گاو (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گاو
TheCow1969Cover.jpg
پوستر فیلم گاو
کارگردان داریوش مهرجویی
فیلمنامه‌نویس داریوش مهرجویی
غلامحسین ساعدی
داستان براساس قصه گاو از کتاب عزاداران بیل اثر غلامحسین ساعدی
بازیگران عزت الله انتظامی
علی نصیریان
جعفر والی
جمشید مشایخی
فیروز بهجت‌محمدی
عزت‌الله رمضانی‌فر
پرویز فنی‌زاده
محمود دولت‌آبادی
مهین شهابی
عصمت صفوی
موسیقی هرمز فرهت
فیلم‌برداری فریدون قوانلو
تدوین زری خلج
توزیع‌کننده وزارت فرهنگ و هنر
مدت زمان
۱۰۴ دقیقه
کشور پرچم ایران ایران
زبان فارسی
صحنه‌ای از فیلم

گاو فیلمی ایرانی به کارگردانی داریوش مهرجویی است که در سال ۱۳۴۸ ساخته شد. عزت الله انتظامی، جمشید مشایخی، پرویز فنی‌زاده و علی نصیریان بازیگران اصلی فیلم هستند. گاو جز اولین فیلم‌های ایرانی بود که در سینمای غرب و اروپا مورد توجه و تحسین قرار گرفت. گاو جایزه فیپرشی جشنواره فیلم ونیز ۱۹۷۱ را به دست آورد. فیلم گاو بر اساس داستان عزاداران بیل اثر غلامحسین ساعدی ساخته شده‌است. گاو نخستین بار در سال ۱۹۷۱ در جشنواره فیلم ونیز، بدون زیرنویس انگلیسی روی پرده رفت و همچنین در جشنواره‌های کن، برلین، مسکو، لندن، لس‌آنجلس و دیگر جشنواره‌ها به نمایش درآمده‌است. در سال‌های بعد نیز گاو با نسخه ترمیم شده در جشنواره ایل چینما ریترواتو ایتالیا، موزه فیلم اتریش و سینما رُفله فرانسه به نمایش گذاشته شد.[۱] در رأی‌گیری منتقدان سینمای ایران در سال‌های ۱۳۵۱ و ۱۳۶۷ و ۱۳۷۸ گاو، به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران برگزیده شد.[۲]

خلاصه داستان[ویرایش]

همه امید زندگی مش حسن به تنها گاوی است که در طویله اش دارد و از وجود آن علاوه بر امرار معاش خانواده خود، افراد روستا را نیز بهره‌مند می‌سازد. همه این مسائل باعث شده است که مش حسن دلبستگی خاصی به این گاو داشته باشد. اما روزی که مش حسن به شهر رفته، گاو به علت نامشخصی می‌میرد و افراد روستا با موافقت همسر مش حسن نعش گاو را در چاه روستا می‌اندازند و پس از بازگشت مش حسن وانمود می‌کنند که گاو گریخته است ولی او باور نمی‌کند و اعتقاد دارد گاو را اهالی روستا به قتل رسانده‌اند. از آن پس حالش دگرگون می‌شود و خود را گاو می‌پندارد. کوشش و پند و نصیحت بزرگان و ریش سفیدان روستا، چاره ساز نمی‌شود و سرانجام کدخدا و مش اسلام تصمیم می‌گیرند او را برای مداوا به شهر ببرند؛ ولی در میانه راه مش حسن می‌گریزد و در دره‌ای سقوط می‌کند و به سرنوشت گاوش دچار می‌شود.

جریان‌سازی و نظرها[ویرایش]

  • گاو جزو یکی از چند فیلم موج نو سینمای ایران است.
  • احسان نراقی گزارش می‌کند که محمدرضا پهلوی شخصاً فیلم گاو را دید و پیام آنرا نیز دریافت.[۳]
  • روح‌الله خمینی نیز گاو را نمونه یک فیلم آموزنده و فرهنگی دانست.[۴][۵] تام میلن در ابزرور نوشت: «فیلم ایرانی گاو را فیلمی پخته، هوشیارانه و سرشار از زیبایی یافتم.»
  • هوشنگ کاووسی منتقد سینما، در نقدی که بر این فیلم نوشت، از آن به عنوان فیلمی «در یک قدمی یک شاهکار» یاد کرد.
  • جووانی رابونی منتقد روزنامه اوونیر نیز گاو را کشف دوباره ایران نامید که با وجود نداشتن بروشور و زیرنویس درباره‌اش نوشت: «فیلمبرداری خوب، نورپردازی آگاهانه و میزانسن‌های دقیق همه و همه می‌توانستند تم احساسی و گاه به شدت فلسفی فیلم را القا کنند.»
  • لوموند در مقاله‌ای بعد از موفقیت فیلم گاو در جشنواره فیلم ونیز نوشت: «جشنواره ونیز به معرفی ایران می‌پردازد. صدای سینمای ایران برای نخستین بار به گوش می‌رسد و همراه با آن صدای کارگردان فیلم داریوش مهرجویی که سبکی تمام و کمال دارد، به طوری که آثار کورو ساوای ژاپنی و ساتیاچیت‌رای هندی را کم‌رنگ می‌کند.»[۶]
  • این فیلم مورد استقبال لوکینو ویسکونتی، ویتوریا دسیکا و فدریکو فلینی نیز قرار گرفت.

جوایز[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. نمایش فیلم‌های ایرانی در بزرگ‌ترین جشنواره آثار کلاسیک جهان
  2. قره‌شیخلو ۳۸۴
  3. اقبال ناممکن. احسان نراقی، نشر علم. ۱۳۸۲ تهران (ISBN 964-405-244-7)
  4. حرف‌های داریوش مهرجویی درباره امام خمینی (ره)؛ امام دلیل وجودی سینما را مشخص کرد
  5. سید روح‌الله خمینی: «من غالباً فیلم‌هایی که خود ایرانی‌ها درست می‌کنند، به نظر بهتر از دیگران است، مثلاً فیلم گاو آموزنده بود.» -صحیفهٔ نور، ج۹، ص۲۶۵.
  6. لوموند: مهرجویی بالاتر ازکوراساوا و ساتیا جیت‌رای

پیوند به بیرون[ویرایش]