پرش به محتوا

مافیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مافیا
Mafia
نمودار سازمانی یک خانوادهٔ مافیایی آمریکایی
نمودار اف‌بی‌آی از ساختار رایج یک خانوادهٔ مافیایی آمریکایی؛ این سلسله‌مراتب الگویی برای همهٔ سازمان‌های مافیایی نیست.
بنیان‌گذاریخاستگاه الگوی کلاسیک: میانهٔ سدهٔ نوزدهم[۱]
محل بنیان‌گذاریالگوی تاریخی: سیسیل، ایتالیا
سال‌های فعالیتسدهٔ نوزدهم تا امروز
قلمروخاستگاه تاریخی در جنوب ایتالیا؛ سپس حضور در ایالات متحده و، بسته به سازمان، شبکه‌های فراملی
فعالیت‌هابسته به سازمان: اخاذی و «حفاظت»، قمار غیرقانونی، رباخواری، قاچاق مواد مخدر، پول‌شویی، فساد، خشونت و نفوذ در کسب‌وکارها و قراردادهای قانونی[۲]

مافیا (ایتالیایی: Mafia) اصطلاحی برای گونه‌ای از سازمان‌های جنایی پایدار است که در کنار کسب درآمد از فعالیت‌های غیرقانونی، با اتکا به خشونت یا تهدید، رازداری، انضباط درونی و شبکه‌های اجتماعی و سیاسی می‌کوشند بر قلمرو، بازار یا بخشی از زندگی اقتصادی و عمومی نفوذ و کنترل پیدا کنند. در معنای تاریخی و محدود، این واژه بیش از همه به مافیای سیسیل، یا کوزا نوسترا، و شاخهٔ ایتالیایی-آمریکایی آن یعنی مافیای آمریکایی اشاره دارد؛ در کاربرد گسترده‌تر، «مافیا» برای سازمان‌های مافیایی دیگری مانند اندرانگتا در کالابریا و کامورا در کامپانیا نیز به کار می‌رود. پژوهشگران جرم سازمان‌یافته تأکید می‌کنند که «مافیا» مترادف هر جرم سازمان‌یافته یا هر باند تبهکاری نیست: سازمان‌های مافیایی معمولاً از عمر و تداوم سازمانی، قواعد عضویت، ظرفیت اعمال ارعاب و نوعی ادعای سلطه یا میانجی‌گری در محیط اجتماعی و اقتصادی برخوردارند.[۱][۳]

خاستگاه مافیای سیسیلیِ مدرن را عموماً در تحولات سدهٔ نوزدهم، به‌ویژه در غرب سیسیل و دورهٔ پیرامون وحدت ایتالیا، جست‌وجو می‌کنند. ضعف اجرای قانون، دگرگونی مالکیت و بازار زمین، نیاز به حفاظت خصوصی، پیوند میان واسطه‌های محلی و مالکان، و سود بالای برخی محصولات کشاورزی از عواملی هستند که در توضیح پیدایش آن مطرح شده‌اند؛ با این حال هیچ توضیح واحدی در پژوهش تاریخی پذیرفته نشده است.[۴][۵] از اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم، مهاجرت از جنوب ایتالیا به قارهٔ آمریکا به پیدایش سازمان‌های خویشاوند یا الهام‌گرفته از الگوی سیسیلی کمک کرد؛ در ایالات متحده، بازارهای غیرقانونی دورهٔ ممنوعیت الکل و سپس سازمان‌دهی خانواده‌های بزرگ در شهرهایی چون نیویورک به رشد مافیای ایتالیایی-آمریکایی انجامید.[۶]

در ایتالیا، مبارزه با مافیا از دههٔ ۱۹۸۰ با ابزارهای حقوقی ویژه، مصادرهٔ دارایی‌ها، استفاده از شهادت اعضای جداشده و همکاری نهادهای قضایی و پلیسی گسترش یافت. قانون ۱۳ سپتامبر ۱۹۸۲ برای نخستین بار «انجمن از نوع مافیایی» را در مادهٔ ۴۱۶-بیس قانون کیفری ایتالیا به‌طور مشخص تعریف کرد و ارعاب ناشی از پیوند سازمانی، فرمان‌برداری و سکوت اجباری را از عناصر آن دانست.[۷] محاکمه مکسی در پالرمو و فعالیت قاضیانی چون جووانی فالکونه و پائولو بورسلینو تصویری دقیق‌تر از ساختار کوزا نوسترا به دستگاه قضایی داد؛ قتل این دو قاضی در ۱۹۹۲ نیز به نماد مرحله‌ای تعیین‌کننده در تقابل دولت و جامعهٔ مدنی با مافیا تبدیل شد.[۸] با وجود کاهش قدرت تاریخی برخی شاخه‌ها، گزارش‌های رسمی ایتالیا و ایالات متحده نشان می‌دهند که سازمان‌های مافیایی همچنان در بازارهای غیرقانونی، اخاذی، پول‌شویی و نفوذ در فعالیت‌های اقتصادی قانونی حضور دارند.[۲][۶]

