پنج جنبه بزرگ شخصیت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پنج عامل بزرگ شخصیت)

در روان‌شناسی، مدل پنج عاملی شخصیت (به انگلیسی: Five-Factor Model or FFM) یک آزمون تجربی برای اندازه‌گیری متغیرهای شخصیت است. بر اساس این مدل، شخصیت از پنج بعد اصلی تشکیل شده‌است که عبارتند از: روان‌رنجوری، برون‌گرایی، سازگاری، استقبال از تجربه و وظیفه‌شناسی.

پال کاستا جونیور به همراه رابرت آر. مک‌کری در دهه ۸۰ میلادی آزمونی با نام NEO-I (علامت اختصاری برای Neuroticism-Extraversion-Openness Inventory) را ابداع کردند که سه عامل از پنج عامل بزرگ شخصیت را می‌سنجید. سپس در ۱۹۸۵ میلادی، با اضافه کردن دو عامل دیگر، تست (NEO Personality Inventory (NEO PI را برای سنجش پنج عاملی شخصیت منتشر کردند. ویرایش نهایی این تست در ۱۹۹۰ منتشر شد که امروزه Revised NEO Personality Inventory یا NEO PI-R نامیده می‌شود. انبوه تحقیقات بعدی در مجموع نشانگر آن بود که این پنج عامل به اندازه کافی گسترده و کارا بود.[۱]

کاربرد تست پنج عاملی[ویرایش]

این تست در زمینه ازدواج و تشخیص اختلالات روانشناسی کاربرد دارد با بررسی تست پنج عاملی می‌توان موارد مهمی را در مورد روان خود بفهمید. در واقع در تست نئو، پنج جنبه بزرگ شخصیت شخصیت سنجیده میشود.

روان رنجورخویی (پایداری یا بی ثباتی هیجانی) (N)[ویرایش]

پایداری و بی ثباتی هیجانی در افراد، یکی که از عوامل تاثیرگذار بر شخصیت آن ها می باشد. به همین دلیل اولین عاملی که در تست پنج عاملی به آن پرداخته می‌شود همین موضوع است. این عامل خود ۶ زیر مجموعه دارد:

این عامل میزان نگرانی را در هر فرد نشان می‌دهد که آیا همیشه مضطرب اند یا آرامش خیال دارند.

تجربه متعدد خشم و میزان خشمگین شدن عامل اصلی در این مورد می‌باشد

افرادی که به راحتی احساس تنهایی می‌کنند و غم و اندوه وجودشان را فرا می‌گیرد از این دسته هستند

دست‌پاچه بودن و احساس شرم از دیگران

واکنش در برابر رفتار دیگران چگونه است

  • آسیب‌پذیری به استرس

کاهش توانایی‌ها در برابر شرایط پراسترس

برونگرایی (E)[ویرایش]

تشخیص برون گرا بودن یا درون گرا بودن افراد می تواند به شناخت شخصیت افراد کمک کند. در واقع به افرادی که به راحتی با محیط پیرامون خود و اطرافیان خود ارتباط برقرار می کنند، برون گرا گفته می شود. افراد برون گرا به راحتی در اجتماعات شرکت می کنند و به راحتی می توانند با افراد مختلف مشغول به کار شوند. اما افراد درون گرا برخلاف افراد برون گرا، به راحتی نمی توانند وارد اجتماع شوند و تمایل چندانی به ارتباط با اطرافیان ندارند. این عامل زیر 6 زیر مجموعه دارد:

  • صمیمیت
  • جمع گرایی
  • قاطعیت
  • فعالیت
  • هیجان خواهی
  • هیجان مثبت

گشودگی (O)[ویرایش]

  • تخیل
  • زیباپسندی
  • احساسات
  • اعمال
  • عقاید
  • ارزش‌ها

توافق (A)[ویرایش]

  • اعتماد
  • رک گویی
  • نوع دوستی
  • همراهی
  • تواضع
  • دل رحمی

وجدانی بودن (C)[ویرایش]

  • کفایت
  • نظم و ترتیب
  • وظیفه‌شناسی
  • تلاش برای موفقیت
  • خویشتنداری
  • احتیاط در تصمیم‌گیری

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Revised NEO Personality Inventory". Wikipedia (به انگلیسی). 2018-12-23.