27. "Ubuntu 11.04 (Natty Narwhal). Alternate install CD". Ubuntu Releases. Retrieved 2011-07-02. 
  28. "Ubuntu Server Edition". Canonical. Retrieved 10 September 2010. 
  29. "Remixing Ubuntu for the Enterprise Desktop". Retrieved 11 February 2012. 
  30. "Ubuntu TV readies for battle with Google and Apple". Retrieved 11 February 2012. 
  31. "Features and Specs". Retrieved 11 February 2012. 
  32. Noyes, Katherine (Feb 21, 2012). "Ubuntu for Android Will Bring the Desktop to Your Phone | PCWorld Business Center". Pcworld.com. Retrieved 2012-02-23. 
  33. «. "Blog Archive» Ubuntu in your pocket". Mark Shuttleworth. Retrieved 2012-02-23. 
  34. "About Edubuntu". Retrieved 10 September 2010. 
  35. "Ubuntu Releases". Canonical. Retrieved 13 September 2010. 
  36. "Ubuntu Mailing List". Canonical. Retrieved 6 February 2012. 

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. Long Term Support مخفف LTS
  2. Desktop
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Netbook
  4. Breezy Badger
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Lucid Lynx
  6. Maverick Meerkat
  7. Natty Narwhal
  8. Lucid Lynx
  9. Quantal Quetzal
  10. Raring Ringtail
  11. saucy salamander

کتاب‌شناسی[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد اوبونتو اطلاعات بیشتری بیابید.


Search Wikibooks در میان کتاب‌ها از ویکی‌کتاب
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار