نیکوس کازانتزاکیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیکوس کازانتزاکیس
Nikos Kazantzakis.jpg
زاده ۱۸ فوریهٔ ۱۸۸۳(1883-02-18)
هراکلیون، کرت، امپراتوری عثمانی (now یونان)
درگذشته ۲۶ اکتبر ۱۹۵۷ میلادی (۷۴ سال)
فرایبورگ، آلمان غربی
شغل شاعر، نویسنده، داستان‌نویس، خبرنگار، مترجم و جهانگرد
ملیت یونانی

نیکوس کازانتزاکیس (به یونانی: Νίκος Καζαντζάκης، ۱۸ فوریه ۱۸۸۳–۲۶ اکتبر۱۹۵۷) نویسنده، شاعر، خبرنگار، مترجم و جهانگرد یونانی بود. او نویسنده‌ای است که دغدغه جامعه بشری را داشته و عمیقأ به تحلیل آنها پرداخته‌است.

زندگی[ویرایش]

نیکوس کازانتزاکیس در تاریخ ۱۸ فوریه ۱۸۸۳ میلادی در شهر هراکلیون در جزیره کرت به دنیا آمد. کرت در آن زمان تحت تسلط حکومت عثمانی بود و نیکوس در فضای شورش و طغیان مردم کرت بر ضد عثمانیان رشد کرد. مدتی را در مدرسه فرانسویان در جزیره ناکسوس که توسط راهبان کاتولیک اداره می‌شد تحصیل کرد.[۱] پس از تمام شدن دبیرستان، در سال ۱۹۰۲ در رشته حقوق دانشگاه آتن ثبت نام کرد و در سال ۱۹۰۶ میلادی به کسب درجه دکترا نائل آمد. در سال ۱۹۰۷ به پاریس رفت و شاگرد هانری برگسون فیلسوف نامدار فرانسوی شد.
در جنگ بالکان وارد ارتش یونان شد و علیه دشمن مبارزه کرد و پس از جنگ، شغل مدیریت کل را در وزارت اموراجتماعی پذیرفت و چندی نیز نماینده سازمان یونسکو در پاریس بود. در سال ۱۹۴۷ میلادی یونان را به مقصد آنتیب ترک کرد تا به فعالیت‌های ادبی خود ادامه دهد. او در سال ۱۹۵۶ از طرف کانون نویسندگان یونانی برای جایزه نوبل ادبیات معرفی شد و در سال ۱۹۵۷ با یک رای کمتر نسبت به آلبر کامو این جایزه را از دست داد.

آثار و افکار[ویرایش]

نیکوس کازانتزاکیس ناظر جنگ‌های داخلی اسپانیا بود و به چین و ژاپن، مصر و بیت‌المقدس، ایتالیا وانگلستان، اتریش و قبرس و فرانسه مسافرت کرد. آثارش به اکثر زبان‌ها ترجمه شده‌است. ادیسه که دنباله شاهکار هومر است از سی و سه هزار و سیصد و سی و سه بیت هفده‌سیلابی ترکیب شده و سرودن آن به مدت ده‌سال طول کشیده‌است. کتاب کوچک و صدصفحه‌ای «سیر و سلوک» که در سال ۱۹۲۳ منتشر شد، اساس تفکرات فلسفی نویسنده‌است، آنچنان که سی و دو سال بعد کازانتزاکیس می‌نویسد: کتاب سیر و سلوک مانند دانه‌ای بود که رویِش دیگر آثارم را باعث شد و پس از آن هرچه نوشتم تفسیر و تصویری از آن بود. نیکوس کازانتزاکیس به تناوب تحت تأثیر جریانات مختلف و زمان‌های متفاوت قرار گرفت که می‌توان از مسیحیت، بودیسم، فلسفه فریدریش نیچه، هانری برگسن، هنری جیمس، آرتور شوپنهاور نام برد. وی به مارکسیسم - لنینیسم گرایش داشت ولی هیچگاه عضویت هیچ حزب کمونیستی را نپذیرفت.

زوربای یونانی که فیلمی نیز به همین نام از روی آن ساخته شد، عنوان یکی دیگر از رمان‌های اوست که شهرتی جهانی دارد.

