خرانق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خرانق
خرونه
Kharanaq Ardakan County-Yazd.JPG
کشور  ایران
استان یزد
شهرستان اردکان
بخش خرانق
نام(های) قدیمی خورنق
مردم
جمعیت 435
اطلاعات شهری
ره‌آورد پسته و زردک(نوعی هویج)
تابلوی خوش‌آمد به شهر

روستای خرانق مرکز بخش خرانق در شهرستان اردکان استان یزد است . این روستا در ۸۵ کیلومتری شهر یزد واقع شده است .
وجود معادن سنگ آهن چادرملو-اورانیم ساغند- باریت-روی وگرانیت وهمچنین منطقه ی حفاظت شده ی دره انجیر با دارا بودن حیواناتی چون: کل ، بز ، میش، قوچ ، گربه وحشی ، سیاه گوش، یوز پلنگ وهوبره این منطقه را خاص ومورد توجه ساخته است .روستای خرانق در ناحیه کوهستانی استان یزد واقع شده‌است. امروزه دارای دو بخش جدید و قدیم است که جمعیت روستا امروز در بخش جدید ساکن است. همچنین این روستا هر روزه دارای گردشگرانی از سرتاسر جهان وبه ویژه اروپا است و این روستا در اروپا از ایران هم مشهورتر است'

بناهای اصلی روستای خرانق[ویرایش]

بخش قدیمی خرانق

قلعه خرانق یکی از بزرگترین قلعه‌های مسکونی روستایی استان یزد و یکی از چندین قلعه های دارای خانه های دو سه و چند طبقه در جهان است و همانند نمایشگاهی است که غرفه‌های آن از خشت و گل ساخته شده است[۱].

حمام تاریخی خرانق در کاروانسراو در نزدیکی کشتزار و برای سهولت دستیابی به آب قنات در محلی گود واقع شده است. این حمام از سطح مجموعه قلعه پایین تر و از سطح متوسط خود روستا بالاتر است و بنابر این،فاضلاب آن را می توان به زمینهای اطراف قلعه هدایت کرد.

از دیگر آثار تاریخی روستای خرانق کاروانسرای روستا است که قدمت آن به دوره ساسانی بر می گردد.

'این بنا در روستای ساغند – از توابع خرانق – و در مسیر خراسان و نیم فرسخی رباط زیر زیرآب واقع گردیده و منسوب به شاه عباس اول صفوی است.[۲]

  • پل خرانق

این پل هیچ گاه محل عبور و مرور فرد یا احشام نبوده است. هدف از ساخت این پل تنها انتقال آب از یک ساحل به ساحل دیگر رودخانهٔ کال می‌باشد. با توجّه به سازهٔ پل، شما با یک پایه سنگی ساروجی در امتداد پل روبرو می‌شوید که احتمال بند یا سیل شکن بودن پل را نیز می‌دهد. سازه آبی خرانق به روایت تاریخ در یک سیل ویرانگر، طاق‌های دهانه‌ها و نیز بخش عمده‌ای از سیل بند خود را ازدست داده و در ادوار بعد با افزودن یک سیستم انتقال آب جدید و کمی مهندسی تر از قبل به کار خود ادامه داده است. در ضمن در بعضی اسناد نشان دهنده این هستند که این پل مربوط به دوران اشکانیان است [۳]

این مسجد و حسینیه متصل به آن در وسط روستا قرار دارد و معماری منحصربه‌فردی دارد.

یکی از سه منارجنبان قابل تکان خوردن در ایران در درون قلعه وکنار مسجد، منارجنبان قرار دارد و آنچه باعث شگفتی همگان می شود جنبیدن آن است که به وضوح مشاهده می شود.

  • بقعه مشهدک

این بقعه در گورستان روستا قرار دارد و از گل و خشت ساخته شده است این بقعه را محل نماز امام رضا علیه السلام می دانند[۴].

  • مزار بابا خادم
تصویر هوایی خرانق

این مزار مربوط به خادم امام رضا(ع) است که در طی مسیر این امام بزرگوار بیمار شد و در گذشت این بنا به صورت گنبدی شکل ساخته شده است. این بنا در سال 1390 مورد بازسازی قرار گرفت.

مسیر دسترسی[ویرایش]

روستای تاریخی خرانق در شمال یزد و در 50 کیلومتری شهرستان اردکان و در مسیر جاده اردکان به مشهد قرا ر گرفته است[۵].

منابع[ویرایش]

  1. قلعه خرانق، نمایشگاهی ساخته شده از گل و خشت در اردکان
  2. ایرج افشار - یادگارهای یزد - جلد نخست - تهران - انجمن آثار ملی - 1348- صفحه 178
  3. تاریخ اردکان: علی سپهری جلد 2 ص 202
  4. اطلاعات آبادی
  5. تبیان
  • پروژه برداشت حمام خرانق از مسعود شریفی دیرین و احمد باقری خلیلی.
  • پروژه طرح مرمت و استحکام بخشی آب باره و شترگلو خرانق (( علی محمد انصاری صدرآبادی))