مفهوم و نام

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

واژهٔ «مافیا» پیش از آنکه نام رسمی یک سازمان مشخص باشد، در زبان سیسیلی معنایی اجتماعی و چندپهلو داشت. سالواتوره لوپو، تاریخ‌نگار مافیا، نخستین کاربرد مشهور و مستند آن را در نمایشنامهٔ سیسیلی I mafiusi de la Vicaria در ۱۸۶۳ یاد می‌کند؛ تنها دو سال بعد، در ۱۸۶۵، واژه در گزارشی رسمی از سوی فرماندار پالرمو دربارهٔ گروه‌های جنایی به کار رفت. از همان دوره کوشش‌های بسیاری برای یافتن ریشهٔ قطعی واژه انجام شده است. چند ریشهٔ عربی پیشنهاد شده‌اند، اما زبان‌شناسان دربارهٔ مسیر انتقال و ریشهٔ نهایی واژه اتفاق نظر ندارند؛ در برابر، فرضیه‌های دیگری نیز بر پایهٔ واژگان و نام‌های موجود در گویش‌های ایتالیایی مطرح شده است. از این رو روایت‌های عامه‌پسند که «مافیا» را سرواژهٔ شعارهای سیاسی، از جمله عبارت‌های ضدفرانسوی، می‌دانند پشتوانهٔ زبان‌شناختی و تاریخی معتبر ندارند.[۹][۱۰]

اصطلاح کوزا نوسترا به معنای «کارِ ما» یا «چیزِ ما» در سدهٔ بیستم به نامی شناخته‌شده برای مافیای سیسیلی و همتای ایتالیایی-آمریکایی آن تبدیل شد، اما نباید آن را نام همهٔ سازمان‌های مافیایی دانست. در خود ایتالیا، سازمان‌های عمدهٔ مافیایی تاریخ و ساختار متفاوتی دارند: کوزا نوسترا در سیسیل، اندرانگتا در کالابریا، کامورا در کامپانیا و ساکرا کرونا اونیتا در پولیا؛ منابع رسمی ایتالیا و ایالات متحده این سازمان‌ها را جدا از یکدیگر بررسی می‌کنند و در عین حال بر همکاری‌های فرامرزی برخی از آن‌ها تأکید دارند.[۱۱] پژوهش تطبیقی مائوریتسیو کاتینو نشان می‌دهد که حتی این سه نیز از نظر میزان تمرکز، سلسله‌مراتب و شیوهٔ مهار منازعات درونی یکسان نیستند؛ کوزا نوسترا از سازوکارهای هماهنگی نسبتاً عمودی برخوردار بوده، در حالی که بخش بزرگی از کامورا از طایفه‌ها و گروه‌های رقیب و کم‌تمرکزتر تشکیل شده است.[۱۲]

در زبان عمومی، «مافیا» بسیار گسترده‌تر از معنای تاریخی آن به کار می‌رود و ترکیب‌هایی مانند «مافیای روسی»، «مافیای مواد مخدر» یا «مافیای اقتصادی» ممکن است به شبکه‌هایی اشاره کنند که هیچ پیوند سازمانی با مافیای ایتالیا ندارند. این کاربرد استعاری یا رسانه‌ای، هرچند رایج است، از نظر تحلیلی می‌تواند تفاوت میان باند، کارتل، شبکهٔ قاچاق، گروه خویشاوندی و سازمان مافیایی را پنهان کند. در مطالعات جرم‌شناسی، تمایز اصلی در این است که مافیا افزون بر ارتکاب جرم برای سود، می‌تواند نقش «حکمرانی غیرقانونی» پیدا کند: حفاظت بفروشد، اختلاف‌ها را به زور حل کند، ورود به بازارها را کنترل کند و از طریق ارعاب بر رفتار اشخاص و بنگاه‌ها اثر بگذارد.[۱][۳]

