تنوشتیتلان

مدل تنوشتیتلان "Tenochtitlan"، در موزه ملی مردم شناسی در مکزیک .

تنوشتیتلان (به اسپانیایی: Tenochtitlán)، (به زبان نهواتل: Meshíhco Tenochtitlan) برگردان به فارسی : "Mexihtl" برگرفته از نام یکی از خدا های آزتک = (Huitzilopochtli) هویتزیلپوچتلی، / "co" مکانی / "tetl" = سنگ / nochtli = گلابی خاردار کاکتوس (میوه کاکتوس) / Tlan = محل ، شهری است که در سال ۱۳۲۵ میلادی (۷۰۳ خورشیدی) بنیاد شده، و در قرن ۱۵ میلادی پایتخت امپراتوری مشیکا (آزتک) بود و نام مکزیکوسیتی در زمان آزتک‌ها بود، پیش از اینکه اسپانیای ها در سال ۱۵۲۱ میلادی این شهر را با شکست آزتک ها در دست خود بگیرند و ویران کنند. آزتک‌ها قومی از سرخ‌پوستان بومی آمریکا (مکزیک) هستند.

شهر تنوشتیتلان در زمان ورود اسپانیایی‌ها یعنی در حدود سال ۱۵۰۰ میلادی ۲۰۰ هزار نفر جمعیت داشت و بنابر این یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جهان بود.

پیشینه

مجسمه بزرگداشت بنیاد تنوشتیتلان "Tenochtitlan"، در کنار سالن شهر مکزیکو سیتی.

قسمت بازمانده از شهر تنوشتیتلان (تمپلو مایور) امروزه در مرکز شهر مکزیکو سیتی.

پیشینه بنیاد این شهر، یک واقعیت است که با افسانه آمیخته شده است. در مذهب و تمدن آزتک ها، این قبیله در انتظار به پیش آمدن یک پیشگویی باستانی بودند که قبیلهای سرگردان در آن زمان به دنبال آن بودند، این پیشگویی از محل مورد نظر برای بنیاد یک شهر بزرگ که باید به دست آنان ساخته شد سخن می گفت. در جایی که یک عقاب در حال خوردن یک مار، بالای یک کاکتوس نشسته باشد. امروزه نماد این پیشگویی نشان ملی کشور مکزیک است.

این پیشگویی چنین می گفت:

بروید و ببینید کاکتوس وحشی را: و در آنجا خواهید دید ساکت عقاب را که بر رویی آن قد علم کرده است. آنجا غذا می خورد ، آنجا پرهایش را شانه می کند، و با آن قلب شما خوشحال خواهد شد: آنجا قلب کوپیل "Copil" است که شما در آبهایی که می پیچند و می پیچند پرتابش کردید!، آنجا آمده و افتاده، و در میان سنگ ها، در غارها که میان نی ها و جگن ها هستند، از قلب کوپیل "Copil" یک کاکتوس وحشی جوانه زده، آنجا خواهیم بود و آنجا پادشاهی خواهیم کرد! آنجا صبر خواهیم کرد و همه نوع از مردم را پیدا خواهیم کرد. سینه های ما، سر های ما، پیکان های ما، سپرهای ما، آنجاست که نشانشان خواهیم داد: آنجاست که همه آنان که در اطراف ما هستند فتح میکنیم! اینجا خواهد بود، پایدار شهر ما تنوشتیتلان! آنجایی که عقاب فریاد می کشد، بالهایاش را باز می کند؛ آنجا که او غذا می خورد و آنجا که ماهی ها پرواز میکنند، آنجا که مارها عرصه می کنند و سوت می زنند! این مکزیک تنوشتیتلان خواهد بود، و بسیار چیزهای دیگری اتفاق خواهند افتاد.

فرهنگ پر رونق و توسعه در این شهر به راه افتاد و تمدن آزتک ها بر قبیله های دیگر در سراسر مکزیک تسلط پیدا کردند. جزیره ای کوچکی که تنوشتیتلان در آن بنیاد شده بود هر روز بزرگ تر و بزرگ تر می شد تا اینکه، تبدیل به بزرگترین و قدرتمند ترین شهر در آمریکای میانه شد. مسیرهای تجاری که کالاها را از خلیج مکزیک به این مکان می آوردند، همچنین از اقیانوس آرام و حتا به نظر میرسد از امپراتوری اینکا بر پا شده بودند.

کنکیستادور اسپانیایی، ارنان کورتس در تاریخ ۸ نوامبر ۱۵۱۹ میلادی (۱۶ آبان ۸۹۸ خورشیدی)، وارد تنوشتیتلان شد. در آن زمان اعتقاد بر این بوده است که این شهر یکی از بزرگترین در جهان بوده، در مقایسه با اروپا، تنها پاریس، ونیز و قسطنطنیه بزرگتر از تنوشتیتلان بودند. در نامه ای به پادشاه اسپانیا، کورتس نوشته است که تنوشتیتلان به اندازهٔ سبیا و یا کوردوبا بزرگ بود است.

پس از اینکه این شهر به دست کورتس افتاد کم کم دست به کارگردانی نابودی سیستماتیک و صاف کردن این شهر دست زد، سپس بازسازی آن با وجود مخالفت با یک منطقه مرکزی که برای استفاده اسپانیایی ها تعیین شده بود.

امروزه این باور وجود دارد که جمیعت تنوشتیتلان بیش از ۲۰۰،۰۰۰ نفر بوده است، در نظر سنجیهای علمی پیرامون شهرهای آمریکای میانه گفته میشود که در این شهر ۲۱۲،۵۰۰ نفر زندگی می کردند. هرچند یاادکردهای دیگری وجود دارد که این جمیعت را ۳۵۰،۰۰۰ نفر ارزیابی می کنند.

بازسازی بازار در تنوشتیتلان "Tenochtitlan"، موزه ملی مردم شناسی در مکزیک .

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تنوشتیتلان موجود است.