زبان‌های ایتالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زبان‌های ایتالیک)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

زبان‌های ایتالی زیرشاخه‌ای از زبان‌های سنتوم از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی می‌باشند. زبان‌های ایتالی دربرگیرندهٔ زبان‌های رومی‌تبار مانند ایتالیایی، اسپانیایی، پرتغالی و فرانسوی و همچنین زبان‌های مردهٔ شبه‌جزیره ایتالیا مانند لاتین، اومبری و اوسکی می‌باشند.

دگرگونی‌های آوایی[ویرایش]

دگرگونی‌های آوایی از زبان نیاهندواروپایی به زبان نیاایتالی چنین است:

  • آمیزش آوای کامی با ملازی:
    • ḱ> k
    • ǵʱ> ɡʱ
    • ǵ> ɡ
  • لبی و ملازی صدادار ناکامل تلفظ می‌شود:
    • ɡʱʷ> ɡʱ
    • ɡʷ> ɡ / w
  • حلقی صدادار در آغاز بی‌صدا و سپس سایشی می‌شود:
    • bʱ> pʰ> ɸ> f
    • dʱ> tʰ> θ
    • ɡʱ> kʰ> x
  • s> θ (تنها پیش از r، در جای دیگر رخ نمی‌دهد)
  • m n l r w b d ɡ p t k kʷ تغییر نمی‌کنند.

این فرگشت‌های آوایی در هر زبان ایتالی به گونهٔ مستقل و جداگانه رخ داده برای نمونه در لاتین در میان واکه‌ها داریم: f> b و θ> f.

از دگرگونی‌های بی‌قاعده می‌توان از تبدیل p به kʷ نام‌برد. برای نمونه در زبان نیاهندواروپایی عدد پنج را *penkʷe بوده که در لاتین شده‌است quinque، یا پُختن در نیاهندواروپایی *-pekʷ بوده که در لاتین coquere شده‌است.

شاخه‌ها[ویرایش]

زبان‌های شبه‌جزیرهٔ ایتالیا در عصر آهن، سده ۶ (پیش از میلاد) زبان‌های

شاخه ایتالی خود به دو زیرشاخه بخش می‌شوند و این زیرشاخه‌ها نیز به زیرشاخه‌هایی که در پی می‌آید:

پیشینه[ویرایش]

ایتالی‌زبان‌ها در هزارهٔ دوم پیش از میلاد به شبه‌جزیرهٔ ایتالیا درآمدند و می‌نماید که با قبیله‌های سلتی در اروپای باختری دارای رابطه بودند. پیش از درآمدن هندواروپاییان ایتالیا ساکنان دیگری داشته که به احتمال ناهندواروپایی بودند و شاید اتروسکی‌ها از تبار ایشان بوده‌اند.

از سده ۷ (پیش از میلاد) زبان‌های اومبری و فالیسکی دارای سامانهٔ نوشتاری بوده‌اند که از الفبای ایتالیک باستانی گرفته شده‌بود. زبان‌های ایتالیک تأثیر اندکی از زبان اتروسکی و زبان‌های یونان باستان گرفته‌اند.

منابع[ویرایش]