پیدایش و تحول در ایتالیا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
چزاره موری، فرماندار پالرمو و چهرهٔ اصلی عملیات حکومت فاشیستی علیه مافیا در دههٔ ۱۹۲۰

پیدایش مافیای سیسیلی را نمی‌توان به یک لحظه یا یک بنیان‌گذار فروکاست. پژوهش تاریخی آن را در دگرگونی‌های اقتصادی و سیاسی سدهٔ نوزدهم می‌بیند، زمانی که دولت بوربون و سپس دولت تازهٔ ایتالیا در بخش‌هایی از سیسیل توان محدودی برای تضمین مالکیت، اجرای قراردادها و کنترل خشونت داشتند. در این محیط، واسطه‌ها و گروه‌هایی که توان اعمال زور داشتند می‌توانستند برای مالکان، مستأجران و بازرگانان «حفاظت» فراهم کنند و هم‌زمان خود منشأ تهدید باشند. دیه‌گو گامبتا این سازوکار را به بازار خصوصیِ حفاظت پیوند داده است.[۱۳] پژوهش‌های بعدی نیز بر رابطهٔ شکل‌گیری مافیا با ساختار زمین‌داری، شبکه‌های سیاسی محلی و بازارهای سودآور کشاورزی تأکید کرده‌اند. مطالعهٔ دیمیکو، ایزوپی و اولسون، برای نمونه، هم‌بستگی نیرومندی میان حضور اولیهٔ مافیا و مناطق تولید مرکباتِ پرارزش یافته است؛ این نتیجه یکی از توضیح‌ها دربارهٔ خاستگاه مافیاست، نه پاسخ نهایی به مسئله.[۵][۴]

پس از وحدت ایتالیا، گروه‌های مافیایی در بخش‌هایی از غرب سیسیل به تدریج در مناسبات زمین، انتخابات، مدیریت محلی و بازارهای شهری جای گرفتند. قدرت آن‌ها فقط از ارتکاب دزدی یا قتل ناشی نمی‌شد، بلکه از توان میانجی‌گری، تهدید و ایجاد رابطه با صاحبان زمین، کارگزاران اقتصادی و سیاستمداران نیز سرچشمه می‌گرفت. این پیوندها مرز میان اجبار جنایی و روابط اجتماعی ظاهراً قانونی را مبهم می‌کرد. در اواخر سدهٔ نوزدهم، پرونده‌های قضایی و گزارش‌های پلیس از شبکه‌هایی سخن می‌گفتند که هم در خشونت و اخاذی و هم در انتخابات و اقتصاد محلی اثر داشتند؛ به همین دلیل، تاریخ‌نگاران جدید مافیا را نه بقای سادهٔ «راهزنی قرون وسطایی»، بلکه پدیده‌ای سازگارشونده با دولت و بازار مدرن می‌دانند.[۱۰][۴]

در دورهٔ حکومت بنیتو موسولینی، دولت فاشیستی از ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ کارزار سختی را علیه مافیا در سیسیل پیش برد و چزاره موری، مشهور به «فرماندار آهنین»، با بازداشت‌های گسترده و اقدامات فوق‌العاده کوشید شبکه‌های محلی را درهم بشکند. این سرکوب به تضعیف آشکار بسیاری از گروه‌ها انجامید، اما مافیا را برای همیشه از میان نبرد. روایت رایجی که بازگشت مافیا پس از ۱۹۴۳ را نتیجهٔ همکاری سازمان‌یافتهٔ لاکی لوچانو با نیروهای متفقین برای اشغال سیسیل می‌داند، در پژوهش تاریخی با احتیاط بسیار بیشتری ارزیابی می‌شود: همکاری مقامات آمریکایی با تماس‌های مرتبط با مافیا برای امنیت بندرهای نیویورک در زمان جنگ مستند است، اما نقش مستقیم لوچانو در طراحی یا اجرای تهاجم به سیسیل اثبات نشده است. در دهه‌های پس از جنگ، رشد شهری و ساخت‌وساز در پالرمو، قاچاق بین‌المللی مواد مخدر و رقابت میان خانواده‌ها منابع تازه‌ای برای قدرت و درگیری فراهم کرد؛ خشونت جنگ دوم مافیا در اواخر دههٔ ۱۹۷۰ و اوایل دههٔ ۱۹۸۰ به برتری جناح کورلئونه به رهبری سالواتوره رینا و متحدانش انجامید.[۱۴]

