پرش به محتوا

شهرستان قزوین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شهرستان قزوین
موقعیت در استان
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانقزوین
مرکز شهرستانقزوین
سایر شهرهااقبالیه، محمودآباد نمونه، معلم کلایه، کوهین، رازمیان و سیردان
بخش‌هامرکزی، طارم سفلی، رودبار الموت غربی، کوهین و رودبار الموت شرقی
سال تأسیس۱۳۱۶ خورشیدی
اداره
فرماندارسیاوش طاهرخانی
حوزهٔ انتخابیهقزوین، آبیک و البرز
مردم
جمعیت۵۹۶٬۹۳۲ نفر (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت۱۰۷ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۵٬۵۷۲ کیلومتر مربع
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۸
وبگاهفرمانداری قزوین

شهرستان قزوین یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است. مرکز این شهرستان، شهر قزوین است.[۱]

موقعیت جغرافیایی

[ویرایش]

شهرستان قزوین از شمال با شهرستان‌های رودسر، سیاهکل و رودبار استان گیلان، از شمال شرق با شهرستان‌های رامسر و تنکابن استان مازندران، از شرق با شهرستان‌های طالقان و آبیک استان البرز، از جنوب شرق با شهرستان البرز، از جنوب با شهرستان‌های بوئین‌زهرا و تاکستان، از غرب با شهرستان‌های ابهر، خرمدره و سلطانیه استان زنجان و از شمال غرب با شهرستان طارم استان زنجان و شهرستان رودبار استان گیلان همسایه است.

زبان

[ویرایش]

زبان رایج در بین مردم شهر قزوین فارسی با لهجه قزوینی است.[۲][۳][۴] به گونه‌ای که ساکنان محله‌های شرقی، جنوبی و مرکزی قزوین که کمتر با صفویان در ارتباط بودند، به زبان فارسی سخن می‌گویند.[۵]

زبان‌های ترکی آذربایجانی[۶] و تاتی نیز در بین مردم این شهر رواج دارد. به طوری که ساکنان محله‌هایی که با صفویان در ارتباط بوده‌اند به زبان ترکی آذربایجانی سخن می‌گویند.[۷][۳] همچنین این منطقه، اصلی‌ترین سکونتگاه تات‌های ایران است.[۵] زبان‌های دیگری مثل مراغی، کردی، لری، گیلکی و رمانلویی نیز در این شهرستان تکلم می‌شود.[۳][۸][۴]

برخلاف شهر قزوین که زبان اکثریت ساکنان آن فارسی است، ساکنان بیشتر روستاهای شهرستان قزوین به زبان ترکی آذربایجانی[۹]و زبان تاتی سخن می‌گویند.[۳][۴]

تقسیمات کشوری

[ویرایش]

شهرستان قزوین دارای ۵ بخش، ۱۴ دهستان و ۷ شهر به نام‌های زیر است:

شهرستان قزوین

[ویرایش]
نام بخش مرکز بخش جمعیت بخش ۱۳۹۵ نام دهستان مرکز دهستان جمعیت دهستان ۱۳۹۵ شهر جمعیت شهر ۱۳۹۵
مرکزی قزوین ۵۱۷٬۹۵۲ نفر اقبال غربی نظام‌آباد ۲۷٬۷۹۶ نفر قزوین

اقبالیه

محمودآباد نمونه

۴۰۲٬۷۴۸ نفر

۵۵٬۰۶۶ نفر

۲۱٬۹۸۲ نفر

اقبال شرقی کورانه ۱۰٬۳۶۰ نفر
طارم سفلی سیردان ۲۵٬۱۶۰ نفر خندان سیاه‌پوش ۱۲٬۰۳ نفر

سیردان

۸۰۵ نفر
کوهگیر کوهگیر سفلی ۴٬۵۴۷ نفر
نیارک نیارک ۴٬۲۴۸ نفر
چوقور حصار ۳٬۵۴۷ نفر
رودبار الموت غربی رازمیان ۲۰٬۸۹۶ نفر رودبار محمد زمانی رجائی‌دشت ۹٬۳۵۵ نفر رازمیان ۱٬۲۵۳ نفر
رودبار شهرستان بهرام‌آباد ۷٬۵۸۴ نفر
دستجرد دستجرد سفلی ۲٬۷۰۴ نفر
کوهین کوهین ۱۹٬۲۲۲ نفر ایلات قاقازان شرقی آقابابا ۱۰٬۶۵۰ نفر کوهین ۱٬۴۱۱ نفر
ایلات قاقازان غربی کوهین ۷٬۱۶۵ نفر
رودبار الموت شرقی معلم‌کلایه ۱۳٬۷۰۱ نفر الموت بالا مینودشت ۵٬۰۶۷ نفر معلم‌کلایه ۲٬۲۲۳ نفر
الموت پایین زوارک ۳٬۲۴۱ نفر
معلم کلایه معلم‌کلایه ۳٬۱۷۰ نفر

جمعیت

[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان قزوین برابر با ۵۹۶٬۹۳۲ نفر بوده است.[۱۰]

منابع

[ویرایش]
  1. سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران (۲۰۲۵-۱۰-۲۶). «قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران مصوب ۱۳۱۶/۰۸/۱۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی». Qavanin.ir.
  2. وزارت آموزش پرورش اداره کل استان قزوین بایگانی‌شده در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine http://www.gozinesh.medu.ir/portal/home.php?ocode=100069834&block=assistant-council بایگانی‌شده در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine
  3. 1 2 3 4 «شهرستان قزوین». صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷.
  4. 1 2 3 «قزوین». علمینه. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷.
  5. 1 2 «اقوام و زبان در استان قزوین». سیتی‌پدیا. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷.
  6. «دانشگاه تهران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ مارس ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰.
  7. «ایران‌نما». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰.
  8. «سیمای استان قزوین». وزارت جهاد کشاورزی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۷.
  9. «فرمانداری شهرستان قزوین». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰.
  10. «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۰۷.