زبان ونتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زبان ونتی
Vèneto
زبان بومی در:  ایتالیا
 اسلوونی
 مکزیک
تعداد گویشوران
سه میلیون و نهصد هزارتن  (بدون تاریخ)
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳ vec
گلاتولوگ vene1258[۱]
زبان‌شناسی 51-AAA-n
{{{mapalt}}}
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

زبان ونتی زبانی هندواروپایی از شاخه زبان‌های رومی است که جمعیتی نزدیک به دومیلیون و سیصد هزار تن در اروپا و سایر نقاط جهان بدان سخن می‌گویند.

تاریخچه[ویرایش]

این زبان در حدود ایتالیای امروزی و سواحل مدیترانه تحت تأثیر سلتی‌ها رشد و نمو پیدا کرد و در قرون وسطی نویسندگانی مانند روزانته و کارلو کولدونی به این زبان آثاری را ثبت نمودند.ونتی مدت‌ها در مناطق مدیترانه بعنوان زبان میانجی بکار می‌رفت.با تأسیس پادشاهی ایتالیا و پس از آن جمهوری ایتالیا رفته رفته از اهمیت این زبان کاسته شد.سیستم فاشیستی حکومت ایتالیا در گذشته موجب شد شمار بسیار زیادی از گویشوران این زبان به مناطق دیگر مانند لاتزیو فرستاده شوند.

پراکندگی جغرافیایی[ویرایش]

زبان ونتی در ایتالیا در منطقه ونتو و برخی مناطق همجوار صحبت می‌شود.همچنین گروه‌هایی از مردم ونتی زبان نیز در اسلوونی و کرواسی و نیز در منطقه تولچیا در رومانی بسر می‌برند.در کشور مکزیک مردم شهر چیپیلو و در برزیل (در مناطق بسیار زیادی از کشور) این زبان رایج است.گویش ونتی زبان‌های برزیل را تالی می‌گویند.همچنین از دوره حکمرانی ونیز در آبهای مدیترانه شماری از ونتی زبان‌ها در جزیره یونانی کورفو بسر می‌برند.

یک تابلوی ونتی در ایتالیا که نوشته شده"ما در اینجا به زبان ونتی نیز سخن می‌گوییم"

نمونه زبانی[ویرایش]

ونتی فارسی ایتالیایی
uncò, 'ncò, incò, anco, ancuo امروز oggi
apoteca داروخانه farmacia
trincàr نوشیدن bere
bisa, biso مار serpente
trar via انداختن tirare
cantón گوشه/کنار angolo/parte
catàr یافتن-گرفتن trovare+prendere
caréga, trón صندلی sedia
petar sò افتادن cascare
چاو درود/بدرود ciao
ciapàr گرفتن prendere
co کِـی quando
copàr کشتن uccidere
fanela پیراهن.تکپوش maglietta underwear
gòto, bicer پیاله bicchiere
insìa خروج uscita
mi من io
munìn, gato , gatin گربه gatto
musso خر asino
pantegàna موش ratto
pomo/pón سیب mela
schei پول denaro soldi
sgorlàr, scorlàr تکان دادن scuotere
strica خط linea, striscia
tòr su برداشتن raccogliere
tosàto, tosàt, buteleto , fio پسربچه ragazzo
puto, putèło, putełeto , putèo پسر/پور ragazzo
vaca گاو mucca, vacca
sc-iopa, sc-iopòn اسلحه fucile-scoppiare

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Venetian". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Venetian Language»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ آوریل ۲۰۱۱).