سازمان، عضویت و فعالیت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

تصویر مشهور «خانوادهٔ مافیایی» با رئیس، معاون، مشاور، کاپوها و سربازان بیش از همه با کوزا نوسترای آمریکایی پیوند دارد و نباید بدون قید به همهٔ مافیاها تعمیم داده شود. در این الگو، رئیس در رأس خانواده قرار دارد، معاون او در ادارهٔ سازمان نقش دارد، کنسیلیری مشاور ارشد است، کاپوها گروه‌هایی از اعضای رسمی را هدایت می‌کنند و سربازان پایین‌ترین رتبهٔ رسمی را تشکیل می‌دهند؛ بیرون از عضویت رسمی نیز همکاران می‌توانند در فعالیت‌های اقتصادی و جنایی خانواده نقش داشته باشند.[۶] در سیسیل، واحد محلی کوزا نوسترا معمولاً «خانواده» یا cosca نامیده می‌شود و سازوکارهایی مانند کمیسیون مافیای سیسیل برای هماهنگی میان خانواده‌ها در دوره‌هایی فعال بوده‌اند. در مقابل، خویشاوندی در سازمان‌دهی اندرانگتا اهمیت ویژه‌ای دارد و ساختار کامورا غالباً پراکنده‌تر و رقابتی‌تر بوده است؛ بنابراین نه یک «پدرخواندهٔ جهانی» وجود دارد و نه یک سلسله‌مراتب واحد که همهٔ مافیاها را اداره کند.[۱۲][۳]

عضویت در سازمان‌های مافیایی فقط رابطه‌ای شغلی نیست؛ در بسیاری از آن‌ها با آیین ورود، تعهد به وفاداری، قواعد رفتاری و رازداری همراه است. مفهوم اومرتا، که به سکوت و خودداری از همکاری با مقامات اشاره دارد، در فرهنگ تاریخی مافیای سیسیلی جایگاه مهمی یافته است، هرچند میزان پایبندی به آن در زمان‌ها و سازمان‌های مختلف یکسان نبوده است. قواعد درونی نیز ثابت و جهان‌شمول نیستند. در ۲۰۰۷، پس از بازداشت سالواتوره لو پیکولو، پلیس ایتالیا در میان اسناد او فهرستی از قواعد رفتاری یافت که رسانه‌ها آن را «ده فرمان مافیا» نامیدند؛ این سند به محیط مشخصی از کوزا نوسترا مربوط بود و نمی‌توان آن را قانون مشترک همهٔ خانواده‌ها یا همهٔ سازمان‌های مافیایی دانست.[۱۵] از دید سازمانی، چنین قواعدی وسیله‌ای برای کاهش بی‌اعتمادی، محدودکردن تعارض درونی و حفظ محرمانگی در محیطی هستند که قراردادهای آن را نمی‌توان از راه دادگاه‌های قانونی اجرا کرد.[۳]

فعالیت اقتصادی مافیا از بازارهای آشکارا غیرقانونی فراتر می‌رود. اخاذی و دریافت پول «حفاظت»—که در سیسیل با اصطلاح پیتزو شناخته می‌شود—قمار غیرقانونی، ربا، قاچاق مواد مخدر، سرقت و پول‌شویی از منابع درآمدی رایج بوده‌اند؛ در کنار آن، سازمان‌های مافیایی به پیمانکاری، ساختمان‌سازی، حمل‌ونقل، مدیریت پسماند، بازار کار و دیگر حوزه‌های قانونی نیز نفوذ کرده‌اند. اهمیت این پیوند در تعریف حقوقی ایتالیا نیز دیده می‌شود: مادهٔ ۴۱۶-بیس نه فقط ارتکاب جرم، بلکه بهره‌گیری از قدرت ارعاب برای به‌دست‌آوردن کنترل مستقیم یا غیرمستقیم فعالیت‌های اقتصادی، امتیازها، مجوزها، قراردادها و خدمات عمومی یا اثرگذاری بر انتخابات را در تعریف «انجمن از نوع مافیایی» می‌گنجاند.[۷] گزارش‌های معاصر ادارهٔ تحقیقات ضدمافیای ایتالیا نیز همچنان بر ترکیب فعالیت‌های جنایی با نفوذ اقتصادی، شرکت‌های آلوده و سازوکارهای پول‌شویی تأکید دارند.[۲]