پایان عمر[ویرایش]

آرامگاه نیکوس کازانتزاکیس در هراکلیون - «نه آرزویی دارم، نه می‌ترسم. من آزادم»

با نوشتن کتاب‌های مسیح بازمصلوب یا «رنج‌های یونانی»، کلیسای کاتولیک و ارتدکس‌ها را به انتقاد گرفت. در سال ۱۹۵۴ میلادی کتاب مسیح باز مصلوب در فهرست کتاب‌های ممنوعه قرار گرفت که این خود سبب معروفیت جهانی وی شد. در تاریخ ۲۸ ژوئن (۱۹۵۶) در وین جایزه بین‌المللی صلح را دریافت کرد و پس از یک مسافرت کوتاه به چین، در اثر بیماری سرطان خون به بیمارستان فرایبورگ منتقل و در همان‌جا درگذشت. در ۳ نوامبر (۱۹۵۷) جنازه او را به یونان آوردند و تا مراسم خاک‌سپاری به سرد خانه‌ای که مخصوص افراد گمنام است سپردند. پس از مرگش اسقف یونان وی را مرتد خواند و گفت که نمی‌توان وی را در هیچ‌یک از کلیساهای یونان به خاک سپرد. به رغم این فتوا بیش از ۵۰ هزار نفر در زادگاهش جمع شدند و نیکوس کازانتزاکیس در زادگاه خود به خاک سپردند.[۲] سنگ نبشته قبرش چنین است:

«نه آرزوئی دارم، نه می‌ترسم. من آزادم»

بخشی از کتاب مسیح بازمصلوب:

سرانجام مانولیوس پرسید:پدر چگونه می‌توان خدا را دوست داشت؟
با دوست داشتن انسان‌ها فرزندم
انسان‌ها را چگونه می‌توان دوست داشت؟
با مبارزه برای کشاندنشان به راه راست
راه راست کدام است؟
راهی که رو به بالا دارد.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

داستان[ویرایش]

نمایشنامه[ویرایش]

فلسفه و عرفان[ویرایش]

سفرنامه[ویرایش]

ترجمه‌ها[ویرایش]

کازانتزاکیس بسیاری از شاهکارهای ادبی و فلسفی را به زبان یونانی ترجمه و تفسیر کرده‌است. آثار هومر، دانته و کتابهای «تولد تراژدی» و چنین گفت زرتشت نیچه، گفتگو با اکرمان و فاوست - جلد اول اثر گوته، همچنین آثار چارلز داروین، شکسپیر و گارسیا لورکا از جمله ترجمه‌های او هستند.

ترجمه به فارسی[ویرایش]

  • آزادی یا مرگ، مترجم: محمد قاضی(۱۳۴۸)
  • مسیح بازمصلوب، مترجم: محمد قاضی(۱۳۴۹)
  • برادرکشی، مترجم: محمدابراهیم محجوب(۱۳۵۹)
  • ژاپن و چین، مترجم: محمد دهقانی (۱۳۷۹)
  • سفرها، مترجم: محمد دهقانی (۱۳۶۷)
  • آخرین وسوسه مسیح، مترجم: صالح حسینی (۱۳۶۲)
  • گزارش به خاک یونان، مترجم: صالح حسینی (۱۳۶۱)
  • سن فرانسیس، مترجم: منیر جزنی(۱۳۵۷ با اسم سرگشته راه حق) و بهاره صارمی (۱۳۶۴ با اسم جوینده راه حق)
  • زوربای یونانی، مترجم: تیمور صفری (۱۳۴۷)، محمد قاضی(۱۳۵۷) و غلامحسین مصاحب (۱۳۵۷)
  • کورس، مترجم: هوشنگ آزادی‌ور(۱۳۵۶)
  • سودوم و گومورا، مترجم: همایون نوراحمر(۱۳۶۲)

فیلم‌های سینمایی[ویرایش]

  • آنکه باید بمیرد (فرانسه/۱۹۵۷)، نام کتاب: رنج‌های یونانی
  • زوربای یونانی (آمریکا/۱۹۶۴)، با شرکت آنتونی کوئین
  • آخرین وسوسه مسیح (آمریکا/۱۹۸۸)، کارگردان: مارتین اسکورسیسی
  • برادر خورشید خواهر ماه، ساخته شده از روی کتاب سرگشته راه حق

پانویس[ویرایش]

  1. «نیکوس کازانتزاکیس». مجله ادبیات داستانی، آذر ۱۳۸۴. 
  2. کامیار عابدی. «نیکوس کازانتزاکیس روایتی از جان‌های بی قرار». کتاب ماه ادبیات و فلسفه، مرداد و شهریور ۱۳۸۰. 

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Nikos Kazantzakis»، ویکی‌پدیای آلمانی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۵).
  • Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG، ۲۰۰۵
  • مقاله ماهنامه لوموند، هشتم اوت (هفدهم مرداد)، به نقل از مقدمه کتاب «مسیح باز مصلوب»، ترجمه: محمد قاضی
  • «موزه تاریخ شهر کرت». بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۵. 

پیوند به بیرون[ویرایش]