پیروز دوم

پیروز دوم
شاهنشاه ایران و انیران
سلطنت	حدود ۶۳۰ میلادی
پیشین	بوران‌دخت
جانشین	آزرمی‌دخت
زاده	میشان
پدر	مهران گشنسپ
مادر	چهار بخت دختر «یزدان داد»

پیروز دوم (به پارسی میانه: 𐭯𐭩𐭫𐭥𐭰؛ نویسه‌گردانی به انگلیسی: pērōz؛ نویسه‌گردانی به فارسی: پیروئوزَت) یا گشنسپ یا گشسب بنده یا جشنسده، حدوداً در سال ۶۳۰ میلادی، بعد از بوران‌دخت و قبل از آزرمی‌دخت به مدت کوتاهی به پادشاهی ایرانشهر انتخاب شد. اما او هم نتوانست کاری از پیش ببرد و هرج‌ومرج، روز به روز زیادتر می‌شد و خزانه مملکت تهی شده بود و مردم در فقر و بدبختی به سر می‌بردند، از این رو او هم در سال ۶۳۱ از پادشاهی کناره گرفت.

طبری نوشته است که وی ساکن میسان بود و پدر پیروز، مهران جشنس نام داشت و مادر وی دختر یزداندار، پسر خسرو پرویز بوده است.

پیروز سری بزرگ داشت و چون تاج نهاد گفت، این تاج چه تنگ است و بزرگان این سخن را بفال بد گرفتند و پس از چند روز او را بکشتند.

بلعمی پیروز را یکی از نوادگان خسرو انوشیروان دانسته است: پس کس دیگر طلب کردند و مردی یافتند، از فرزندان انوشیروان نام او فیروز بن مهران بود و مادرش مهان دخت بود، دختر یزداد بن انوشیروان.

اختلاف در منابع

در کتاب آناهیتای پورداوود پس از پوراندخت از شاهی به نام جشسنده یا گشسب‌بنده نام برده شده است

حسن پیرنیا در کتاب تاریخ باستانی ایران ، شاهی گشناسببرده یا گشسب بنده را پیش از آزرمیدخت و پیروز دوم را سومین شاه پس از آزرمیدخت میداند.او در فهرست شاهان ساسانی ،پس از پوران و پیشتر از آزرمیدخت از گُشناسب‌بَردَه برادر خسرو سوم ، نوه هرمز چهارم نام برده و پس از او آزرمیدخت به پادشاهی رسیده و پس از آزرمیدخت نخست هرمز پنجم سپس خسرو چهارم و سپس شاهی دیگر به نام پیروز دوم آمده که به باور او با گشناسب‌برده یا گشسب‌بنده یکی نیست .

مسعودی نیز در مروج الذهب از او با نام فيروز جشنسده (از گشنسپ) یاد کرده و شاهی اش را پیش از آزرمی دخت دانسته.

منابع

• کریستن سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان، ترجمهٔ رشید یاسمی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۷
• بلعمی، ابوعلی محمد بن محمد. تاریخ بلعمی، ترجمهٔ تاریخ طبری. جلد دوم. تهران: کتابفروشی زوار، ۱۳۵۳
• طبری، محمد بن حریر. تاریخ طبری جلّد دوِم. ترجمه ابولقاسم پاینده، چاپ دوم. تهران: انتشارات اساطیر، ۱۳۶۲
• پورداوود، ابراهیم (۱۳۴۳). آناهیتا، پنجاه گفتار پورداوود. تهران: مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• پیرنیا، حسن (۱۳۶۲). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• نژاد اکبری مهربان، مریم (۱۳۸۶). شاهنشاهی ساسانیان. تهران: انتشارات کتاب پارسه. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۰۲۶-۳۰-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

پیروز دوم خاندان ساسان زادهٔ: ؟م درگذشتهٔ: ؟م
عنوان سلطنتی
پیشین: بوران‌دخت	شاهنشاه ایران‌شهر (مدت بسیار کوتاه) حدود ۶۳۰ م	پسین: آزرمی‌دخت