گسترش در ایالات متحده و فراملی‌شدن

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
نمودار سازمانی خانوادهٔ پاتریارکا در نیوانگلند، ۱۹۶۵؛ نمونه‌ای از ثبت ساختار مافیای آمریکایی

مهاجرت گسترده از ایتالیا، به‌ویژه از سیسیل و جنوب شبه‌جزیره، در اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم زمینهٔ شکل‌گیری شبکه‌های مافیایی در ایالات متحده را فراهم کرد، اما مافیای آمریکایی را نمی‌توان صرفاً نسخه‌ای منتقل‌شده و بدون تغییر از سیسیل دانست. گروه‌ها در محیط شهری آمریکا، بازار کار، سیاست محلی و فرصت‌های اقتصادی تازه بازسازمان یافتند. اصطلاح «دست سیاه» در مطبوعات آن دوره برای انواع اخاذی‌های مهاجرمحور به کار می‌رفت و همهٔ موارد آن الزاماً بخشی از یک سازمان مافیایی واحد نبود. ممنوعیت الکل در ایالات متحده آمریکا از ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۳ بازار بزرگی برای تولید و توزیع غیرقانونی الکل ایجاد کرد و به گروه‌های جنایی گوناگون امکان انباشت سرمایه و گسترش شبکه‌های فساد داد؛ با این حال مافیا پیش از ممنوعیت نیز وجود داشت و پایان ممنوعیت نیز به پایان آن نینجامید.[۴]

در نیویورک، رقابت میان جناح‌های ایتالیایی-آمریکایی در جنگ کاستلاماره در ۱۹۳۰ و ۱۹۳۱ به قتل جو ماسریا و سپس سالواتوره مارانتسانو انجامید و زمینهٔ نظم تازه‌ای را فراهم کرد. لاکی لوچانو از چهره‌های اصلی این بازآرایی بود، اما روایت‌هایی که او را «رئیس کل مافیای آمریکا» با اختیار مستقیم بر همهٔ خانواده‌ها معرفی می‌کنند، ساختار واقعی قدرت را ساده می‌کنند. در نظم پس از ۱۹۳۱، پنج خانواده نیویورک—بونانو، کلمبو، گامبینو، جنوویزه و لوکزه—خودمختاری سازمانی خود را حفظ کردند و کمیسیون به‌عنوان سازوکاری برای هماهنگی و حل منازعات میان خانواده‌های بزرگ عمل کرد. در شهرهای دیگر نیز ساختارها متفاوت بود؛ برای نمونه، مافیای شیکاگو در قالب یک سازمان عمده مشهور به «اوت‌فیت» و چند گروه زیرمجموعه عمل می‌کرد.[۴][۱۶][۶]

شهادت جو والاچی در برابر سنای ایالات متحده در ۱۹۶۳ یکی از نخستین مواردی بود که ساختار و اصطلاح «کوزا نوسترا» را به‌طور گسترده در برابر افکار عمومی آمریکا قرار داد.[۱۷] در ۱۹۷۰، کنگره قانون سازمان‌های فاسد و تحت نفوذ اخاذان، مشهور به قانون RICO، را در قالب قانون کنترل جرم سازمان‌یافته تصویب کرد؛ این قانون امکان تعقیب الگوهای پیوستهٔ اخاذی و فعالیت مجرمانه را در سطح «بنگاه» یا سازمان گسترش داد و در دهه‌های بعد ابزار مهمی علیه خانواده‌های مافیایی شد.[۱۸] فشار قضایی، شنود، مصادره و همکاری اعضای سابق از قدرت تاریخی کوزا نوسترای آمریکایی کاسته است، اما آن را از میان نبرده؛ اف‌بی‌آی همچنان از حضور معنادار آن در کلان‌شهر نیویورک، نیوانگلند، فیلادلفیا، شیکاگو و دیترویت سخن می‌گوید.[۶] در مقیاسی گسترده‌تر، شبکه‌های مهاجرت، تجارت و بازار جهانی مواد مخدر به برخی مافیاهای ایتالیایی امکان حضور فرامرزی داده‌اند؛ همین امر سبب شده مبارزه با مافیا بیش از گذشته به همکاری پلیسی و قضایی میان کشورها وابسته باشد.[۲][۱۱]

