فخرآباد (اردکان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فخرآباد (اردکان)
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان یزد
شهرستان اردکان
بخش بخش عقدا
دهستان عقدا
مردم
جمعیت ۱۸۷ نفر
اطلاعات روستایی
کد آماری ۲۴۴۵۷۵
ره‌آورد انار. انواع محصولات کشاورزی. شیر و ماست، سایر لبنیات گوسفندی
پیش‌شمارهٔ تلفن ۰۳۵
وب‌گاه رسمی www.dehatma.ir

فخرآباد (اردکان)، روستایی از توابع بخش عقدا شهرستان اردکان در استان یزد ایران است.

محتویات

(روستای فخراباد) موقعیت جغرافیایی:۵۳ درجه و ۴۰ دقیقه طول و ۳۲ درجه و ۱۹ دقیقه عرض جغرافیایی و ارتفاع آن ازسطح دریا، ۱۴۷۹ متر می‌باشد. فخراباد از بدو امر بر اساس اختلاف بوجود آمده؛ اصل این تفرقه اینگونه شکل گرفته است: «خواجه فخرالدین و خواجه معصوم دو برادر از نوادگان خواجه نصیر الدین توسی بوده و به دلیل بیماری لاعلاج خواهرشان از شیراز، عازم این سرزمین می‌گردند؛ زیرا طبیب آن زمان، مداوای مریضه را خوابیدن بر نوعی گیاه که در عقدا یافت می‌گردید، دانسته بود. (گونه‌ای از نی تازک و شکننده که در محل‌های باتلاقی روییده و اصطلاحاً به آن پیزیری می‌گویند) لذا دوبرادر عازم عقدا گردیده و چون مدت درمان خواهرشان طولانی می‌گردد، خواجه فخرالدین برای رفع بیکاری در دره‌ای که امروزه فخراباد نام گرفته است؛ شروع به حفر چاه و قنات می‌نمایید. وقتی چاه مذکور به آب می‌رسد اخوی دیگر نیز به فاصلهپانصد متری او اقدام به حفر چاه می‌نماید و به همین امر موجب اختلاف بین آنها و به جنگ و دعوا می‌کشد. برادران جهت حل نمودن منازعه، به حاگم وقت شیراز که خویشاوندشان بوده است، پناه می‌برده و حاکم نیز برای رفع اختلاف موجود، حکم نمود هر دو قنات آبش بطور مساوی بین طرفین تقسیم می‌گردد تا اگر قنات‌ها بر روی هم اثری نهادند ضرر به صورت یکسان عاید شود. آبیاری مزارع روستا، با استخربندی انجام می‌پذیرد. فاصلهٔ قنات محله بالا تا استخر حدود چهارصد متر و دیگری ششصد متر می‌باشد. از بناهای قدیمی موجود در روستا دو برج باقی که یکی نیمه مخروبه در مزرعه امین آباد کنار استخر واقه شده و بالعکس تمامی برج‌های منطقه به جای پلان دایره، مربع شکل بوده و تمامی اضلاعش شش متر و ارتفاع آن ده متر و از معماری متفاوتی برخوردار است. ضخامت دیوارش حدود هفتاد سانتیمتر و تا ارتفاع یک متری از سنگ‌های کوهی و محلی احداث و در فاصلهٔ یک متری از سنگ‌های کوهی و محلی احداث و در فاصلهٔ یک متری و انتهایی از آجر برای تیرکش‌ها و دیده بانی استفاده نموده‌اند. این برج ازگل و خشت بنا گردیده و شامل دو طبقه بوده که فعلاً تنها دیواره جهت‌های شرقی و جنوبی باقی مانده است. برج دوم، بالای بلندی و در کنار مزارع آبادی قرار گرفته وسالم تر است. بی شک دیده بانی جاده‌های منتهی به روستا از طریق آن صورت می پزیرفته و دارای دو طبقه می‌باشد. فاصلهٔ یک متر مانده به انتها، دیوارهٔ اصلی بنا دور خورده و چرخیدن نگهبان را در اطرافش میسر می‌ساخته است، ضخامت دیوارش یک متر ونیم و تا ارتفاع دو متری از نمای سنگ کوهی بهره برده‌اند. ارتفاع آن ده متر بوده که در حال حاضر به علت تخریب کنگره‌های آجری بالا، به نه متر کاهش یافته است. از داخل، سقف طبقهٔ اول به طور کامل فرو ریخته؛ اما وجود طاقچه‌هایی در هر دو طبقه نشانگر سکونت و زندگی دیدبان به مدت زمان طولانی می‌باشد. درب اصلی و ورودی هر دو برج در ارتفاع پایین قرار داده‌اند و به نظر می‌آید از لحاظ ایمنی و امنیتی انچنان حائز اهمیت نبوده است. روبه روی این محل یک بوکنهٔ قدیمی قرار دارد که در داخل آن سه اتاقک، جدای از هم حفاری گردیده و در زمان شدید بودن بارندگی وجاری شدن سیل، پناهگاه ساکنین به حساب می‌آمده است. «آخرین مورد استفاده از این بوکنه سال ۱۳۳۱ عنوان می‌شود که به دلیل شدت بارش در طول چند روز، اهالی بالاجبار ترک خانه و کاشانه نموده و از ترس جان باختن زیر آوار، همگی به آن پناه برده بودند.» ((یگر اثر قدیمی روستا، دو آسیاب آبی می‌باشد. اولی که قدمت بیشتری برایش متصور است در محلهٔ پایین و نزدیکی منزل ملک قرار داشته؛ اما متأسفانه بطورکلی محو شده است. دیگرآسیاب، کنار استخر محله بالا احداث نموده بودند که آن همدر حال حاضر مدفون خروارها خاک است. این آسیاب قدیمی، دارای راهی مالرو بوده و ساکنین با چهار پایان خود گندم و جو را وارد راهرو اورودی می‌نمودند که تا کنار آسیاب، این مسیر ادامه داشته و به آن «چاه دین» می‌گفتند. چه خوب بود که میراث فرهنگی استان تفحص بیشتری به عمل آورده و در صورت امکان با تخلیهٔ تنورهٔ چاه و بازسازی مسیر شصت متری، آن را به صورت اول، بازسازی می‌نمود. اولین مسجد جامع فخراباد، مابین دو محلهٔ بالا و پایین واقع که مصالح ساختمانی آن تنها از گل و خشت بود و گنبدی بلند ایوانی شبیه مسجد گوهرشاد داشت. متأسفانه حدود چهل و پنج سال پیش تخریب و مسجدی با آجر و آهن جایگزین نموده‌اند» در محله بالا، حمامی خزینه‌ای وجود داشت. این بنا در دل زمین احداث و آب آن از طریق قنات تأمین می‌گردید. امروزه حمام مذکور به زباله دانی تبدیل شده است. یک باب منزل، معروف به منزل خواجه فخر الدین (منزل ملک) در کنار چشمهٔ آب محله پایین وجود دارد که در سه طبقه ساخته سده و در اثر حفاری سارقین میراث فرهنگی، تنها مقداری از خرابه‌های آن خود نمایی می‌کند. حوالی محله پایین، کوهی بنام میل گهر، سر به فلک کشیده است. دیگر کوه‌های فخرآباد با فاصله بیشتر از آبادی جا خوش کرده و آنها را میل شتر، میل زرد، کوه آخوند، لا گرتی و لای گوتی می‌نامند.[ویرایش]

جمعیت[ویرایش]

این روستا در بخش عقدا قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۸۷ نفر (۵۶خانوار) بوده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

سایت رسمی روستای فخرآباد

www.dehatma.ir