ویکی‌پدیا:الفبای آوانگاری بین‌المللی برای ترکی استانبولی، آذری و ترکمنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

جدول‌های زیر نحوهٔ نمایش تلفظ‌های زیرمجوعه‌های زبان‌های اغوز یعنی زبان‌های ترکی استانبولی، ترکی آذری، و ترکمنی را در ویکی‌پدیا با استفاده از الفبای آوانگاری بین‌المللی نشان می‌دهد.

برای اطلاعات تکمیلی و دقیق‌تر از آواهای این زبان‌ها به مقالات واج‌شناسی ترکی استانبولی و واج‌شناسی ترکی آذربایجانی مراجعه کنید.

همخوان‌ها
الفبای آوانگاری بین‌المللی حرف معادل انگلیسی
ترکیه جمهوری آذربایجان ترکمنستان
b b about
d d ado
d͡ʒ c (Turkish/Azeri), j (Turkmen) dodge
f ɸ f food
ɡ g (Turkish/Turkmen), q (Azeri) [۱] ago
ɟ g[۱] gear
ɣ ʁ ğ (Turkish/Azeri)[۲], g (Turkmen) [۲]
j
β
h [۳] h home
j y (Turkish/Azeri), ý (Turkmen) yet
k q k skill; (Turkmen) k in the throat
c [۴] k k[۱] ski
l l lâle 'tulip'[۱] leaf
ɫ lala 'tutor'[۱] wool
m m much
n n not
ŋ ň (Turkmen) wing
p p span
ɾ r (US) pretty; Scottish r
s θ s sue; think
ʃ ş shoe
t t table
t͡ʃ ç catch
v [۵] β v (Turkish/Azeri), w (Turkmen) vase, how[۵]; as Spanish lava
x x (Azeri), h (Turkmen)[۴] Bach
z ð z zone; then
ʒ j (Turkish/Azeri), ž (Turkmen) beige
واکه‌ها
الفبای آوانگاری بین‌المللی حرف معادل انگلیسی
a dal 'branch' Spanish or French a to English dull
ɑ Azərbaycan (Azeri) bra
æ Azərbaycan (Azeri) Äzerbeýjan (Turkmen)
meltem 'breeze' (Turkish)
cat
e gelin 'bride' very
i dil 'tongue' deal
o yol 'way' old
ø gör 'to see' German ö
u uçak 'airplane' loot but shorter
ɯ ılık (Turkish/Azeri) 'mild' ylyk (Turkmen) rather like roses, or the second vowel of doesn't
y güneş 'sun' German ü or French u


Suprasegmentals
IPA Examples
ˈ torbalı /torbaˈlɯ/ 'with bag'
Torbalı /ˈtorbalɯ/ (a place name)

[۶]

ː â, î, û, ğ[۲] âlem /aːlem/ 'world'

یادداشت‌ها[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ [c]~[k] (Turkish/Azeri) / [k]~[q] (Turkmen), [ɟ]~[ɡ](Turkish/Azeri) / [ɡ]~[ʁ] (Turkmen), [l]~[ɫ] only contrast in loan words before <â, û> vs. <a, u>; in native words, [c/k, ɟ/ɡ, l] occur before the front vowels (/e/, /i/, /ø/, /y/), while [k/q, ɡ, ɫ] occur before the back vowels (/a/, /o/, /u/, /ɯ/).
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ در ترکی استانبولی ğ اگر مابین واکه‌های پیشین غیرگرد (/e/ و /i/) قرار گیرد صدایی مشابه y انگلیسی دارد و اگر مابین واکه‌های پسین غیرگرد (/a/ و /ɯ/) جای گیرد بی‌صداست. اگر ğ مابین واکه‌های گرد (/o/، /ø/، /u/ و /y/) قرار گیرد یا بی‌صداست یا صدای بسیار خفیف [β] را می‌دهد. اگر ğ حرف پایانی واژه باشد یا بعد از آن یک همخوان قرار گیرد، موجب کشیده‌شدن واکهٔ پیش از خود می‌شود.
  3. در ترکمنی [h] پیش از واکه‌های پیشین (/e/, /i/, /ø/, /y/) قرار می‌گیرد حال آنکه [x] پیش از واکه‌های پسین (/a/, /o/, /u/, /ɯ/).
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ In many eastern Turkish/Azeri dialects, [c] at the end of a word or before a voiceless consonant may become [ç] as in huge.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ /v/ پس از یک واکه یا در برخی از وام‌واژه‌ها ممکن است به [w] تبدیل شود.
  6. In Turkish proper, excepting certain unstressed suffixes and stressed verb tenses, proper nouns are typically stressed on the 2nd or 3rd last syllable, and other words on the last syllable.