سیاست، قانون و مبارزه با مافیا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

رابطهٔ مافیا با سیاست معمولاً نه به شکل کنترل کامل دولت، بلکه از راه شبکه‌های محلیِ تبادل منفعت، فساد، خرید رأی، تهدید و دسترسی به قراردادها و منابع عمومی شکل گرفته است. همین ویژگی سبب می‌شود مرز میان مافیا و اقتصاد قانونی از مرز میان یک باند خیابانی و جامعه پیچیده‌تر باشد. در تاریخ سیسیل، برخی صاحبان زمین، پیمانکاران، کارگزاران محلی و سیاستمداران در دوره‌هایی از خدمات حفاظتی یا انتخاباتی مافیایی بهره برده‌اند و در مقابل، شبکه‌های مافیایی به اطلاعات، قرارداد و مصونیت نسبی دست یافته‌اند. پژوهش‌های اقتصادی و سیاسی جدید نیز نشان داده‌اند که خشونت مافیایی می‌تواند برای اثرگذاری بر رفتار سیاسی و تخصیص منابع عمومی به کار رود، اما شکل و شدت این رابطه در زمان و مکان تغییر می‌کند.[۴][۱۹][۱]

پرترهٔ جووانی فالکونه و پائولو بورسلینو، دو قاضی برجستهٔ مبارزه با مافیای سیسیل که در ۱۹۹۲ در دو بمب‌گذاری جداگانه کشته شدند

کشتارهای مافیایی اواخر دههٔ ۱۹۷۰ و اوایل دههٔ ۱۹۸۰ فشار بر دولت ایتالیا را افزایش داد. قانون ۶۴۶ سال ۱۹۸۲ مادهٔ ۴۱۶-بیس را وارد نظام کیفری کرد و عضویت در انجمنی با شیوهٔ مافیایی را به جرمی مشخص تبدیل ساخت؛ این تحول امکان برخورد با خودِ ساختار سازمان و نه فقط جرایم منفرد اعضا را گسترش داد.[۷] هم‌زمان، همکاری اعضای جداشده، به‌ویژه توماسو بوشِتا، اطلاعاتی بی‌سابقه دربارهٔ ساختار کوزا نوسترا در اختیار قاضیان گذاشت. گروه ضدمافیای پالرمو به رهبری آنتونینو کاپونتو و با حضور فالکونه، بورسلینو و دیگران پرونده‌ای را فراهم کرد که به محاکمه مکسی از فوریهٔ ۱۹۸۶ تا دسامبر ۱۹۸۷ انجامید؛ صدها متهم محاکمه شدند و بخش مهمی از احکام بعداً در مراحل بالاتر تأیید شد.[۸][۱۴]

واکنش کوزا نوسترا به این فشار در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ به خشونتی آشکار علیه دولت انجامید. فالکونه در بمب‌گذاری ۱۹۹۲ کاپاچی در ۲۳ مه و بورسلینو در قتل‌عام ویا داملیو در ۱۹ ژوئیهٔ همان سال، همراه با اعضایی از نیروهای حفاظتی خود، کشته شدند؛ در ۱۹۹۳ نیز بمب‌گذاری‌های مافیایی در چند شهر ایتالیا ادامه یافت.[۱۴] این حملات با بسیج اجتماعی ضدمافیا و تشدید پاسخ قضایی و پلیسی همراه شد. بازداشت سالواتوره رینا در ۱۹۹۳، برناردو پروونتسانو در ۲۰۰۶ و ماتئو مسینا دنارو در ۲۰۲۳ نمادهای مراحل بعدی این فشار بودند.[۱۴] امروزه «ادارهٔ تحقیقات ضدمافیا» ایتالیا، دادستانی‌های تخصصی، سازوکارهای مصادره و منع نفوذ مافیایی و همکاری بین‌المللی بخش‌هایی از سیاست ضدمافیا را تشکیل می‌دهند. گزارش رسمی این اداره دربارهٔ سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که در کنار تعقیب فعالیت‌های جنایی سنتی، توجه نهادهای ضدمافیا به نفوذ در شرکت‌ها، قراردادها، سرمایه‌گذاری‌ها و جریان‌های مالی قانونی نیز معطوف است؛ از این رو مبارزهٔ معاصر با مافیا تنها بر بازداشت سران و کشف جرایم خشونت‌آمیز متمرکز نیست.[۲]

