سازمان حج و زیارت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سازمان حج و زیارت یک «سازمان دولتی مستقل» و وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که مسئولیت اجرا و نظارت بر حج تمتع، عمره مفرده در عربستان در شهر مکه و مدینه، عتبات عالیات عراق، و سفر زیارتی سوریه را بر عهده دارد.[۱]

سیاست‌گذاری، نظارت، هدایت و اداره امور حج و زیارت عتبات عالیات در خارج از کشور و برقراری ارتباط با کشورهای اسلامی و مجامع بین‌المللی اسلامی در امر حج و زیارت، اهداف این سازمان هستند.[۲] شورای عالی حج و زیارت، نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، رئیس سازمان حج و زیارت، و حسابرسان ارکان این سازمان را تشکیل می‌دهند.[۳]ریاست کنونی سازمان حج و زیارت علیرضا رشیدیان است.

پیشینه

تا سال ۱۳۵۱ امور حج و زیارت ایران توسط بخشی از وزارت کشور انجام می‌شد. در این سال با تصویب هیئت وزیران وقت، کلیهٔ امور مربوط به حج به سازمان اوقاف (زیر نظر نخست‌وزیری) واگذار شد.[۴]

با تصویب مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۳ فعالیت مربوط به حج و زیارت دگربار از جمله وظایف سازمان اوقاف قرار گرفت.[۴]

در سال ۱۳۷۰ با آغاز سفر زائران پس از وقفه‌ای سه ساله، با تصویب شورای عالی اداری کشور، حج و اوقاف دگربار از هم تفکیک شدند و سازمان مستقل «حج و زیارت» تحت نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد.[۴]

شورای عالی اداری در ۱۲۷مین جلسه خود در ۲۴ خرداد ۱۳۸۴ با تثبیت وضعیت موجود، سازمان حج و زیارت را سازمانی دولتی، مستقل و وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دانست که بر پایه سیاست‌های مصوب نظام، اندیشه‌های خمینی و رهنمودهای مقام رهبری و رئیس‌جمهوری اداره می‌شود و رئیس آن با هماهنگی نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی معین می‌شود.[۴]

محمدرضا توسلی محلاتی، سید محمد موسوی خوئینی‌ها، مهدی کروبی، محمد محمدی ری‌شهری، سید علی قاضی عسکر و سید عبدالفتاح نواب[۵] نمایندگان ولی فقیه و سرپرست حجاج در این سازمان پس از انقلاب بوده‌اند. رئیس این سازمان از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۰ قبل از تفکیک از سازمان اوقاف و از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۲ بعد از مستقل شدن سازمان حج و زیارت به مدت ۱۹ سال با محمدحسین رضایی بود و از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ سید احمد زرهانی، از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ مصطفی خاکسار قهرودی، از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ علی لیالی، از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۲ سید احمد موسوی، از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ سعید اوحدی، از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ حمید محمدی و از سال ۱۳۹۷ تاکنون علیرضا رشیدیان رؤسای این سازمان بوده‌اند.

فعالیت‌ها

عتبات عالیات عراق

سازمان حج و زیارت در سال ۲۰۱۲ میلادی، با ذکر آمار گردشگران و زائران ایرانی اعلام کرد که هر ساله بیش از یک میلیون و دویست هزار ایرانی، از طریق مرز زمینی و هوایی به کشور عراق اعزام می‌شوند.[۶]

تعلیق عمره

پس از دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر لزوم توقف پروازهای حج عمره به مقصد عربستان تا زمانی که این کشور تکلیف دو مأمور خاطی خود را روشن کند پروازهای ایرانی از تهران و دیگر شهرهای کشور به مقصد عربستان از تاریخ ۲۵ فروردین ۱۳۹۴ متوقف شد.[۷]

منابع

  1. «سازمان حج و زیارت؛ نگاهی و گذری». حج و زیارت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۱ اسفند ۱۳۸۸. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک)
  2. «اهداف سازمان حج و زیارت». سازمان حج و زیارت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۱ اسفند ۱۳۸۸. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک)
  3. «ارکان سازمان حج و زیارت». سازمان حج و زیارت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۱ اسفند ۱۳۸۸. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ «تاریخچه شکل‌گیری سازمان حج و زیارت». حج و زیارت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۱ اسفند ۱۳۸۸. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک)
  5. http://ana.ir/fa/news/65/377704/نماینده-جدید-ولی‌فقیه-در-امور-حج-و-زیارت-را-بیشتر-بشناسیم
  6. ایران اعزام زائران به عراق را سه هفته ممنوع می‌کند، بی‌بی‌سی فارسی
  7. ایسنا. «تعلیق عمره کامل شد».

پیوند به بیرون