شیر غارنشین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شیر غارنشین
محدودهٔ زمانی: پلیستوسن میانه تا پلیستوسن پسین
۰٫۷ تا ۰٫۰۱۳ میلیون سال پیش
Panthera leo spelaea in Vienna.jpg
اسکلت یک شیر غارنشین در موزه تاریخ طبیعی وین
وضعیت بقا
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خواران
تیره: گربه‌ایان
سرده: پلنگ‌مانندها[۱]
Species: P. leo
Subspecies: P. l. spelaea
نام سه‌جمله‌ای
Panthera leo spelaea
گولدفوس، ۱۸۱۰

شیر غارنشین (نام علمی: Panthera leo spelaea) که شیر غارنشین اوراسیایی، شیر غارنشین اروپایی و نیز شیر استپی خوانده می‌شود از خویشاوندان منقرض‌شده شیر امروزی است. این زیرگونه بیش از ۶۰۰٫۰۰۰ سال پیش فرگشت یافت. نوع اولیه آن که شیر موسباخ نامیده می‌شود حدود ۲۵٪ از شیرهای آفریقایی امروزی بزرگ‌تر بود اما با گذشت زمان این اختلاف اندازه کاهش یافت و به حدود ۱۰٪ در شیرهای غارنشین پلیستوسن پسین رسید. زیستگاه اصلی شیر غارنشین در اروپا و شمال آسیا بود و بعدها جمعیتی از آن‌ها توانستند از طریق برینجیا وارد آمریکای شمالی شوند شیرهای آمریکای شمالی بعدها از همین جمعیت به وجود آمدند. شیر غارنشین در اوراسیا بین ۱۴٫۹۰۰ تا ۱۴٫۱۰۰ سال پیش و در برینجیا بین ۱۳٫۸۰۰ تا ۱۳٫۳۰۰ سال پیش منقرض شد.

طبقه‌بندی[ویرایش]

وجود برخی ویژگی‌های مشترک شیر غارنشین با ببر سبب شد که از زمان کشف این جانور در سال ۱۸۱۰ میلادی به مدت نزدیک به دو سده بر سر این شیر غارنشین زیرگونه‌ای از شیر است یا ببر میان دانشمندان اختلاف نظر وجود داشته باشد. سرانجام یک تحقیق ژنتیکی که در سال ۲۰۰۴ میلادی انجام شد ثابت کرد که شیر غارنشین زیرگونه‌ای از شیر است یا دست‌کم خویشاوندی نزدیک‌تری با شیر دارد تا به ببر، در سال‌های اخیر نیز گروهی از دانشمندان با اشاره به تفاوت‌های شیر غارنشین و شیر آمریکایی با شیرهای امروزی اعتقاد دارند که این دو جانور را باید به عنوان گونه‌هایی جدا از شیر در نظر گرفت.

پلنگ‌مانندها

Panthera palaeosinensis






Panthera blytheae



پلنگ برفی Stamp-russia2014-save-russian-cats-(snow leopard).png







Panthera zdanskyi



ببر Stamp-russia2014-save-russian-cats-(tiger).png









جگوار اروپایی



جگوار Felis onca - 1818-1842 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - (white background).jpg







پلنگ Felis pardus - 1818-1842 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - (white background).jpg




شیر Felis leo - 1818-1842 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam -(White Background).jpg




شیر غارنشین Stamps of Moldova 2010 Panthera leo spelaea (mod).jpg



شیر آمریکایی








ویژگی‌ها[ویرایش]

تندیس شیر غارنشین در موزه Grotte Chauvet 2، فرانسه

بررسی غارنگاره‌های موجود از شیر غارنشین نشان می‌دهد که جنس نر آن یا کاملاً فاقد یال بوده یا یال مختصری بر روی گردن خود داشته‌است. با این وجود همانند سایر شیرها در این زیرگونه نیز نرها نسبت به ماده‌ها از اندازه و وزن بیشتری برخوردار بودند. صفت غارنشین از آن‌جا به این شیرها داده شده که بقایای آن‌ها بیشتر در غارها یافت شده‌است ولی این‌که آن‌ها براستی در غار می‌زیستند مورد تردید است. این شیر در زیستگاه گسترده‌ای شامل جنگل‌های سوزنی‌برگ و علف‌زارها زندگی می‌کرد و شکارهای آن شامل گیاه‌خواران بزرگی مانند تارپان، گوزن شمالی و نیاگاو بوده‌است.

انقراض[ویرایش]

شیر غارنشین تقریبا حدود ۱۳٫۰۰۰ سال پیش منقرض شد. دلیل انقراض این جانور درنده هنوز به درستی مشخص نیست و تا کنون نظریه‌هایی در این باره مطرح شده‌است. تغییر اقلیم گسترده که باعث تغییر پوشش گیاهی و کاهش جمعیت گیاه‌خواران بزرگ شد یکی از این نظریه‌ها است. نظریه دیگری نیز وجود دارد که رقابت شیر غارنشین با انسان بر سر قلمرو و منابع غذایی را عامل اصلی انقراض آن معرفی می‌کند. انقراض شیر غارنشین همچنین می‌تواند ترکیبی از چندین عامل مختلف باشد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • Burger, Joachim et al. , 2004. Molecular phylogeny of the extinct cave lion Panthera leo spelaea. Molecular Phylogenetics and Evolution, 30: 841-849. PDF fulltext
  1. Panthera