مافیا در فرهنگ و زبان عمومی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

تصویر عمومی مافیا از آغاز سدهٔ بیستم به‌شدت تحت تأثیر روزنامه‌ها، ادبیات و سینما قرار گرفته است. فیلم‌های گانگستری آغاز دههٔ ۱۹۳۰ مانند سزار کوچک، دشمن مردم و صورت‌زخمی در متن ممنوعیت الکل و اضطراب‌های شهری، چهرهٔ گانگستر را به یکی از شخصیت‌های پایدار فرهنگ عامهٔ آمریکا تبدیل کردند، هرچند «گانگستر» و «مافیوزو» مفاهیم یکسانی نیستند.[۲۰] پدرخوانده (۱۹۷۲) و دنباله‌هایش بعدتر خانوادهٔ مافیایی را با مجموعه‌ای از مضامین خانواده، وفاداری، مهاجرت، سرمایه و خشونت در هم آمیختند و در شکل‌دادن به اسطوره‌شناسی مدرن مافیا نقشی چشمگیر داشتند. پژوهشگران سینما و فرهنگ ایتالیایی-آمریکایی نشان داده‌اند که همین آثار، در کنار ارزش هنری خود، مرز میان شناخت تاریخی و تصویر رمانتیک یا آیینی از مافیا را نیز پیچیده کرده‌اند.[۲۱]

تلویزیون این بازنمایی را در پایان سدهٔ بیستم وارد فضای روزمره‌تر کرد. مجموعهٔ خانواده سوپرانو (۱۹۹۹–۲۰۰۷) به‌جای نمایش صرفِ تشکیلات جنایی، زندگی خانوادگی، روان‌درمانی، اقتصاد حومه و فرسایش اقتدار مافیایی را در کنار خشونت و جرم قرار داد و به یکی از مهم‌ترین نمونه‌های بازنمایی مافیای آمریکایی در تلویزیون بدل شد. در همان حال، پیوند مکرر جرم سازمان‌یافته با هویت ایتالیایی و ایتالیایی-آمریکایی به بحثی پایدار دربارهٔ کلیشه‌های قومی انجامیده است. استفادهٔ روزمره از واژهٔ «مافیا» برای شبکه‌های قدرت، انحصار یا فساد در کشورهای گوناگون نیز از همین گسترش فرهنگی نیرو گرفته، اما در متن دانشنامه‌ای لازم است میان این کاربرد استعاری و سازمان‌هایی که از نظر تاریخی و جرم‌شناختی ویژگی‌های مافیایی دارند فرق گذاشته شود.[۲۲][۱]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پانویس

