بومی‌های مکزیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نقشه نشانگر پراکندگی اقوام و زبان های بومی مکزیک که بیش از 100٬000 نفر گویشور دارند.

بومی‌های مکزیک یا سرخپوستان مکزیک به آن‌دسته از اقوام ساکن کشور مکزیک گفته می شود که از دوران پیشاکلمبی و پیش از ورود سفیدپوستان به قاره آمریکا در حدود کشور مکزیک بسر می برده‌اند.این بومیان که قدیمی ترین ساکنان کشور مکزیک بشمار می روند حدود ۱۰٫۱ میلیون نفر جمعیت داشته که ۹٫۸٪ کل جمعیت کشور مکزیک را نیز در بر می گیرند.بومیان مکزیک به زبانهای بومی قاره آمریکا سخن می گویند.بیش از ۶۲ زبان و لهجه بومی امروزه در کشور مکزیک رواج دارد که بسیاری از آنها امروزه به نفع اسپانیایی که زبان رسمی بشمار می رود درحال عقب نشینی هستند.در سالهای اخیر کوشش های زیادی برای کند کردن سرعت این امر انجام شده است.در قانون اساسی کشور مکزیک امتیازات ویژه ای برای بومیان اصلی این کشور در نظر گرفته شده است و به نوعی از استقلال فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برخوردارند.تمامی ۶۲ زبان بومی در کشور مکزیک نیز بعنوان زبان های ملی مکزیک شناخته شده اند.شمار گویشوران بومی در کشور مکزیک در حدود۵٫۴ کل جمعیت می باشد که این نشان میدهد حدد نیمی از سرخپوستان مکزیک امروزه اسپانیایی زبان شده اند.دین سرخپوستان مکزیک مسیحی کاتولیک است اما در میان برخی جوامع بدوی و بومی سرخپوستی عقاید سنتی آزتکی و باورهای مایایی نیز رواج دارد.

اقوام و زبان‌های بومی مکزیک با جمعیت بیش از صدهزار تن[ویرایش]

سرخپوستان مکزیک
گروه قومی (نام محلی) جمعیت گویشوران¹
زبان ناهواتل (Nawatlaka) 2،445،969 1،659،029
مایاها (Maya’wiinik) 2،475،575 892،723
زاپوتک (Binizaa) 777،253 505،992
میکستک (Tu'un savi) 726،601 510،801
اوتومی‌ها (Hñähñü) 646،875 327،319
توتوناک (Tachiwin) 411،266 271،847
Tzotzil (Batzil k'op) 406،962 356،349
تزلتال (K'op o winik atel) 384،074 336،448
مازاهوآ (Hñatho) 326،660 151،897
مازاتکو (Ha shuta enima) 305،836 246،198
هواستک‌ها (Téenek) 296،447 173،233
چوئول (Winik) 220،978 189،599
چینانتک (Tsa jujmí) 201،201 152،711
پورپچا (P'urhépecha) 202،884 136،388
میخه (Ayüükjä'äy) 168،935 135،316
تلاپان‌ها (Me'phaa) 140،254 119،497
تاراهومارا (Rarámuri) 121،835 87،721
Source: CDI (2000) [۱]

منابع[ویرایش]