ندوشن

مختصات: ۳۲°۰۱′۵۰″شمالی ۵۳°۳۳′۰۳″شرقی / ۳۲٫۰۳۰۶°شمالی ۵۳٫۵۵۰۸°شرقی / 32.0306; 53.5508
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ندوشن
حسینیه سفلی ندوشن1.jpg
کشور ایران
استانیزد
شهرستانمیبد
مردم
جمعیت۲٬۳۵۱ نفر(۱۳۹۵)
رشد جمعیت۱٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۹۴۳ متر
اطلاعات شهری
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۵۳
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۲۳۲۲
ندوشن بر ایران واقع شده‌است
ندوشن
روی نقشه ایران
۳۲°۰۱′۵۰″شمالی ۵۳°۳۳′۰۳″شرقی / ۳۲٫۰۳۰۶°شمالی ۵۳٫۵۵۰۸°شرقی / 32.0306; 53.5508

نُدوشَن یکی از شهرهای شهرستان میبد استان یزد ایران است. این شهر، مرکز بخش ندوشن است که در کنار جاده باستانی یزد _ اصفهان (جاده ورزنه - تالاب گاوخونی) واقع شده‌است. فاصله آن تا شهرستان ورزنه (اصفهان) ۹۵ کیلومتر است.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲٬۳۵۱ نفر (۷۹۱ خانوار) بوده‌است.[۱]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۵٬۳۲۱—    
۱۳۹۰۵٬۳۳۲۰٫۲٪+
۱۳۹۵۵٬۴۲۱۱٫۷٪+

در قدیم[ویرایش]

محمد مهریار[۲] استاد ادبیات دانشگاه اصفهان دربارهٔ ندوشن و واژه‌شناسی آن آورده‌است:

ندوشن دیه بزرگ یا شهرک کوچکی است پرجمعیت با آب خوب و اصالت کهن. از مردم یزد شنیده شد که آن را با ضم نون اول، نُدوشن تلفظ می‌کنند؛ ولی به هر صورت نامی است دلاویز و خوش آهنگ. هوایی معتدل و سرزمین کم و بیش کوهستانی دارد و آب قنات‌های آن هم کم نیست. استحکام مبانی اخلاقی، یک رنگ تکلم خاص که صبغه و نشانی از گویش کهن گذشته‌است هنوز در میان مردم باقی است و نشانه‌های دیگری از تمدن کهن، سبک ساختمان‌ها و پی‌های ستبر و برخی بادگیرها یادآور همان روزگارانی است که این دیه سرسبز و خرم و پرآب بوده‌است و رفته رفته به‌صورت حاضر درآمده و هنوز رنگ تمدن کهن و علائم آن در اطراف دیده می‌شود[۱]

قدیمی‌ترین اثر تاریخ دار ندوشن منبر چوبی مسجد جامع است که مربوط به قرن ششم هجری است در کتب تاریخی یاد ندوشن در تاریخ یزد بکرات آمده‌است در دوران اتابکان یزد از شکارگاه‌های پر برکت ندوشن بارها نام بمیان آمده‌است وجود رباط خرگوشی که بنا به گفته ایرج افشار بزرگترین و خوش طرحترین رباط عهد شاه عباسی است نشان از اهمیت ندوشن و مسیر عبور آن در عهد مذکور را دارددر برخی از کتب تاریخی راه اصلی پارس به سمت سیستان از ابرقو ندوشن و میبد می‌گذشته‌است.

<<<فرهنگ جغرافیایی ایران جلد ۱۰ در مورد ندوشن می‌نویسد: بخش ندوشن جزء شهرستان میبد است، در ۳۴۰۰۰ گزی شمال غربی خضرآباد و ۴۰ کیلومتری میبد می‌باشد. در منطقه کوهستانی معتدل هوائی واقع است و ۱۹۷۴ نفر سکنه دارد. آبش از قنات، محصولش غلات، شغل اهالی زراعت و کرباس‌بافی است در گذشته‌های دور شغل مردم ندوشن عمدتاً استخراج فلز و صنعتگری بوده‌است آثار وبقایای این امر در معادن باستانی مس وآهن ندوشن مشهود است ولی با تغییر صنعتی این مشاغل در ندوشن رنگ باخته‌است همچنین به دلیل مراتع مناسب عده‌ای از عشایر به مراتع از ندوشن کوچ کرده و سپس در ندوشن سکنی گزیده‌اند. .[۳]

آثار باستانی[ویرایش]

ندوشن دارای آثار باستانی زیادی است، که می‌توان به منارجنبان، آبشار سفیده، سنگ نگاره‌های کوه سرخ، آب‌انبار ندوشن اشاره کرد.[۴] سایر آثار تاریخی شهر ندوشن شامل: برج و باروهای اطراف شهر قلعه سفیده با قدمت افشاریه خانه قلعه ایها خانه کلانتری خانه استاد حیدری‌ها با قدمت ایلخانی مسجدجامع با قدمت ۶۳۶ قمری مسجد آمنه گل با سنگ نوشته ۷۷۷ هجری قمری مقبره شیخ زین الدین علی خاموش که به دست مولانا سلطان حسین نوشنی در عهد شاه عباسی بنا شده‌است امامزاده ماما نیک معدن استخراج مس باستانی تپه آسنگلان با خشت‌های معماری هخامنشی آسیابهای آبی ده‌ها سنگ قبر با قدمت ۴۰۰ تا ۸۰۰ ساله منبر چوبی مسجد جامع با قدمت قرن ششم هجری ده‌ها منزل مسکونی در بافت قدیم با قدمت ایلخانی تا پهلوی رباط خرگوشی (قلعه خرگوشی ندوشن)، حسینه سورک، قلعه هفتهر، غار اشکفت یزدان در هفتهر، غار بهار هفتهر.

منابع[ویرایش]

  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  2. مهریار، محمد (۱۳۸۲). “فرهنگ جامع نام‌ها و آبادی‌های کهن اصفهان- جلد اول- صفحات 795تا797. اصفهان: فرهنگ مردم. صص. ۷۹۵تا۷۹۷. شابک ۹۶۴-۷۴۷۱-۶۹-۶.
  3. لغتنامه دهخدا، سرواژهٔ ندوشن
  4. «جاهای دیدنی ندوشن | معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران». معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۱۲.