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 3 4 5 Paoli, Letizia (2014). "The Italian Mafia". In Letizia Paoli (ed.). The Oxford Handbook of Organized Crime (in English). Oxford University Press. pp. 121–141. doi:10.1093/oxfordhb/9780199730445.013.025. ISBN 9780199730445. Retrieved 16 اوت 2026.
  2. 1 2 3 4 5 "Relazione sull'attività svolta e risultati conseguiti nel 2024". Direzione Investigativa Antimafia (in Italian). وزارت کشور ایتالیا. 27 مه 2025. Retrieved 16 اوت 2026.
  3. 1 2 3 4 Catino, Maurizio (2019). Mafia Organizations: The Visible Hand of Criminal Enterprise (in English). Cambridge University Press. doi:10.1017/9781108567183. ISBN 9781108476119. Retrieved 16 اوت 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 Lupo, Salvatore (2009). History of the Mafia (in English). Translated by Antony Shugaar. Columbia University Press. ISBN 9780231131346. Retrieved 16 اوت 2026.
  5. 1 2 Dimico, Arcangelo; Isopi, Alessia; Olsson, Ola (2017). "Origins of the Sicilian Mafia: The Market for Lemons". The Journal of Economic History (in English). 77 (4): 1083–1115. doi:10.1017/S002205071700078X. Retrieved 16 اوت 2026.
  6. 1 2 3 4 5 "Mafia Org Chart". Federal Bureau of Investigation (in English). اف‌بی‌آی. Retrieved 16 اوت 2026.
  7. 1 2 3 "Legge 13 settembre 1982, n. 646". Normattiva (in Italian). دولت ایتالیا. 13 سپتامبر 1982. Retrieved 16 اوت 2026.
  8. 1 2 "Falcone, Giovanni". Treccani (in Italian). Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Retrieved 16 اوت 2026.
  9. ↑ "CAMORRA, MAFIA, 'NDRANGHETA - parte II: origine di mafia". Accademia della Crusca (in Italian). Accademia della Crusca. 31 مارس 2014. Retrieved 16 اوت 2026.
  10. 1 2 Lupo, Salvatore (1996). "Mafia". Treccani (in Italian). Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Retrieved 16 اوت 2026.
  11. 1 2 "Transnational Organized Crime". Federal Bureau of Investigation (in English). اف‌بی‌آی. Retrieved 16 اوت 2026.
  12. 1 2 Catino, Maurizio (2014). "How Do Mafias Organize? Conflict and Violence in Three Mafia Organizations". European Journal of Sociology / Archives Européennes de Sociologie (in English). 55 (2): 177–220. doi:10.1017/S0003975614000095. Retrieved 16 اوت 2026.
  13. ↑ Gambetta, Diego (1993). The Sicilian Mafia: The Business of Private Protection (in English). Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-80741-3.
  14. 1 2 3 4 "Mafia". Treccani (in Italian). Istituto dell'Enciclopedia Italiana. Retrieved 16 اوت 2026.
  15. ↑ "Mafia's 'Ten Commandments' found" (in English). BBC News. 9 نوامبر 2007. Retrieved 16 اوت 2026.
  16. ↑ "The Chicago Mafia: Down but Not Out". Federal Bureau of Investigation (in English). اف‌بی‌آی. 27 ژوئن 2011. Retrieved 16 اوت 2026.
  17. ↑ "Using Intel to Stop the Mob, Part 2". Federal Bureau of Investigation (in English). اف‌بی‌آی. 9 اوت 2007. Retrieved 16 اوت 2026.
  18. ↑ "9-110.000 - Organized Crime And Racketeering". Justice Manual (in English). وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا. Retrieved 16 اوت 2026.
  19. ↑ Alesina, Alberto; Piccolo, Salvatore; Pinotti, Paolo (2019). "Organized Crime, Violence, and Politics". The Review of Economic Studies (in English). 86 (2): 457–499. doi:10.1093/restud/rdy036. Retrieved 16 اوت 2026.
  20. ↑ Shore, Heather (26 آوریل 2017). "Criminal Underworlds". Oxford Academic (in English). Oxford University Press. doi:10.1093/acrefore/9780190264079.013.36. Retrieved 16 اوت 2026.
  21. ↑ Camon, Alessandro (1999). "The Godfather and the Mythology of Mafia". In Nick Browne (ed.). Francis Ford Coppola's The Godfather Trilogy (in English). Cambridge University Press. pp. 57–75. doi:10.1017/CBO9781139172912.004.
  22. ↑ Gardaphe, Fred L. (2010). "Mafia stories and the American gangster". The Cambridge Companion to American Crime Fiction (in English). Cambridge University Press. pp. 110–120. doi:10.1017/CCOL9780521199377.010.

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • Catino, Maurizio (2019). Mafia Organizations: The Visible Hand of Criminal Enterprise (in English). Cambridge University Press. doi:10.1017/9781108567183. ISBN 9781108476119.
  • Gambetta, Diego (1993). The Sicilian Mafia: The Business of Private Protection (in English). Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 0-674-80741-3.
  • Lupo, Salvatore (2009). History of the Mafia (in English). Translated by Antony Shugaar. Columbia University Press. ISBN 9780231131346.
  • Paoli, Letizia (2003). Mafia Brotherhoods: Organized Crime, Italian Style (in English). Oxford University Press. ISBN 0-19-515724-9.
  • Paoli, Letizia (2014). "The Italian Mafia". The Oxford Handbook of Organized Crime (in English). Oxford University Press. pp. 121–141. doi:10.1093/oxfordhb/9780199730445.013.025. ISBN 9780199730445.
  • Catino, Maurizio (2014). "How Do Mafias Organize? Conflict and Violence in Three Mafia Organizations". European Journal of Sociology / Archives Européennes de Sociologie (in English). 55 (2): 177–220. doi:10.1017/S0003975614000095.
  • Dimico, Arcangelo; Isopi, Alessia; Olsson, Ola (2017). "Origins of the Sicilian Mafia: The Market for Lemons". The Journal of Economic History (in English). 77 (4): 1083–1115. doi:10.1017/S002205071700078X.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مافیا&oldid=44196805»